Woorden-wekken, en een aanloop met Maya C. Popa (1989)

close up of cherry blossoms in coesfeld spring
black and white photo of people walking in a metro station platform
Photo by Ahmed Abouelhassan on Pexels.com

In  a  Station  of  the  Metro 
by  Ezra  Pound 

The  apparition  of  these  faces  in  the  crowd ; 
Petals  on  a  wet ,  black  bough . 

In een Metrostation
door Ezra Pound

De verschijning van deze gezichten in de menigte;
Bloemblaadjes op een natte, zwarte tak.

close up of cherry blossoms in coesfeld spring
Photo by Sergej ***** on Pexels.com

Enigszins verbaasd toen ik dit mooi uiterst kort gedicht van een befaamd Amerikaans dichter, Ezra Pound (1885-1972), in de New York Times las (24 augustus 2026) en het een volle pagina kreeg met langzaam verschijnende en verdwijnende verklarende teksten over de dichter en de reden waarom deze twee lijntjes een heus gedicht zouden zijn.

People-watchers, trainspotters and A.O. Scott agree: Ezra Pound’s “In a Station of the Metro” is one of the shortest great poems in English. (A.O. Scott en Alisa Aufrichtig)

“Ezra Pound (1885-1972) was een scherpzinnige en eigenzinnige voorvechter van het literaire modernisme, vastbesloten om de poëzie los te wrikken van haar romantische en Victoriaanse gewoontes. Hij had tal van uitgesproken, excentrieke ideeën over hoe dit moest gebeuren, waarvan hij sommige in de jaren 1910 en 1920 in essays en brieven vastlegde.
Later zou hij berucht worden vanwege enkele van zijn extreme, buitenliteraire opvattingen. Hij was een voorstander van bizarre economische theorieën, verspreidde antisemitische ideeën en omarmde het fascisme, waarbij hij tijdens de Tweede Wereldoorlog pro-Mussolini-propaganda uitzond op de Italiaanse staatsradio. Na de oorlog werd hij beschuldigd van verraad en opgesloten in een psychiatrisch ziekenhuis in Washington, D.C.”

(NY Times ibidem)

portrait of woman in ankara metro station
Photo by Doğukan Melik Sevindik on Pexels.com

“Poëzie,” zo verklaarde Pound, “moet minstens even goed geschreven zijn als proza.” Dit hield in dat men zich moest ontdoen van overbodige woorden, afgezaagde retoriek en ouderwetse conventies op het gebied van metrum en rijm. In het maartnummer van 1913 van het tijdschrift Poetry legde Pound de volgende beeldvormende axioma’s vast:

  1. Een directe benadering van het “ding”, of dit nu subjectief of objectief is.
  2. Absoluut geen enkel woord gebruiken dat niet bijdraagt aan de weergave.
  3. Wat het ritme betreft: componeren volgens de volgorde van de muzikale frase, niet volgens de volgorde van een metronoom.

In plaats van vage noties van lyrische schoonheid dringt Pound aan op directheid en efficiëntie.

(NY Times 24 Aug 2026)

woman and man waiting for subway train at broadway station new york city usa
Photo by Kyle Miller on Pexels.com

Het metro-vers van Pound is uiteraard door Japanse poëtische genres beïnvloed zoals de haiku en de tanka, korte vormen waarin levendige, onverwachte beeldspraak samengaat met taalkundige precisie. Je zou kunnen zeggen dat ze een beeld schetsen maar dat is niet helemaal waar. Het is eerder een versmelting: één uit de moderne, gemechaniseerde wereld en één uit de natuur, tot één idee. Die versmelting is niet dadelijk de reële fotografische ervaring van gezichten in de metro met een natuurbeeld, maar een ‘innerlijke’ versmelting. Het is een dubbele ervaring tot één nieuwe innerlijke emotie herleid. (De combinatie verbaast, maar die verbazing is net het ‘aha’-gevoel, de verwondering.)

“In a Station of the Metro” sluit nauw aan bij de geest van Matsuo Basho, de 17e-eeuwse haiku-meester wiens gedichten vaak thema’s als reizen behandelen en bloemenbeelden bevatten.” (En elementen uit het reeds geciteerde artikel NY Times)

man standing beside wall
Photo by Ronaldo Santos on Pexels.com

The Romantics

In raptures over Chapman’s Homer, Keats forgets
who discovered the Pacific—not stout Cortez
with eagle eyes but Balboa upon a peak in Darien.

Where he withdrew his handkerchief and saw
the death warrant drop of arterial blood,
a fate too deep for tears. Years, I was afraid

someone would refer to you in past tense,
and I’d sink like an animal past the dream
of evolution clean into disrepair. You lived—

this wasn’t that sort of tragedy. More like
a fairground after rain where heavy tents
had gauged large crevices. Franz said the silences

need to be loved, perhaps more than the words
that describe them in time. The dog cries
because it sets the human world in motion,

and I rise to stop the wailing, accusative at times.

Maya C. Popa (from the collection If You Love that Lady)

Excerpted from If You Love That Lady: Poems. Copyright (c) 2026 by Maya C. Popa. Used with permission of the publisher, W. W. Norton & Company, Inc. All rights reserved.

Eerste Europeaan aan de kust: Vasco Núñez de Balboa bereikte in 1513 als eerste Europeaan de Stille Oceaan. Hij stak te voet de landengte van Panama over en noemde het water de Mar del Sur (Zuidzee) Conquistador Hernan Cortez eiste echter de eer op de eerste zijn. De eigenlijke ontdekker, Vasco Nunez de Balboa werd later op verdenking van verraad onthoofd (1519)

night time circus entrance with crowd in black and white
Photo by Alexis B on Pexels.com

De Romantici

In vervoering over Chapmans Homerus vergeet Keats
wie de Stille Oceaan ontdekte – niet de stoere Cortez
met arendsogen, maar Balboa op een bergtop in Darien.

Waar hij zijn zakdoek tevoorschijn haalde en zag
hoe het doodsvonnis in de vorm van arteriële bloeddruppels viel,
een lot te diep voor tranen. Jaren was ik bang

dat iemand in de verleden tijd over jou zou spreken,
en dat ik als een dier zou wegzinken, voorbij de droom
van evolutie, rechtstreeks in verval. Jij leefde –

dit was niet dat soort tragedie. Eerder
een kermis na de regen waar zware tenten
grote scheuren hadden achtergelaten. Franz zei dat de stiltes

bemind moeten worden, misschien wel meer dan woorden
die hen in de tijd beschrijven. De hond huilt
omdat het de mensenwereld in beweging brengt,

en ik sta op om het gejammer te stoppen, soms beschuldigend.

Maya C.Popa

black and white carousel and elephant reflection
Photo by L’oeil à deux Vanessa et cédric on Pexels.com

Lief leven,
Ik kan niet ongedaan maken wat ik mezelf heb aangedaan, wat ik heb laten gebeuren door mijn honger naar liefde.
Ik heb de hele wereld gewild, met al haar schoonheid en al haar pijn; op sommige dagen denk ik dat zoiets straf genoeg is.
Vaak kreeg ik meer dan ik had gevraagd,
zo werkt het nu eenmaal – je vist in open water, bereid om gekwetst te worden door wat je binnenhaalt.
Het teruggooien was een nachtmerrie. Het teruggooien en mijn eigen gezicht zien
terwijl het in het donkere water verdween.
Mijn tong plotseling aan metaal vastgehaakt, de haak in mijn open handpalm spugend.
Lief leven: vandaag voel ik die haak des te scherper.
Zou je de lijn wat losser willen maken – je zult luisteren
als ik het je vraag,
als je het soort leven bent dat ik denk dat je bent.

Maya C. Popa

man fishing on beach in black and white
Photo by Alex Dos Santos on Pexels.com

.

Dear Life
I can’t undo all I have done to myself,
what I have let an appetite for love do to me.

I have wanted all the world, its beauties
and its injuries; some days,
I think that is punishment enough.
Often, I received more than I’d asked,
which is how this works – you fish in open water
ready to be wounded on what you reel in.
Throwing it back was a nightmare.
Throwing it back and seeing my own face

as it disappeared into the dark water.
Catching my tongue suddenly on metal,
spitting the hook into my open palm.
Dear life: I feel that hook today most keenly.
Would you loosen the line – you’ll listen
if I ask you,
if  you are the sort of  life I think you are.

May C. Popa

hooked fish emerging from water in guaratuba
Photo by Landiva Weber on Pexels.com

Maya C. Popa (°1989) is the author of If You Love That Lady (W.W. Norton, 2026), Wound is the Origin of Wonder (W.W. Norton, 2022), and American Faith (Sarabande Books, 2019), as well as three chapbooks. She is the poetry reviews editor at Publishers Weekly and teaches poetry at NYU.

Popa holds a PhD in Creative Writing from Goldsmiths, University of London; an MA from Oxford University, where she was a Clarendon Scholar; and an MFA from NYU. She graduated Summa Cum Laude from Barnard College, where she worked closely with the late Saskia Hamilton. In 2015, Popa received The Editors Prize from the Poetry Foundation for her essay “Forever Writing From Ireland.”

She is the founder of Conscious Writers Collective, a global online writing platform and community providing ongoing literary education and support outside formal academia.

Maya C. Popa

What are you hopeful for?

“I am full of hope in the widest sense. It’s a choice that I make each day to look for evidence that there’s as much reason to feel hope as apprehension amidst the endless reports of calamities and struggle. I see examples of basic and extraordinary generosity, ingenuity, and kindness each day. I am especially aware of the urgency of addressing the climate crisis, but I have hope that duress can put pressure on human resourcefulness in positive ways, and that people across the ages have felt those oscillations of trust in life’s continuity and anxiety over the same. I take hope seriously. I write with and from that hope. “(Maya C. Popa)

Any day now, autumn. Winter any day.
I’ve shot my arrow and lived by its arc
and still, the hours won’t acquit.
The first time we met we said goodbye,
then we never stopped saying it.

(Uit ‘Year’)

Het kan elk moment herfst worden. Wnter elk moment.
Ik heb mijn pijl afgeschoten en heb geleefd volgens zijn baan,
en toch willen de uren me niet vrijspreken.
De eerste keer dat we elkaar ontmoetten, zegden we tot ziens,
toen stopten we nooit meer dit te zeggen.

man aiming bow and arrow
Photo by RDNE Stock project on Pexels.com

Lees:

https://www.weber.edu/michaelwutz/pound-assignment.html

Ezra Pound, on “In a Station of the Metro”

Een verhelderend, knap geschreven artikel uit Streven jaargang 26 (1972-73) van Paul Claes: ‘Erza Pound Apologie voor ‘a poets’ poet ‘is ook nog in 2026 erg actueel.

Lees:

https://www.dbnl.org/tekst/_str005197201_01/_str005197201_01_0043.php

“Pound wordt wel eens ‘a poets’ poet’, een dichter voor dichters, genoemd. Waarmee hem wordt verweten dat hij te esoterisch, te moeilijk, te veeleisend voor de gewone lezer zou zijn. Maar het verwijt kan ook omgekeerd worden. Waarom zouden wij een dichter vragen zich tot ons peil te verlagen? Vooral als het een dichter is die zo tegen vooroordelen en sjabloondenken gereageerd heeft als Pound. Is er trouwens een vleiender uitnodiging denkbaar dan die van een dichter die zijn lezers vraagt mee dichters te worden?” (Paul Claes)

Bezoek Maya C. Popa’s website:

https://www.mayacpopa.com

Later wordt het, maar nooit te laat(?) (1) ‘Frederic Seidel’ (1936- )

Friedrich Moritz August Retzsch – Faust und Mephisto beim Schachspiel, Öl auf Leinwand, 29 x 34 cm

Zijn de straten leger? Bewoners uitgezwermd? In het heen en weer van de vakantiedagen hebben we het over de tijd. Niet de eerste keer maar bij enig nadenken verwijzen wij in onze levens voortdurend naar het verleden. Weet je nog wel, oudje? En wat met die nog vreemdere tijd van straks-en-morgen om van overmorgen nog te zwijgen?

Faust is het verhaal van een naar kennis strevende dokter en zijn gewiekste tegenstander, de duivel en zieltjes winnende Mephisto. In ruil voor zijn ziel, kan Faust voor een beter leven gaan. Faust is de belichaming naar dat verlangen naar een beter leven. Faust moet kiezen tussen de kracht van het geloof en de zekerheid van wetenschappelijke inzichten; tussen egocentrische zelfverwezenlijking en maatschappelijke erkenning;  tussen een kuis bid en werk en erotisch hedonisme. Iets van alle tijden? Iets typisch Duits?  (Remy in Wonderland). Hoe dus met deze zgn. keuze omgaan?

Vraag het aan een dichter. Een dichter met jaren op de teller. Frederick Seidel, USA jaargang 1936, dus achtentachtig geworden op 19 februari.


In a 2002 profile of Seidel in The Nation, Robyn Creswell writes:
"He is not a satirist, though he can be very wicked, and the comedy of his poems is not the comedy of manners. Instead, it is the more desperate, more affecting comedy of belatedness, in which the poet finds that his voice is only an accent, and that all accents are only echoes. What makes Seidel stand out among American poets, however, is not just his air of early-blooming ennui but the fact that he is uniquely contemporary."


"Hij is geen satiricus, hoewel hij heel boosaardig kan zijn, en de komedie van zijn gedichten is niet de komedie van de zeden. In plaats daarvan is het de meer wanhopige, meer ontroerende komedie van de laatheid, waarin de dichter ontdekt dat zijn stem slechts een accent is, en dat alle accenten slechts echo's zijn. Wat Seidel echter onderscheidt onder de Amerikaanse dichters is niet alleen zijn air van vroegbloeiende ennui, maar ook het feit dat hij uniek hedendaags is."
What Next

So the sun is shining blindingly but I can sort of see.
It’s like looking at Mandela’s moral beauty.
The dying leaves are sizzling on the trees
In a shirtsleeves summer breeze.

But daylight saving is over.
And gaveling the courtroom to order with a four-leaf clover
Is over. And it’s altogether November.
And the Pellegrino bubbles rise to the surface and dismember.

Source: Poetry (September 2012)

De beste gedichten van Frederick Seidel balanceren op het scherp van de snede tussen de diagnose van wat er mis is en zelf in de fout zijn. Net als zijn vorige 18 bundels, gaat “So What” over esthetische bezigheden en lichamelijke problemen, diep gevoelde persoonlijke verliezen en de kluwen van kwaad en horror in de wereld. Met bijna 140 pagina’s bevat de bundel gedichten die aanvoelen als herhalingen van technieken en raakvlakken uit het verleden, met een uitgeput gevoel van urgentie. Maar Seidel is een van onze beste hedendaagse dichters, en hij is tot ver in zijn negende decennium blijven schrijven, knap en als een parodie op knap schrijven.



“1937.” A Poem by Frederick Seidel
(From the Collection “So What”)

It’s always about to rain except

When it’s already raining, like now.

They go from the pub to the cinema through the rain,

To the newsreel and the Disney cartoon,

With tickets that are half-price

One day a week in the afternoon.

It was the Basque city of Guernica last week,

Weeping under airplanes dropping bombs.

Walt Disney is not Picasso,

But his art is gloriously sunny,

But Mickey Mouse has already said

The poems of Lorca will never be funny.

Disney, the century’s genius, makes amends.

Only he can make butterflies

And hurricanes make friends.

D. H. Lawrence is a kamikaze

Burning up the sky

On his way to bite

England explosively and die.

He has bad English teeth

That are sharp as a shark

And a burning brain

That sings like a lark.

Silkworms eat mulberry leaves to feed

Rainer Maria Rilke the silk he needs

To address the angelic orders.

Even the enormous angels

Dismount from the sublime, dismount

From Pegasus, the horse with wings,

And instead of wine, sip brine.

The nostrils of the T. S. Eliot crocodile

Lurk just above the surface of the river Nile.

His periscope is two nostrils that watch like eyes.

His snout stays submerged
In water bitter as bile.

Kisses of passion grunt like electroshock

And cause convulsions and rigor mortis

And sexually join together
Two hard-shelled hunchbacks,

Each shaped like a tortoise.

They’re Eliot, they’re Lawrence,

Each honking on and on, on his moral high horse.

If Lawrence caught her,

Lawrence would slaughter
Emily Dickinson, Eliot’s daughter.

Some will get sick and some will die

But that is not the reason why

A small plane

Tows an advertisement

For a nearby bar and restaurant

Through the sky

Above the beach at Gibson Lane.

It is the opposite of insane.

Everybody knows Pete the pilot.

It’s his plane,

Which he crashes without harm now and again.

Black marvelous waves, white August,

Is the summer song of Gibson Beach.

There’s a skywriting plane crossing the sun

With a marriage proposal from someone for someone.

Frederick Seidel




Frederick Seidel has been hailed as “the poet of a new contemporary form” (Dan Chiasson, The New York Review of Books) and “the most frightening American poet ever” (Calvin Bedient, Boston Review). The poems in Frederick Seidel Selected Poems span more than five decades and provide readers with some of Seidel’s most powerful work. Frederick Seidel’s many books of poems include Peaches Goes It Alone, The Cosmos Trilogy, Ooga-Booga, Poems 1959–2009, Nice Weather, and Widening Income Inequality, all published by Farrar, Straus and Giroux.
1937. 
Een gedicht van Frederick Seidel

Het gaat altijd regenen, behalve
Als het al regent, zoals nu.
Ze gaan van de pub naar de bioscoop door de regen,
Naar het journaal en de Disney tekenfilm,
Met kaartjes aan halve prijs

Eén dag per week in de namiddag.
Vorige week was het de Baskische stad Guernica,
huilend onder vliegtuigen die bommen lieten vallen.
Walt Disney is geen Picasso,
maar zijn kunst is glorieus zonnig,

Maar Mickey Mouse heeft al gezegd
De gedichten van Lorca zullen nooit grappig zijn.
Disney, het genie van de eeuw, maakt het goed.
Enkel hij kan vlinders maken
En orkanen maken vrienden.

D. H. Lawrence is een kamikaze
Verbrandt de hemel
Op weg om
Engeland te bijten en te sterven.
Hij heeft slechte Engelse tanden

Die zo scherp zijn als een haai
En een brandend brein
Dat zingt als een leeuwerik.
Zijderupsen eten moerbeibladeren om
Rainer Maria Rilke de nodige zijde te geven

Om de engelenordes toe te spreken.
Zelfs de enorme engelen
Stijgen af van het sublieme, Stijgen af
Van Pegasus, het paard met vleugels,
En in plaats van wijn, nippen ze aan pekel.

De neusgaten van de T. S. Eliot krokodil
loeren net boven het oppervlak van de de Nijl rivier.
Zijn periscoop zijn twee neusgaten die kijken als ogen.
Zijn snuit blijft ondergedompeld
In water bitter als gal.

Hartstochtelijke kussen knorren als elektroshocks
En veroorzaken stuiptrekkingen en rigor mortis
En seksueel versmelten
Twee gebochelden met een harde schaal,
elk in de vorm van een schildpad.

Ze zijn Eliot, ze zijn Lawrence,
Elk toeterend op zijn morele paard.
Als Lawrence haar betrapt,
zou Lawrence
Emily Dickinson, Eliot's dochter, slachten.

Sommigen zullen ziek worden en sommigen zullen sterven
Maar dat is niet de reden waarom
Een klein vliegtuig
een advertentie meesleept
voor een bar en restaurant in de buurt

Door de lucht
Boven het strand van Gibson Lane.
Het is het tegenovergestelde van krankzinnig.
Iedereen kent Pete de piloot.
Het is zijn vliegtuig,

Dat hij af en toe zonder schade laat neerstorten.
Zwarte prachtige golven, witte augustus,
Is het zomerlied van Gibson Beach.
Er vliegt een vliegtuig over de zon
Met een huwelijksaanzoek van iemand voor iemand.

I’ve learned everything and not very much. Not recently, but when I began writing poetry the two poets who taught and influenced me the most were Ezra Pound and Robert Lowell. In the case of Pound, the incomprehensible music of it, the reach and the size of the ambition, and the way the poetry finds moments of great simplicity and sweetness. In the case of Lowell, so many different things I learned and imitated from him. And otherwise it’s been many poets, everybody. (NY Times)

'Midnight'

God begins. The universe will soon.
The intensity of the baseball bat
Meets the ball. Is the fireball
When he speaks and then in the silence
The cobra head rises regally and turns to look at you.
The angel burns through the air.
The flower turns to look.

The cover of the book opens on its own.
You do not want to see what is on this page.
It looks up at you,
Only it is a mirror you are looking into.
The truth is there, and all around the truth fire
Makes a frame.
Listen. An angel. These sounds you hear are his.

A dog is barking in a field.
A car starts in the parking lot on the other side.
The ocean heaves back and forth three blocks away.
The fire in the wood stove eases
The inflamed cast-iron door
Open, steps out into the room across the freezing floor
To your perfumed bed where as it happens you kneel and pray.


Excerpted from Frederick Seidel: Selected Poems by Frederick Seidel. Published by Farrar, Straus and Giroux, December 1, 2020. Copyright © 2020 by Frederick Seidel. All rights reserved.
Hans Op de Beeck Girl, asleep 2021
Bois, polyester, métal, polyamide, revêtement, 78 x 36 x 41 cm
© Studio Hans Op de Beeck, ADAGP, Paris 2023

Nieuwsgierig naar meer? Ga op zoek. Later wordt het maar nooit te laat. Een mooie ontdekkingstocht gewenst.