Wat gebeurt er met de romantische of mythologische verbeelding wanneer deze wordt geconfronteerd met een generatie die gevormd is door sociale media, doordrenkt met tegenstrijdige beelden, blootgestelde intimiteit, hyper gemediatiseerde verlangens, gebanaliseerd geweld en, voor sommigen, de directe nabijheid van oorlog? Bij Tolmachev kan een engel plotseling opduiken in een bijna huiselijke scène, kunnen lichamen elkaar in een dubbelzinnige spanning raken, en kunnen dierlijke en menselijke figuren versmelten in een zachtheid die even verleidelijk als verontrustend is. Het vreemde verschijnt hier zonder veel ophef, met een bijna natuurlijke elegantie. Een subtiele ironie doordringt de beelden, discreet maar constant, als een manier om de ernst van het symbool te doorbreken of het tragische onmerkbaar te verschuiven. (Galerie DA-END )
Mykola Tolmachev groeide op in zijn geboortestad Brovary, zo’n twintig kilometer van Kiev. Oorspronkelijke voornaam Nikolay maar daarna veranderd in het Oekraïnische Mykola.
Hij volgde eerst een opleiding tekenen en daarna theater, waarna hij ging studeren aan een kunstacademie die gespecialiseerd is in grafische vormgeving, de Graduate School of Fine Arts in Oekraïne. In 2013 won hij de wedstrijd van de UART-Stichting, die tot doel heeft jonge, opkomende kunstenaars te promoten in groeps- en solotentoonstellingen.
De kracht van het werk van Mykola Tolmachev ligt juist in dit samengaan van tegenstellingen. Een bijna onredelijke technische beheersing, die uit een ander tijdperk lijkt te stammen, staat tegenover een universum waarin een diffuse erotische spanning, vreemde symbolische wrijvingen, een verontrustende zachtheid en een latent geweld met elkaar vermengd zijn. De verfijning van de lijnvoering en de harmonie van de kleuren verleiden onmiddellijk, om vervolgens een meer dubbelzinnige, soms verontrustende kant te onthullen, alsof er achter de schittering van de beelden altijd een schaduwzone schuilgaat. Hier brengt de gratie nooit helemaal rust. (ibidem)
Na een aantal jaren in Parijs te hebben doorgebracht, koos Mykola Tolmachev er toch voor om terug te keren naar Oekraïne. Toen de oorlog uitbrak, besloot hij te blijven. Sindsdien heeft er een ingrijpende en waarneembare verschuiving plaatsgevonden in zijn werk. De lichtheid is niet verdwenen, maar lijkt nu verzwaard door een nieuwe ernst. De composities worden gespannener, de stiltes zwaarder, de beelden minder luchtig. In de meest recente series is de materie zelf getransformeerd: de kleuren worden intenser, de texturen dikker, de aquarel verliest een deel van haar stralende transparantie ten gunste van een meer belichaamde, meer aardse aanwezigheid, alsof het gewicht van de werkelijkheid de droom langzaam komt veranderen. Kijk naar ‘La Fleur du Mal’ uit 2023. (ibidem)
“Il y a une tradition en Ukraine lorsqu’un bébé a un an, on l’assoit sur un tapis avec des objets autour de lui. On dit que les objets qu’il sélectionne présagent de ce qu’il fera dans la vie, moi j’ai choisi un crayon et un dollar : mon destin était tout tracé (rires). J’ai su très tôt que je voulais être artiste et mes parents m’ont toujours soutenu dans cette voie. Petit, je faisais beaucoup de sculptures en pâte à modeler et du dessin bien sûr. Vers l’âge de 16 ou 17 ans, j’ai commencé à faire des portraits des figures historiques qui me passionnaient. Et depuis je n’ai jamais cessé de dessiner.”
“J’ai grandi à la campagne, entouré de nature et de fleurs, ma grand-mère aimait faire pousser des roses. Je crois que cet environnement a forgé une partie de ma sensibilité esthétique. Beaucoup d’artistes dessinent des fleurs car c’est romantique et symbolique et… beau, tout simplement ! Peut-être que dans un monde parallèle, j’aimerais être jardinier mais dans la vraie vie je n’ai pas la main verte, alors il ne me reste plus qu’à peindre la nature.”
Lange tijd ontvouwde zijn werk zich in een oneerbiedige, bijna brutale lichtheid, bevolkt door melancholische hersenschimmen, androgyne figuren, erotische toespelingen en zwevende scènes waarvan de poëzie altijd op het randje van het absurde leek te balanceren. De aquarel, een medium dat lange tijd als ondergeschikt of decoratief werd beschouwd, werd hier de plek van een bijzondere intensiteit, in staat om verlangen, humor en onbehagen te bundelen in vaak bescheiden formaten, maar met een zeldzame emotionele dichtheid.
Het werk van Mykola Tolmachev blijft zo een ruimte van vruchtbare tegenstellingen openen, waar verlangen onlosmakelijk verbonden blijft met melancholie, de verfijning van verwarring en de poëzie van een duistere helderheid over onze tijd.
Bronnen: Galerie Da-End:
