Hij is dan 28 en zij, Gerda Wessel, zijn echtgenote, 33. De kleine Erik zal 1 jaar zijn. Zij verblijven niet toevallig in Madrid, hun geboortegrond moet je in Zweden zoeken. Hij, Arvid Fougstedt, kan tekenen. Wie kan tekenen weet wat ‘observeren’ is. Het is 1916. Van de Grote Oorlog is hier niet veel te merken. Uit een bio:
“In 1916 ging hij naar Madrid waar hij de opdracht kreeg om Memlings altaar- triptiek in het Prado Museum te kopiëren, wat zeker de ontwikkeling van zijn stijl beïnvloedde. Toen hij in 1917 naar Zweden terugkeerde, had zijn stijl zijn synthese bereikt van het Franse Empire, het Franse Kubisme, de Duitse Renaissance en de Nederlandse Jonge Renaissance. Een tijdlang was hij striptekenaar geweest voor het humoristische tijdschrift Puck. In Parijs studeerde hij aan de Académie Colarossi met Christian Krogh als leraar en volgde school bij Henri Matisse. Tijdens zijn verblijf in Parijs werd hij beïnvloed door de schilderijen van Jacques-Louis David, die in veel opzichten zijn artistieke stijl bevorderden.” (Zijn tekenstijl herinnert mij aan Ingres)
The New Objectivity (Neue Sachlichkeit) emerged as a style in Germany in the 1920s as a challenge to Expressionism. As its name suggests, it offered a return to unsentimental reality and a focus on the objective world, as opposed to the more abstract, romantic, or idealistic tendencies of Expressionism. The style is most often associated with portraiture, and its leading practitioners included Max Beckmann, Otto Dix, and George Grosz. (Panter & Hall)
De uitersten bij elkaar gebracht: het kind, de vader. Twee schetsen die ik in het Moderna Museet in Stockholm kon vinden. Net daarvoor heeft hij ook de andere belangrijke bron in zijn leven getekend, 15 juli 1928-9 (?) Gerda Wessel aan het strand.
Laten we niet te veel theoretiseren, maar met dit nog herfstige augustus-weer door het ‘Moderna Museet’ in Stockholm lopen en bekijken wat ‘not on display’ is maar wel in hun rijk archief beschikbaar. Hier is Erik intussen tien jaar, “med mössa och krage” (met muts en kraag) en poseert hij voor het uitzicht, de bekende torens als indicatie.
Twee jaar daarvoor was het joch hoorbaar actief, getuige de mooie tekening ‘Erik blåser trumpet‘ en tien jaar verder schetsend in Parijs.
Kunst aan de man/vrouw brengen was het werk van ene Adolphe Basler, hier te zien, in 1928 vereeuwigd.
Erik bewondert ook het voorbijgaand moois in Parijs.
De collega’s begin jaren twintig: Picasso (met pet), Max Jacob, Vollard, Ortiz (1919)
en:
Vijf kunstenaars uit de nabijheid: Leander Engström, Einar Jolin, Otte Sköld, Nils von Dardel, Isaac Grünewald
Mooi dat Zweeds: Gossporträt (konstnärens son) in 1930 (bijna 15)
Ook ‘de grote kinderen’ Picasso (met pet) en Modigliani in 1916
Om er vaak terug te komen dit ‘Landskap‘ uit 1916. In de stilte van de verre dagen.
In elk sprookje mag een kroonprins niet ontbreken. Gustaf Adolf 1942
Op de blauwe bank zit Gerda en kijkt de schilder recht in de mooie ogen.
Op de groene sofa Leander Engström met zonen.
Tenslotte de artiest, een zelfportret met aquareldoos. (1942)
Självporträtt med vattenfärglåda 1942
En met hem de vijfjarige Erik, in 1920. Hij zou net als zijn vader kunstenaar worden.
Een late getuigenis
Toen zijn enige zoon Erik naar het buitenland verhuisde, begon de Academie- professor Arvid Fougstedt (1888-1949) met het schrijven van een ‘biografie van Erik’s jeugd’ in de vorm van brieven. De brieven waren lang en rijk geïllustreerd met aquarellen. Als vertegenwoordiger van de ‘nieuwe objectiviteit’ stond Fougstedt bekend om zijn strakke foto- en Renaissance-geïnspireerde olieverfschilderijen; in aquarel was hij een spontane verteller. Maar aan wie vertelde hij in dit verlate “kinderboek voor een volwassen zoon”? Aan Erik – of aan zichzelf?
Een mooi en merkwaardig portret als extra!
Mauritz Stiller was een Zweedse acteur, regisseur en scenarioschrijver. Samen met Victor Sjöström was hij de belangrijkste acteur in Zweedse stomme films. Samen met Sjöström richtte Stiller in 1922 de filmproductiemaatschappij AB Svensk Filminspelning op. Tot Stillers bekendste films behoren ‘Thomas Graal’s Best Film’ (1917), ‘Mr Arne’s Money‘ (1919) en ‘Gösta Berling’s Saga’ (1924). Mauritz Stiller heeft ook Greta Garbo ontdekt, bij wie het huidige portret in haar appartement in New York hing tot Garbo’s dood in 1990. Stiller werd over Garbo getipt door zijn vriend Gustaf Molander die toen hoofd was van de Dramatische School en hij gaf haar een rol in zijn film “Gösta Berling’s Saga” die haar doorbraak betekende in Zweden. Stiller was ook degene die Garbo meenam naar de Verenigde Staten en de filmmaatschappij Metro-Goldwyn-Mayer (MGM) waar ze in 1925 meteen werd aangenomen. Stiller en Garbo zouden een romance hebben gehad. Hij stierf helaas op 45-jarige leeftijd in 1928.
En nog een leuk detail, kijk naar dit portretje van zijn zoontje Erik met zijn moeder Gerda. Gemaakt in…1925! Inderdaad met hoofdtelefoon, de manier in die dagen om naar ‘de radio’ te luisteren. Bijna honderd jaar geleden.
Kijk naar een (onvolledige) collectie van zijn werk:
https://public.fotki.com/honda1992/european_art_-_public/e_-_f/arvid-fougstedt-188/
Zijn familie bleef levenslang een bron van inspiratie, de dagelijkse omgeving.
De stad op de achtergrond, Gerda en Erik die elkaar aankijken, een glaasje met twee rozen op tafel. Een variatie op hetzelfde thema in de setting van dezelfde personages aan de deur. Buiten is het zomer. Een bewolkte dag.
En klik je hier op ‘Erik blåser trumpet‘ dan ben in het ‘Moderna Museet’ in Stockholm en door naar beneden te scrollen is de collectie aldaar te bekijken.
Het mag nog even regenen. Bekijk zeker werk van Erik Wessel-Fougstedt zoals dit mooie beeld uit 1947.
