Korte overweging over reageerbuizen
 
Je neemt
  een stuk vuur, een stuk water,
  een stuk konijn of een stuk boom,
  of een willekeurig stukje mens,
  je mengt het, schudt het, kurkt het,
  legt het op een warme, donkere, lichte, koude plek,
  laat het een poos met rust - zelf niet gerust -
  maar dat is nu juist de grap.
 
  Na die poos
  ga je kijken - en ziedaar, het groeit,
  een klein zeetje, klein vulkaantje,
  en klein boompje, klein hartje en klein kopje,
  zo piepklein dat je het niet eens hoort lamenteren
  dat het eruit wil,
  maar dat is nu juist de grap: niet horen.

 Dan loop je weg
   en schrijft alles op, allemaal streepjes of
   allemaal kruisjes, een enkele met uitroepteken,
   allemaal nullen, allemaal cijfers, sommige met uitroepteken,
   dat is nu juist de grap: eigenlijk is een reageerbuis
   een toestel om nullen te veranderen
    in uitroeptekens.
 
Dat is nu juist de grap:
  een poos lang vergeet je
  dat je het eigenlijk zelf bent.

In de reageerbuis.
	
	
Miroslav Holub
vertaling Kees Mercks

Miroslav Holub (Pilsen, 13 september 1923 – Praag, 14 juli 1998) was een Tsjechische dichter, arts en immunoloog.

Holub werkte als wetenschappelijk medewerker aan het biologisch instituut in Praag. Pas tijdens de dooi (van de 'verbanning' van kunst in de USSR) in de tweede helft van de jaren 50 publiceerde hij zijn gedichten. Samen met Milan Kundera en anderen stichtte hij het poëzieschrift 'Kveten' (Mei). Door zijn actieve deelname aan de Praagse Lente werd hij na de inval ontslagen aan het onderzoeksinstituut en verdwenen zijn boeken uit de rekken van bibliotheken en winkels. Pas na de publieke schuldbekentenis kreeg hij een nieuwe functie, maar zijn poëzie bleef verbannen tot 1982. (Wikipedia)

Untitled (2023). In dit werk openbaart zich een andere inspiratiebron van de kunstenaar, namelijk de eigenaardige micro-organismen (schimmels, virussen, bacteriën) gezien door een elektronenmicroscoop. Met iedere nieuwe blik door de microscoop openbaart zich een nieuw micro-universum bevolkt door sprookjesachtige figuren waarvan de contouren zich continu transformeren. De naamloze man uit het laboratorium komen we vaker tegen in Jakup Ferri’s eigen micro-universums: hij rijdt, jongleert, eet, speelt instrumenten, of gaat op in alledaagse activiteiten. (Andriesse eyck galerie Amsterdam)

Nullen in uitroeptekens veranderen? Een fraaie poëtische analyse van Miroslav Holub. Kun je nog de nullen achter winstcijfers kwijt, de analyse zal menselijk al te menselijk zijn, het eeuwige leven glimlacht geduldig als het onze berekeningen van zich afduwt en ons het begrip van kortstondigheid aanreikt bij gebrek aan kinderlijke dromen. Laten we de dichter in zijn volgend werk het woord aan Einstein geven, niet de eerste maar wellicht nog vaak de beste als het over denken gaat.

Korte overweging over de relativiteitstheorie

Albert Einstein, in gesprek-
/Knowledge is discovering
what to say/ - in gesprek dus
met Paul Valéry,
kreeg de vraag:

Meneer Einstein, hoe doet u dat nu
met uw gedachten? Tekent u ze op
zodra ze in u opkomen? Of pas
de avond of ochtend erna?

Albert Einstein antwoordde meteen:
Meneer Valéry, in ons métier
zijn gedachten zo zeldzaam dat
als je er al op eentje komt,
je die beslist niet zult vergeten

Zelfs niet een jaar erna.

Miroslav Holub
vertaling Kees Mercks

Wat menselijker is.

-Sommigen geloven dat de levensduur van werken van hun ‘menselijkheid’ afhangt. Ze proberen waar te zijn. Maar hoe staat het dan met de langere duur van werken die met fantasie geschreven zijn?…

Het onware en het wonderbaarlijke zijn menselijker dan de ware mens.

-Angst voor het belachelijke. Terreur van het banale. Nagewezen worden met de vinger, niet opgemerkt worden. Twee afgronden.

-Een groot mens is wie de anderen in verwarring achter zich laat.

-De meest bijzondere kunstwerken, de subtiliteiten van de lijnen, het proeven van de finesses en van de overeenstemmingen met een volmaakte taal, de bijzonderheden van bepaalde mathematische dubbelzinnigheden, de precisie die men bij het onderzoek van de ziel kan bereiken - dat alles is een zaak die zich tussen een paar personen afspeelt. Neem ze weg - wie zou over zo'n groot verlies zijn twijfels hebben?
	

(Paul Valery, vertaling Jan Fontijn)

Biographie

Le parcours du poète et philosophe français Paul Valéry (1871-1945) est particulier. Influencé par Verlaine et Mallarmé, il écrit une centaine de poèmes symbolistes. Un bouleversement passionnel le fait renoncer à la poésie. Après vingt ans de silence, elle le rappelle. Le mécanisme de la création poétique le fascine ; en quête d’idéal de poésie pure, il crée un langage dans le langage, une union intime entre parole et esprit, une magie poétique pour des poèmes refusant toute finalité. Difficultés, contraintes, art classique et obscurité sont des conditions requises. Il est membre de l’Académie française.

Doordeweekse weemoed bracht twee dichters en een tekenaar samen bij mogelijkheden van zelfonderzoek: bleef het bij nullen die in uitroeptekens veranderden, of ervaarde je ook de clementie, het mededogen met onze beperktheden, met de schaafwonden van de droom, genade voor het bijna mogelijke, het geduld bij verwarring, een huis voor herinneringen, de stilte waarin ze openbloeien? Ons soortelijk gewicht.