Later wordt het, maar nooit te laat(?)(2) Harold Pierce Cazneaux, fotograaf 1878-1953

Haven Sydney Harold Cazneaux 1912

Deze foto was de aanleiding. Een intro. De naam ‘Harold Cazneaux’, de fotograaf. Het jaar 1912. De plaats kwam later. De vergelijking met het werk van Léonard Misonne (1870-1943) niet toevallig. Dezelfde tijd maar een serieuze afstand tussen beide fotografen.


Harold Pierce Cazneaux werd op 30 maart 1878 geboren in Wellington, Nieuw-Zeeland, als zoon van Pierce Mott en Emma Florence Cazneau. Zijn vader, een in Engeland geboren fotograaf en zijn moeder, een coloriste en miniatuurschilderes uit Sydney waren in 1876 naar Wellington verhuisd, waar ze een fotostudio hadden opgezet.
Het gezin keerde in 1887 terug naar Sydney en verhuisde twee jaar later naar Adelaide waar Pierce Cazneau ging werken bij William H. Hammer and Company, een gevestigde portretstudio. Op 18-jarige leeftijd kwam Harold Cazneaux bij zijn vader in de studio werken als artiest-retoucheur. Hij volgde ook avondlessen aan de Adelaide School of Design onder leiding van Henry Pelham Gill. In die tijd studeerde ook Hans Heysen onder Gill, met wie hij later bevriend raakte.
In 1898 werd er in Adelaide een internationale fototentoonstelling gehouden. Onder de exposanten was de Australische fotograaf John Kauffman, een pionier van de ‘Pictorial Movement’ wiens werk een grote invloed had op Cazneaux.

(De ‘x’ achter de oorspronkelijke familienaam ‘Cazneau’ was Pierre’s eigen toevoeging in 1904…It was also at this time that he added an ‘x’ to his name to acknowledge his French ancestry and to establish his own identity.)

Self portrait with camera 1904

Later in dat jaar (1904) had hij genoeg geld gespaard voor zijn eerste eigen camera, een ‘Midge box Quarter-plate en begon hij foto’s te maken in en rond Sydney’s straten en rivieren.

While working at Hammer's studio in Adelaide, Cazneaux met Mable Winifred Hodge. They married in 1905 and had five daughters and a son. His daughters were to become the subject of many of his photographs and all of them assisted him at some stage in his studio at the family home in Roseville known as 'Ambleside'. Their son Harold, who accompanied his father on a number of trips to the Flinders Ranges, was killed on war service at Tobruk in 1941.
Cazneaux, Harold. (1911). Harold Cazneaux with his daughters Jean and Rainbow, 1911 Courtesy National Library of Australia.  Retrieved from http://nla.gov.au/nla.obj-144125787 

In 1869 publiceerde de Engelse fotograaf Henry Peach Robinson een boek getiteld Pictorial Effect in Photography: Being Hints on Composition and Chiaroscuro for Photographers. Dit is het eerste algemene gebruik van de term “picturaal” dat verwijst naar fotografie in de context van een bepaald stijlelement, chiaroscuro - een Italiaanse term die gebruikt wordt door schilders en kunsthistorici en die verwijst naar het gebruik van dramatische belichting en schaduw om een expressieve stemming over te brengen. 

In zijn boek promootte Robinson wat hij “combination printing” noemde, een methode die hij bijna 20 jaar eerder had bedacht door afzonderlijke elementen van afzonderlijke beelden te combineren tot één nieuw beeld door meerdere negatieven of afdrukken te manipuleren. Robinson was dus van mening dat hij “kunst” had gecreëerd door middel van fotografie, omdat het uiteindelijke beeld alleen door zijn directe tussenkomst tot stand kwam. Robinson bleef de betekenis van de term zijn leven lang uitbreiden. (Wikipedia)
‘Surry Hills’ 1914

In 1914 won Cazneaux de ‘Happy Moments’ wedstrijd van Kodak en gebruikte de prijs van £100 als aanbetaling voor een huis in Roseville, ‘Ambleside’ op 24 Dudley Street.

The Winning photo: ‘Waiting for daddy to come home‘ (1914)
The house had been named after a village in South Australia by its original owner, Gayfield Shaw. He was Cazneaux's friend, an artist-etcher who built Ambleside for himself in about 1912. Harold, his wife Winnie, and their daughters Rainbow, Jean, Beryl and Carmen, moved into their new home in May 1915. Two more children would be born at Ambleside – Joan in 1916, and Harold Ramsay in 1920.
A Surry Hills alleyway. 1911
Jean, Carmen, Beryl, Harold, Rainbow and Joan Cazneaux

Cazneaux ontwikkelde al zijn werk in zijn eigen donkere kamer in Ambleside, oorspronkelijk in een slaapkamer, en toen Bostocks studio werd verkocht, moest hij bij gebrek aan een geschikt en betaalbaar pand in de stad terug naar Ambleside, waar hij een aangrenzende studio bouwde. Dit was Cazneaux’s werkplek voor de volgende 35 jaar.
Harold Cazneaux vond troost in de tuin. Het bleek een therapeutische ontsnapping aan de depressie die hem nog steeds bij zeldzame gelegenheden bezocht. Tijdens deze dieptepunten raakte hij ‘verdwaald’ in de tuin, zittend in de schaduw van een boom, alleen en stil, werkend aan een wirwar van problemen. Vaak was het al schemerig voordat hij uit de tuin kwam en besloot om de achterstand in te halen en tot diep in de nacht door te werken, nadat hij Rainbow had opgeroepen om hem te helpen.

Cazneaux bridged the gap between commercial and art photography and between the pictorialist and modernist schools of photography. He was converted to pictorialism in 1898, when he saw an exhibition in Adelaide of impressionist-style photographs of John Kauffman, who had lived in England and Europe for 10 years and was familiar with the bromoil landscapes of Horsley Hinton. By 1910 Cazneaux was the leader of the pictorialist movement in Australia, which held that photography was a form of high art, closely linked to painting. He manipulated negatives and prints to produce soft focus images and became an expert in the use of the bromoil process. In the 1920s and 1930s his work showed features of modernism, especially in his images of surfers, sunbakers and the steel and concrete of the Sydney Harbour Bridge

Sydney Harbour Bridge 1934

For many years Cazneaux’s prints were exhibited in shows organised by the London Salon of Photography (1911 to 1952) and later included in the Royal Photographic Society of Great Britain’s annual salons. In 1921 he was elected a member of the London Salon and in 1937 he was the first Australian to be conferred an Honorary Fellowship by the Royal Photographic Society. Beyond his photographic oeuvre, Cazneaux was also a prolific writer. As a correspondent for Photograms of the Year (UK) for more than twenty years he was the international voice of Australian photography. He was official photographer for Sydney Ure Smith’s lifestyle magazine The Home from 1920 to 1941. And he was commissioned to produce images for a number of Ure-Smith’s publications including Sydney Surfing (1929), The Bridge Book (1930), The Sydney Book (1931) and The Australian Native Bear Book (1932). (Canalblog Alain.R. Truong)

Steam and Sunshine 1934

Vaak zie ik foto’s die bol staan van allerlei ‘effecten’. Er is eerst en vooral ‘het oog’. Jouw oog dat via de camera het oog in de hand wordt. Het beeld is er vaak al. De vorm. De begrenzing. En…vooral het licht. (en lichttinten tot en met verschillende ‘donkerten’.) Kijk je naar de beelden van Cazneaux dan weet je dat hij “een ziener” is. Zonder dat ‘zien’ wordt het prutswerk, maakdinges, effecten zonder affect. Kijk hieronder naar de prachtige foto van vier schoolmeisjes van de Frensham School die een beekje oversteken. Het rijtje van vier, twee weerspiegeld in het water. Kijk naar het licht. In de luchten boven en onder. Het is geen actiefoto. Eentje nog links aan de kant, eentje al overgestoken, rechts. Eentje, beide voeten op een steen, een ogenblik later is ze aan de overkant. Het onderwerp is ‘Stepping Stones’. Bijna symbolisch. Dag kindertijd.

‘Cazneaux, Harold. (1934). Stepping stones Courtesy National Library of Australia. Retrieved from http://nla.gov.au/nla.obj-140223467 

‘Toil, Port-Pire’. 1935

Schrijf je met licht
het zieners-schrift
wat is of wat nog worden zal.

Kijken, net als schrijven,
moet je leren:
er is veel te zien
maar
weinig wordt bekeken.

Rowe street evening 1919

Kijk ook naar ‘Licht en nog eens licht: Léonard Misonne (1870-1934)

Documentatie in ruime mate:

https://www.pittwateronlinenews.com/Historic-Photographers-Pittwater-Harold-Cazneaux.php