Boven zie je een schilderij van de Duits-Deense schilder Ditlev Blunk (1798_1854) omstreeks 1826 gemaakt. Hij schilderde hier een voor zijn tijd bekende ‘battle-painter’, Jørgen Sonne, (1801-1890) een Deense schilder van genrestukken, veldslagen en militaire geplogenheden dus. Tot meerdere eer van de overwinnaars. (meestal) Jørgen was zelf even militair geweest maar verkoos vanuit die ervaring het soldatenleven en de veldslagen van het Deense leger als militair-schilder in beeld te brengen, vaak aanwezig midden in de actie of onderaan, de morgen na de veldslag.

De werkelijkheid benaderd:

(Klik op onderschriften om te vergroten)

In hoe ver kun je naast het krijgshaftig geraamte, de mens invullen die menselijkheid blijft hanteren ook in de atmosfeer van een hybride oorlog?

Wat is hybride oorlog?

Een militaire strategie die de conventionele oorlogsvoering mengt met niet-militaire middelen zoals desinformatie, propaganda en politieke intimidatie.

Martijn Kitzen, bijzonder hoogleraar Krijgswetenschappen, waarschuwt dat Europa niet langer te maken heeft met afzonderlijke hybride dreigingen, maar met een hybride oorlog. Volgens hem passen sabotage, cyberaanvallen, verstoringen van vliegverkeer en andere moeilijk herleidbare acties in een bredere campagne tegen het Westen.

Kitzen benadrukt dat moderne militaire middelen hierdoor kwetsbaarder zijn geworden en dat Europese landen zich daarop moeten voorbereiden. Tegelijkertijd pleit hij voor een zorgvuldige reactie, waarbij diplomatieke en economische maatregelen vooropstaan. (BNR Universiteit Nijmegen)

Kun je al vroeg leren ‘onderhandelen’?

De kunst van het oorlogvoeren (Sūn Zǐ Bīng Fǎ) is het klassieke Chinese strategische werk uit de 5e eeuw v.Chr. van generaal Sun Tzu, waarin de nadruk ligt op winnen zonder te vechten en het kennen van jezelf en de tegenstander. Daarnaast verwijst de titel naar het gelijknamige werk van Niccolò Machiavelli uit 1520, dat via dialogen pleit voor een gedisciplineerd staatsleger in plaats van huurlingen. Beide invloedrijke klassiekers worden nog steeds geprezen om hun strategische inzichten.

In dertien korte hoofdstukken worden de verschillende factoren in het oorlog voeren beschreven, op een manier die nog steeds actueel is. Het boek heeft een grote invloed gehad op militaire strategieën zowel in het Azië als in Europa. De principes zijn ook op andere gebieden van toepassing, zoals in het management en de advocatuur.

Hij die de mensen kent, is verstandig,

maar hij die zichzelf kent, is verlicht.

Hij die andere mensen overwint is sterk,

maar hij die zichzelf overwint, is almachtig.

知人者智，自知者明。

胜人者有力，自胜者强。

(Aards maar bevlogen)