In de stilte

Mythos

Die Erzählungen der Ameisen auf ihren Pheromon Gleisen,
die Erzählungen der Bienen in ihren Schwänzeltänzen,
die Erzählungen der abgeknickten Zweige eines Wildwechsels,
die Erzählung der Entwurzelten, der morschen, der von Kerfe durchfurchten Buchenstämme,
die Erzählung der Wolken und des Lichts,
die Erzählung der wandernden Schatten im Sand,
die Erzählung des Nieselregens im Wasser,
die Erzählung der Falten, meiner Hand, der Tonlage meiner Stimme,
die Erzählung des Blicks, mit dem du die Welt betrachtet,
die Erzählung der Welt, ohne dass du sie anschaust.
Weiter und weiter erzählt sich die Welt noch lange, nachdem du und ich und keiner, den wir kannten, mehr zuhört.

Daniela Danz. “Wildnis”

Mythe

De verhalen van de mieren op hun feromoonpaden,
de verhalen van de bijen in hun kwispeldansen,
de verhalen van de afgebroken takken langs een wildpad,
het verhaal van de ontwortelde, de verrotte, de met inkepingen doorboorde beukenstammen,
het verhaal van de wolken en van het licht,
het verhaal van de ronddwalende schaduwen in het zand,
het verhaal van de motregen in het water,
het verhaal van de rimpels, van mijn hand, de toon van mijn stem,
het verhaal van de blik waarmee je naar de wereld kijkt,
het verhaal van de wereld, zonder dat je ernaar kijkt.
De wereld blijft zich maar doorvertellen, lang nadat jij en ik en niemand die we kenden- er nog naar luistert.

Uur Nul: Loop
 
De lindeboom heeft al zijn bladeren verloren
en van de zomer is niets meer over dan
de wens om het hoofd van het Oude Duitsland
nog één keer de kop te kroelen
en te beloven dat zijn kleinkinderen
het beter zullen onthouden – wat heb je aan een gedicht
wanneer de steeds hoger wordende berg van dingen
ons dwingt om een signaal te geven door te jodelen.

Zero Hour: Loop
The linden tree has lost all its leaves
and nothing is left of the summer but
the wish to stroke Old Germany’s 
head one more time 
and to promise that its grandchildren
will remember better—what is the use of a poem 
when the increasing mountain of things
compels us to signal by yodeling.

vertaling naar het Engels: Monika Cassel

Wir leben-Wir sind für alles

Wie geht anfangen wie geht
erinnern ohne zu vergessen
vor mir im Schnee ein Mann
sein Rücken einsam düster
wie geht anfangen nicht erinnern
Lichtblitze die ihm als Junge Bilder
zeigten kurz und grell sieh im Licht
die Schatten wie geht nicht erinnern
horch das Zischen sieh das Licht
und Deutschlands Leichtigkeit
wie hell ist Deutschland wie Ruß
wie Bilder kurz und grell wie geht
Anfangen riech den Schnee
er ist neu gefallen in der Nacht
im Dunkeln geht vergessen
in Bildern kurz horch den Schnee
ganz leicht liegt er wie Leinen
etwas brennt ein Zischen düster
wie Bilder nachts an Wänden horch
das Zischen riech den Brandgeruch
sieh das Ruß auf weißem Grund

© Wallstein Verlag
Aus: V. Gedichte. Göttingen: Wallstein Verlag, 2014

Wij leven – Wij zijn voor alles

Hoe is beginnen, hoe is
herinneren zonder te vergeten
voor mij in de sneeuw een man
zijn rug eenzaam donker
hoe is beginnen niet herinneren
Lichtflitsen die hem als jongen beelden
toonden kort en fel zie in ’t licht
de schaduwen hoe is dat niet herinneren
hoor het gesis zie het licht
en Duitslands lichtheid
hoe licht is Duitsland als roet
als beelden kort en fel hoe is
beginnen riek de sneeuw
hij is ’s nachts vers gevallen
in het donker gaat vergeten
in beelden vlug luister naar de sneeuw
heel licht ligt hij als linnen
iets brandt een duister sissen
als beelden ’s nachts op muren hoor
het sissen riek de brandlucht
zie het roet op witte achtergrond.

Masada

Als je dan staat waar het stil is, zodat je
het merkt wanneer het denken ophoudt en
het horen begint, wanneer het horen ophoudt
en het zien begint, wanneer een vogel
vliegt, wanneer je als een zwarte vogel zweeft
en schreeuwt, wanneer je begint te spreken
in de heldere lucht en over niets anders
kunt spreken dan over het licht, alsof dit het eerste
licht was, wanneer je een schaduw op de rots
werpt en zegt: mijn schaduw blijft
en de rots verdwijnt, wanneer het voor nu waar is
dat het goed is om alles op het spel te zetten,
dan kun je de woestijn bij naam noemen.

Masada

Wenn du dann stehst wo es still ist dass du

es merkst, wenn das Denken aufhört und

das Hören anfängt wenn das Hören aufhört

und das Sehen anfängt wenn ein Vogel

fliegt wenn du als schwarzer Vogel gleitest

und schreist wenn du zu sprechen ansetzt

in der klaren Luft und von nichts sprechen

kannst als dem Licht so als wäre es das erste

Licht wenn du einen Schatten auf den Fels

wirfst und sagst mein Schatten bleibt

und der Fels vergeht wenn für jetzt wahr ist

dass es gut ist den ganzen Einsatz zu wagen

kannst du die Wüste mit Namen nennen
``

Masada komt van het Hebreeuwse woord metsada en betekent "vesting" of "burcht". Het verwijst naar een historische rotsfort in Israël bij de Dode Zee, dat bekend staat als symbool van moed en de laatste Joodse opstand tegen de Romeinen. 

Bio:

Zij werd in 1976 in Eisenach geboren en woont in Kranichfeld. Ze studeerde kunstgeschiedenis en Duitse taal- en letterkunde in Tübingen, Praag, Berlijn, Leipzig en Halle en promoveerde op een proefschrift over de bouw van ziekenhuiskerken tijdens de Weimarrepubliek. Sinds 2002 is ze freelance schrijfster en kunsthistorica. Ze werkte meerdere jaren als inventarisatrice van kunstcollecties voor de Evangelische Kerk in Midden-Duitsland. Van 2013 tot 2020 stond zij aan het hoofd van het Schillerhaus in Rudolstadt. Sinds 2021 is zij directeur van de nationale wedstrijd „Demokratisch Handeln“, vicevoorzitter van de Academie voor Wetenschappen en Literatuur in Mainz en sinds 2022 lid van de Beierse Academie voor Schone Kunsten.

Bezoek haar website:

“Mijn inspiratiebron is nog steeds de fundamentele vraag die ik als tiener had: in welke samenleving wil ik leven en in welke samenleving leef ik? Daaruit vloeien alle vragen voort die mij echt bezighouden. Dat is voor mij ook het meest persoonlijke. Niet zozeer liefdesgedichten, waarvan ik er nauwelijks heb geschreven, maar echt deze vraag over de samenleving en hoe die zou moeten zijn; daaruit komen alle thema’s voort. In mijn eerste bundel (= Serimunt, 2004) ging het over Oost- en West-Duitsland, in de tweede bundel (= Pontus, 2009) ging het over Europa, waar de grenzen van Europa eigenlijk liggen en wat dit Europa nu is. In de derde (= V., 2014) ging het om wat thuis, vaderland en grenzen überhaupt betekenen en in de vierde (= Wildniß, 2020) om hoe een samenleving zowel met haar natuur omgaat – met wat ze daar aan natuurlijke omgeving heeft – als met zichzelf. In Wildniß rijst ook de vraag hoe de samenleving omgaat met de wildernis tussen de mensen, met de spanning tussen beschaving en wildernis. In het proza heeft het meer te maken met politieke zaken.” (Rezensöhnchen 2024)

“Alexius” is een gedicht van Daniela Danz uit haar dichtbundel Portolan. Het is gewijd aan de legendarische figuur van de heilige Alexius (Alexius van Edessa) uit het oude Turkije en belicht zijn radicale vervreemding van de wereld en zijn pijnlijke terugkeer naar huis.

Hier staat de ‘drift’ symbool voor de drukte van het leven binnen de conventies, in overvloed en in blindheid. De rondrennende ‘bewoners’ – dat zijn de familie van Alexius en zijn vrouw – lopen dwars door hem heen.

Daarna gaat de zin zonder komma en als het ware ademloos verder. Alexius wil snel verder. Want op dit punt loert een pijn die zelfs de heilige niet zomaar wegstopt. Zijn vroegere dierbaren herkennen hem niet meer. En dat niet alleen vanwege zijn baard of de bedelaarskleren. Ze kunnen hem niet herkennen, de heilige die uit hun wereld is verdwenen.

En zo raakt de heilige Alexius, die 17 jaar in eenzaamheid heeft doorgebracht, in een onrustige overpeinzing. Hij is terug en toch niet echt aanwezig. Was hij er dan überhaupt ooit? Heeft hij er misschien nog nooit echt bij gehoord? Of is hij vandaag de dag iemand anders dan degene die hier ooit opgroeide? Hoe dan ook, de thuisgekomen man is hier niet thuis, want de heilige is niet de zoon, erfgenaam en bruidegom, en hij kan dat ook niet ‘nog eens worden’. Of dit toch de stille hoop was die Alexius terugbracht, blijft in het gedicht even open als in de verschillende versies van zijn legende.

Alexius

op de muur nog een restje zon van gisteren
en vandaag al sneeuw
ik was zo lang niet thuis
en toen ik eindelijk terugkwam kraakte de deur
alsof zij het mij niet vergeven kon

de vork viel op de grond
de wind bladerde de boeken alleen door
het kussen droomde zich de wereld uit

in de stroom van de dag lopen de bewoners
door mij heen, ik moet verder
misschien was ik nooit daar
misschien moet er tijd verstrijken
voordat ik weer word wie ik was

Daniela Danz