After “song of songs”, een hedendaagse foto-collage

Onder het lawaai van sirenes en gedreun van vliegtuigeskaders heb ik onbewust de eerste jaren op deze planeet doorgebracht. Mijn jonge ouders hadden een kist klaarstaan die in het dagelijkse leven voor schoolboeken was bestemd, en daarin werd de baby kelderwaarts een verdieping lager in vermeende veiligheid gebracht. Eens de jaren van het biografisch geheugen begonnen, was die oorlog al even voorbij en alleen waarneembaar in de schaarse verhalen van volwassenen, vooral bij gezeur wanneer de jochies een duidelijke afkeer voor een bepaald gerecht lieten horen.

In de zogenoemde laatste levensfase (wie bepaalt waar die begint?) beleef ik die taferelen in de dagelijkse berichten helemaal niet onbewust en zie ik mezelf aan de hand van mijn moeder op de vlucht gaan. Dagelijks.

Opgroeiend dacht je dat zo’n oorlog nooit meer zou plaatsvinden. Op schoolreis naar Aken stonden we als knaapjes te gapen naar de anti-tank-bouwsels, de laatste ruïnes, en de begeleidende onderwijzende zei ons: ‘…alsof zo’n dingen de oorlog konden tegenhouden.’ Dat er weinig was dat een oorlog kon tegenhouden kon ik dagelijks bij mijn grootvader observeren. Waren de forten rond Namen bedoeld om de vijand op enige afstand te houden, een stevige obus van dezelfde makers als de wapens waarmee die forten waren uitgerust liet de boel ontploffen. Zijn zwarte bril verborg zijn voor altijd beschadigde ogen en zijn kromme hand met stramme vingers was voor mij een warme vertrouwde hand als we samen naar het stadspark wandelden waar een helikopter van Sabena de post kwam ophalen. Maar als we thuiskwamen waren onze huizen er nog. Binnen brandde een gezellig licht.

Toch duurde het lang eer de voorbije tweede wereldoorlog tot de werkelijkheid van het dagelijks leven, begon door te dringen. Eerst na de Frankfürter Auschwitz-processen tussen 1963-1965 begonnen de ware verschikkingen zichtbaar te worden. De processtukken die Peter Weiss in zijn toneelstuk ‘Die Ermittlung’ gebruikte waren duidelijk. Ze zijn mij levenslang bijgebleven. Dit zou nooit meer gebeuren!

Het verhaal vertelt zichzelf deze dagen. Wij zien ze voor onze eigen ogen gebeuren of horen hun verhaal vertellen. Ik verzamelde foto’s van grote internationale nieuwsagentschappen en de foto’s die eerder in dit blog verschenen, foto’s van Nadia Sablin en Lida Suchy, fotografen geboren in Rusland en Oekraine en later uitgeweken naar de Verenigde Staten. Daar woont en werkt ook fotografe Sarah Blesener die Russisch leerde om foto’s te maken in jeugdkampen in Rusland en Oekraine en ook in eigen land, USA waar het patriotisme een leidraad was. Te herlezen en te bekijken in dit blog. Met die foto’s, aangevuld met landschappen uit Oekraine, heb ik een week gewerkt, ze geschikt en herschikt om ze als collage te gebruiken op de bezwerende muziek en tekst van David Lang (USA) naar de Song of Songs, het Hooglied, te vinden in het Oude Testament waarin op een erg zinnelijke wijze de liefde tussen een man een vrouw wordt beschreven.

Song of Songs Marc Chagall
De Hebreeuwse naam שִׁיר הַשִּׁירִים, Sjir ha-Sjirim betekent letterlijk "lied der liederen". De uitdrukking is een voorbeeld van een Hebreeuwse genitief, waarmee een overtreffende trap aangeduid wordt: 'het mooiste van alle liederen'. Deze betekenis zette zich voort in de Griekse Septuaginta Ἄσμα Ἀσμάτων, ásma asmátōn en in de Latijnse Vulgaat Canticum canticorum, wat beide ook "lied der liederen" betekent.

Maarten Luther vertaalde de titel als Hohes Lied en daaruit ontstond de gebruikelijke Nederlandse naam "Hooglied". 

Met die tekst ging Lang aan het werk. Zijn compositie duurt ongeveer 12″, ik heb er de eerste acht minuten en enkele seconden van gebruikt. De betekenis echter van de woorden ‘beloved one’ en andere tedere benamingen verandert duidelijk door ze te mengen met de beelden waarover ik hierboven sprak. De woorden krijgen iets bezwerend, ze roepen herinneringen op, zoeken naar het duiden van verlangens, naar onzegbaar spijt, pijn en verlangen.Verlatenheid. Op YouTube is de beeldkwaliteit natuurlijk een stuk minder dan de hoge resolutie van de computermontage, maar die was praktisch in een blog niet te gebruiken om niet in één klap al mijn geheugen-reserves te verliezen. Ik hoop dat ze nog even blijft staan en zichtbaar is. Hier vind je ze, ook via kijken op You Tube zelf in iets groter formaat nog kwalitatief te bekijken.

"Just (After Song of Songs)" is a 2014 song written by composer David Lang. The song was performed by the Norwegian vocal group Trio Mediaeval, violist Garth Knox, cellist Agnes Vèsterman, percussionist Sylvain Lemêtre. In 2015, it was adapted for use in the soundtrack for the comedy-drama film Youth, directed by Paolo Sorrentino.

The song is based on language from the Song of Songs in the Old Testament. It has received widespread acclaim from various news sources and music review websites, including The New York Times, The Guardian, and New York Public Radio.

Bij Apple music te koop voor…1,49 euro!

Fotografe Sarah Blesener: ‘…how beliefs are formed.’

ToySoldiers_10

We publiceerden deze bijdrage (nu verder uitgewerkt) begin januari 2020. Ze is nu volop actueel en kan ons helpen het verschijnsel 'oorlog' te kaderen in het begrip 'opvoeding'. Opvoeden tot vaderlandsliefde en vredelievendheid, een moeilijke combinatie? Heeft het vaderland te weinig met 'moederlijke kwaliteiten' te maken of zou een dergelijke visie de begrippen 'moed en volharding' aantasten? Is er in opvoeding plaats nodig voor het militaire zoals vaak door vooral ouderen met heimwee naar hun legerdienst wordt gevraagd, of kan het specifieke ervan door bekwame goed opgeleide beroepstechnici vervuld worden? 
Wisconsin Army Cadet students wait outside of a vacant motel to begin training active shooter drills in Appleton, Wisconsin, 20 April 2018. After recent school shootings across the nation, many students involved in the Army Cadet non-profit feel the need to prepare in confidence and skills to be prepared for an active shooter.

Meer nog dan letters zijn beelden onderhevig aan eenzijdige, of zeggen we beter ‘enkelvoudige’ interpretaties. Zo zou je met enkele beelden van deze vrij jonge documentaire-fotografe Sarah Blesener, geboren in 1991, Minneapolis Minnesota USA, kunnen denken aan een activiste die het over de kwalijke gevolgen van ‘nationalisme’ zou kunnen hebben, terwijl zij met haar werk meer geïnteresseerd is in het ontstaan van wat mensen geloven en hoe ze via hun families, jongerenjaren en toekomstmogelijkheden met allerlei geloofsvormen en overtuigingen in contact komen, gebonden aan het tijdperk waarin zij (wij) leven.

The Historical War Camp in Borodino, Russia.
Sarah Blesener is a documentary photographer based in New York City. Born in Minneapolis, Minnesota, she studied Linguistics and Youth Development. While in University, she worked as a photographer for the organization Healing Haiti based in Port au Prince, Haiti, covering events surrounding the 2010 earthquake. Upon graduation, she studied at Bookvar Russian Academy in Minneapolis, concentrating on the Russian language. She is a graduate of the Visual Journalism and Documentary Practice program at the International Center of Photography in New York. Her latest work revolves around ideologies amongst youth in Russia, Eastern Europe, and the United States. She was recipient of the Alexia Foundation grant for her 2017 work in the United States, and was also a 2017 fellow with Catchlight, working with Reveal from The Center for Investigative Reporting. In 2018, she was a recipient of the Eugene Smith Fellowship. In 2019, her personal project, Beckon Us From Home, received a first place prize in the Long-Term Project category of World Press Photo.
Students in the south Bronx of the Mott Haven neighbourhood, New York City.

‘I am interested in how beliefs are formed at a young age, how young people identify in their political atmosphere, and how it shapes them as individuals. On a different note, this also has to do with militarization of youth and the thin line between patriotism and nationalism. While issues affecting youth and youth culture are underreported, I find the same to be true with women and warfare. The reason I decided to photograph women soldiers in Ukraine had to do with the same themes I mentioned: identity, belief, and tradition. However, I also wanted to see a perspective of the story I had not witnessed before – how women were fighting not only in the war, but also for equal treatment as soldiers and for the right to fight on the front line of combat.’

Foto uit de serie ‘Toy Soldiers’

‘Ik ben geïnteresseerd in hoe overtuigingen worden gevormd op jonge leeftijd, hoe jongeren zich identificeren in hun politieke sfeer, en hoe dit hen vormt als individuen. Op een ander vlak heeft dit ook te maken met de militarisering van de jeugd en de dunne lijn tussen patriottisme en nationalisme. Terwijl kwesties die de jeugd en de jeugdcultuur betreffen onderbelicht blijven, vind ik dat hetzelfde geldt voor vrouwen en oorlogvoering. De reden waarom ik besloot om vrouwelijke soldaten in Oekraïne te fotograferen had te maken met dezelfde thema’s die ik noemde: identiteit, geloof en traditie. Ik wilde echter ook een perspectief van het verhaal zien dat ik nog niet eerder had gezien – hoe vrouwen niet alleen in de oorlog vochten, maar ook voor gelijke behandeling als soldaten en voor het recht om in de frontlinie van de strijd te vechten.’

The Historical War Camp in Borodino, Russia.
Uit de serie ‘Toy Soldiers’

My interest in “nationalism” as an ideology rather than “Russian nationalism” in particular is what led me to work on this project. I had spent a few years studying the Russian language, and a few years living in Eastern Europe and Russia. At the time when I was studying at the ICP, in the United States we were going through what I would call an historical election year. Rhetoric of patriotism, border protection, xenophobia, and immigration filled the news not only in the United States but also across the globe. I saw a lot of similarities in Russia, and decided to try to photograph, or at least understand, patriotism amongst youth in Russia.

Uit de serie ‘Toy Soldiers’

‘Mijn belangstelling voor “nationalisme” als ideologie, en niet zozeer voor “Russisch nationalisme” in het bijzonder, is de reden waarom ik aan dit project ben gaan werken. Ik had een paar jaar Russisch gestudeerd en een paar jaar in Oost-Europa en Rusland gewoond. In de tijd dat ik aan het ICP studeerde, beleefden we in de Verenigde Staten wat ik een historisch verkiezingsjaar zou willen noemen. Retoriek over patriottisme, grensbewaking, vreemdelingenhaat en immigratie vulde het nieuws, niet alleen in de Verenigde Staten, maar ook over de hele wereld. Ik zag veel gelijkenissen in Rusland, en besloot te proberen het patriottisme onder jongeren in Rusland te fotograferen, of op zijn minst te begrijpen.’

Students at the Inspection of Singing and Marching competition in Dmitrov, Russia.

A few of my Russian friends were very active in politics, and mentioned to me that they had a large number of young friends who were growing increasingly interested in patriotism and the military. In April of 2016, I happened to witness a cadet class that taught students to dismantle AK47s and to quickly dress and undress in biohazard suits. This became the first photograph I took for what would become a long-term project about patriotic education.

School #7

There is nothing inherently wrong with patriotism. However, these two terms (nationalism and patriotism) easily blur, and patriotic rhetoric can lead to nationalistic thinking. This is why I decided to focus on patriotic education, starting with patriotic clubs, patriotic classes and patriotic camps throughout the year. Access was difficult, but I had the advantage of speaking Russian, of having prior experience living in the country, and also I was a student at the time. Being young and a student in New York opened many doors for me. The individuals I met were curious about my life, why I spoke their language, and how I ended up in the middle of patriotic and historical war camps.

Portraits photographed at the Borodino Historical War Camp in Borodino, Russia Borodino is famous for a battle fought on 7 Sep 1812 – the deadliest day of the Napoleonic Wars. Each summer, Borodino hosts an historical war camp for students from around Russia. 350 adolescents are in attendance, ranging in ages from 11 to 16, and lasts throughout the summer. The project statement of the camp states: “To awaken in the younger generation a keen interest in the history of the Fatherland, the glorious deeds of our ancestors, to facilitate the expansion of military-historical knowledge.

‘Er is niets inherent mis met patriottisme. Deze twee termen (nationalisme en patriottisme) lopen echter gemakkelijk in elkaar over, en patriottische retoriek kan leiden tot nationalistisch denken. Daarom besloot ik mij te concentreren op patriottisch onderwijs, te beginnen met patriottische clubs, patriottische klassen en patriottische kampen gedurende het hele jaar. De toegang was moeilijk, maar ik had het voordeel dat ik Russisch sprak, dat ik al eerder in het land had gewoond, en bovendien was ik toen nog student. Jong zijn en student in New York opende vele deuren voor mij. De mensen die ik ontmoette waren nieuwsgierig naar mijn leven, waarom ik hun taal sprak, en hoe ik midden in patriottische en historische oorlogskampen terecht was gekomen.’

Firearm Drill

My aim is to continue along the same theme of my prior project in Russia, but here in the United States, focusing on patriotism among youth. While I was photographing and working in Russia, I saw many parallels to my own country. I think the phenomenon I see happening in Russia is not unique to itself, but it is global and widespread, and something that Americans can relate to. While we do not have the same style of patriotic camps or club, on an ideological level, the rhetoric is very similar, which is why I am dedicating this year and next to work on these themes and topics.

Uit de serie Beckon uw from home

‘Mijn doel is door te gaan met hetzelfde thema als mijn vorige project in Rusland, maar dan hier in de Verenigde Staten, met de nadruk op patriottisme onder jongeren. Toen ik in Rusland aan het fotograferen en werken was, zag ik veel parallellen met mijn eigen land. Ik denk dat het fenomeen dat ik in Rusland zie gebeuren niet uniek is voor zichzelf, maar dat het wereldwijd en wijdverspreid is, en iets waar Amerikanen zich mee kunnen identificeren. Hoewel we niet dezelfde stijl van patriottische kampen of clubs hebben, is de retoriek op ideologisch niveau zeer vergelijkbaar, en daarom wijd ik dit jaar en volgend jaar aan het werken rond deze thema’s en onderwerpen.’

Utah Patriot Camp takes place in Herriman, Utah.

I want to continue to explore motivations and issues surrounding nationalism and patriotic fervor. I want to focus on how youth are taught these ideologies. Personally, I think this year in particular is an incredibly interesting to time to have a conversation about what it means to be patriotic, and how young people are responding to their political atmosphere.

Young Marines in Hanover, PA.

I also believe that in order to create significant media and photographs that create change, it is necessary to engage in long-term research and commitment to a region and topic, and this is my goal in photography – to commit myself to long-term projects and work. This fellowship with Reveal allows for the freedom to do just that.

Blesener_Anastasia_0016

‘I grew up fascinated by communication – linguistics and music in particular. Incredibly introverted, I was always interested in listening to those around me, and I think I realized early on in life how easily verbal communication fails. I found what I was looking for immediately with music and literature. As a teenager, I had a friend give me a camera and introduce me to photography. And photography became a different form of listening to those around me, a more private form. Unlike my experience with instruments, my camera became something I used in solitude as more of an escape. I began to experiment with photographing those closest to me, starting with my siblings. My older sister had been struggling with an eating disorder for a few years, and had begun to open up to me about her experiences. I decided to photograph her while she shared her feelings with me, something I was incredibly nervous to do. I was unsure how she would respond, how it would affect our relationship, and how the images would feel. However, the experience of seeing my sister through my camera, the vulnerability on both ends, was monumental for me. It was an experience that allowed me to hear her in a different volume. I could expand on this for a long time – but this, really, is how I became truly fascinated with photography.

The dual messages of “America first” and “Americanism” can be found not only at the forefront of current political movements, but in the pages of literature and education taught at camps and clubs across the United States. Here, in this microcosm of a changing nation, youth straddle the vulnerability of adolescence and simultaneous stripping of individuality. In these settings, around 400,000 American youth are taught annually, often with military subtext, what it means to be an American. Photographed in twelve different states across a divided country, Beckon Us From Home is an ongoing photography project investigating the ideology of patriotism.

13692997_10154387907504540_5110365207526932932_o

This work examines themes surrounding the interplay of statehood and adolescent identity, looking at topics such as the anxiety surrounding high school shootings, the role of social media and empathy, and the impact of coming of age in a polarized nation. The aim is to open dialogue around the nuanced and complicated ideas instilled in future generations of Americans. How are young people responding to our contemporary society, with all of its changes in belief systems?

http://www.sarah-blesener.com/

Haar geloof in ‘long term research’ houdt ons van gemakkelijke krantenkreten en social-media-getwieter verwijderd.  Ze is nu volop Duits aan ’t studeren dus mogen we zeker nieuw werk van haar in die richting verwachten.  Ook in dit kleine landje hebben wij het voortdurend over deze termen en beschieten we elkaar al dan niet met de nodige en vooral onnodige culturele canons terwijl er waarschijnlijk meer verbindingen bestaan dan wij vermoeden. Maar ook dat is long term werk waard.   Misschien wordt het tijd om oudere lijnen die ons verwijderen in meer gemeenschappelijke speel- en werkvelden op te lossen en elkaar beter te leren kennen in allerlei projecten waarvan dit blog hoopt een miniem onderdeel te mogen zijn.

Homeschool family living in Watford, ND.
Curtis, Kate and Jude, siblings, lay in their backyard in Watford, North Dakota. 6 July 2017. The Long family has five children whom they homeschool. Western North Dakota attracted families from across the nation during the recent oil boom. Watford, like other rural towns in the region, is now facing unemployment and overdevelopment since the decline of the oil industry.

Here, in this microcosm of a changing nation, youth straddle the vulnerability of adolescence and the simultaneous stripping of individuality.

Het ‘gebruiken’ van de typische eigenschappen eigen aan de adolescentenjaren is niet nieuw.  We zouden kunnen verwijzen naar een studie over ‘soldaten’ van 13-17 jaar in de Eerste Wereldoorlog, een bijzondere studie die nauw bij dit onderzoek aansluit.  ‘L’ appel de la guerre, des adolescent au combat, 1914-1918, Manon Pignot, editions Anamosa, 2019.  Het boek opent met een citaat van Victor Hugo uit ‘Les Orientales’:

‘Veux tu, pour me sourire, un bel oiseau des bois,
Qui chante avec un chant plus doux que le hautbois,
Plus éclatants que les cymbales?
Que veux-tu? Fleur, beau fruit, ou l’ oiseau merveilleux?
-Ami, dit l’ enfant grec, dit l’ enfant aux yeux bleus,
Je veux de la poudre et des balles.’

Young Survivalist
Artyom Baklashkin (17), a student of the local secondary school in the village of Diveevo, stands guard in an abandoned building with a group known as the “Survivalists”, 6 Apr 2016, Russia. Survivalists train young adults to survive future wars and post-apocolyptic life and meet weekly for tactical drills. They are using air-soft guns for the practice and competition. Air-soft is a sport that replicates military action, but fires non-metallic pellets

 ‘At the beginning of this project, I was looking for a standard definition of patriotism and nationalism to measure against. In the end, I found a myriad of contradicting perspectives and definitions that greatly differed from one another. I learned that these contradicting viewpoints contribute to a uniquely American perspective on patriotism, and also shows our divide, but at the same time allows room for the many counter-narratives across the country. These counter-narratives directly contradict and complicate the classic binary that is presented in the media. The classic binary of left vs. right /good vs. bad has been further elevated by the use of click-bait and easily digestible social media platforms, as well as the media organizations that have to adjust to ideas of likes, shares, and social redistribution. All of this has, in my opinion, reduced rather than expanded our content creation. This younger generation is incredibly mistrustful of media, questions every source, and is more fluid in their perceptions of politics. In general, they are far less polarized as the adults, and I hope it remains this way.

Marine Military Academy summer camp in Harlingen, TX.
Marine Military Academy, an all-boys institution, hosts a summer camp on their academic campus in Harlingen, Texas, 17 July 2017. The camp hosts boys from around the world, ages 12-18, with around 300 cadets in attendance.

I learned the kinds of questions I am interested in asking, and the kinds of questions I believe are important to be asking, rather than these strictly left vs. right dichotomies that we are often presenting: are we as societies fracturing? Where are we at in terms of empathy? How are youth responding to our contemporary society, with all of its changes in belief systems? The purpose is not to provide answers or to lay out a narrative that can be easily digested. I hope the images and stories are complex enough for my audience to struggle with them. I hope these stories will bridge black and white thinking around these issues, and to bring nuanced to many subjects that remain cloaked in stereotype and presuppositions. I want to encourage dialogue about larger issues at hand and to push back against trends of nationalism and xenophobia. And I want these images to encourage critical self-reflection. I want these images to pose tough questions to our own identities, our own ideas of nationhood, our own childhood and experiences of coming of age, and our own struggles with all of these themes.

Orthodox Warrior Camp, Diveevo, Russia.
A group from Stavropol escapes the heat at a lake in Diveevo during an afternoon off. 2 August 2016. “Orthodox Warrior” camp takes place in Diveevo, the center of pilgrimage for Orthodox Christians in Russia. The relics of one of the most revered saints, St. Seraphim, are celebrated on the 1 of August, attracting pilgrims from all across the country. The participants of the camp train not only in martial arts and tactical training, but unite under their Orthodox faith.

‘Waar ze jou begrijpen, dat is thuis’: gedichten uit Oekraine van Serhiy Zhadan(3)

A family fleeing the invasion arrive at the Polish-Ukrainian border in Medyka, Poland
How did we build our homes?

How did we build our homes?
When you stand under a winter sky
where clouds turn and float away,
you know you must live where you’re not afraid to die.

Build walls out of reeds and grass,
dig great pits, hollow out trenches.
Get used to living shoulder to shoulder, day after day.
Home is where they understand you, even when you talk in your sleep.

Put stone next to stone, build your home
on this hard dark dirt,
dig coal and salt out of the pockets of earth.
We all need a roof for our weddings and funerals.

Everyone needs a place they’ll miss—that matters.
Water matters more when you miss it.
If you want someone to blame, it’s not us.
All we did all our lives was build our homes.

Brick by brick, nail by nail, wall by wall.
If you can stop me, then stop me.
But if you don’t want me here,
then you have to tear down my home.

In the sun, far from the emptiness
trees and children will grow.
Dew appears on the leaves after a long night.
We only built to raise the sky higher and higher.

Determining the height,
we filled the language of space with words.
Giving names again to everything,
We called brick brick, nail nail, wall wall.

The voice is given to the strong for singing and to the weak for praying,
A language disappears when no one speaks of love.
Nights are not nights without darkness
Shine over us, black sun, shine on.

Serhiy Zhadan
Translated from the Ukrainian by Virlana Tkacz and Wanda Phipps
Hoe hebben wij onze huizen gebouwd?

Hoe hebben wij onze huizen gebouwd?
Als je onder een winterhemel staat
waar wolken draaien en wegdrijven,
weet je dat je moet leven waar je niet bang bent om te sterven.

Muren bouwen van riet en gras,
graaf grote kuilen, hol loopgraven uit.
Raak eraan gewend om schouder aan schouder te leven, dag na dag.
Thuis is waar ze je begrijpen, zelfs als je praat in je slaap.

Zet steen naast steen, bouw je huis
op deze harde donkere aarde,
Graaf steenkool en zout uit de zakken aarde.
We hebben allemaal een dak nodig voor onze bruiloften en begrafenissen.

Iedereen heeft een plek nodig die ze zullen missen, dat doet er toe.
Water is belangrijker als je het mist.
Als je iemand de schuld wilt geven, zijn wij het niet.
Alles wat we ons hele leven deden was het bouwen van onze huizen.

Steen voor steen, nagel voor nagel, muur na muur.
Als je me kunt stoppen, stop me dan.
Maar als je me hier niet wilt,
dan moet je mijn huis afbreken.

In de zon, ver van de leegte
zullen bomen en kinderen groeien.
Dauw verschijnt op de bladeren na een lange nacht.
We hebben alleen gebouwd om de hemel hoger en hoger te maken.

De hoogte bepalend,
vulden we de taal van de ruimte met woorden.
Alles weer namen gevend,
We noemden baksteen baksteen, spijker spijker, muur muur.

De stem wordt gegeven aan de sterken om te zingen en aan de zwakken om te bidden,
Een taal verdwijnt als niemand meer spreekt van liefde.
Nachten zijn geen nachten zonder duisternis
Schijn over ons, zwarte zon, schijn.

Serhiy Zhadan Oekraine
Як ми будували свої доми?

Як ми будували свої доми?
Коли стоїш під небесами зими,
і небеса розвертаються й відпливають геть,
розумієш, що жити потрібно там, де тебе не лякає смерть.

Будуй стіни з водоростей і трави,
рий вовчі ями й рови.
Звикай жити разом з усіма день при дні.
Батьківщина—це там, де тебе розуміють, коли ти говориш вві сні.

Клади камінь при камені, будуй свій дім,
на глині, на чорноземі твердім,
вибирай у землі з кишень вугілля й сіль.
Кожен повинен мати дах для поминків і весіль.

Потрібно мати місце, якого буде шкода.
Вода чогось варта, якщо це питна вода.
Коли справді шукаєш винних, то це не ми.
Все життя ми будували свої доми.

Брила до брили, цвях по цвяху, стіна до стіни.
Якщо можеш мене спинити, ну то спини.
Але якщо хочеш, щоби мене тут не було,
доведеться крім мене забрати й моє житло.

Поближче до сонця, подалі від пустоти.
Дерева будуть рости, діти будуть рости.
На тютюновому листі виступає роса.
Ми будували так, ніби вивершували небеса.

Мов упорядковували висоту.
Ніби словами наповнювали мову пусту.
Ніби повертали речам імена.
До брили брила, по цвяху цвях, до стіни стіна.

Голос сильним дається для співу, слабким для молитов.
Мова зникає, коли нею не говориться про любов.
Ночі не мають сенсу без темноти.
Світи наді мною, чорне сонце, світи.
HISTORY OF CULTURE AT THE TURN OF THIS CENTURY - Serhiy Zhadan

You will reply today, touching warm letters,
leafing through them in the dark, confusing vowels with consonants,
like a typewriter in an old Warsaw office.
The heavy honeycombs
glisten with gold from which language is spun.
Don't stop, just write,
type over the empty white space, stamp through the black silent trail.
No one will return from ramblings through the long night,
and forgotten snails will die on wet grass.

Central Europe lies under tissue white snow.
I always believed in the lazy movements of Gypsies,
not everyone has inherited this worn coin.
If you look at their passports,
which smell of mustard and saffron,
if you hear their worn-out accordions,
which reek of leather and Arabic spices -
you'd hear them say that when you leave - no matter where you go -
you only create more distance and will never be any closer than you are now;
when the songs of old gramophones die,
a residue seeps out
like tomatoes
from damaged cans.

The overburdened heart of the epoch bursts every morning,
but not behind these doors, not in cities burnt by the sun.
Time passes, but it passes so near that if you
look closely, you can see its heavy warp,
and you whisper overheard sentences
and want someone someday to recognize your voice and say -
this is how the era began,
this is how it turned - awkward, heavy like a munitions truck,
leaving behind dead planets and burnt-out transmitters,
scattering wild ducks in the pond,
that fly off and call louder
than the truckers,
god,
barges.

When choosing your course of studies you should find out
among other things -
if the culture at the turn of this century
has already pressed itself into the veins of your slow arm,
rooted itself in the whorls of your thick hair,
carelessly blown by the wind,
and tousled by fingers
like streams of warm water in a basin,
like colored clay beads over cups and ashtrays,
like a vast autumn sky
over a cornfield. 
The storm at sunset over Drobyshevo village, Chernigov region, Ukraine
GESCHIEDENIS VAN DE CULTUUR AAN HET BEGIN VAN DEZE EEUW Serhiy Zhadan
Je zult vandaag antwoorden, warme brieven aanraken,
ze doorbladeren in het donker, klinkers verwarren met medeklinkers,
zoals een typemachine in een oud Warschau's kantoor.
De zware honingraten
glinsteren van goud waaruit taal wordt gesponnen.
Niet stoppen, gewoon schrijven,
typ over de lege witte ruimte, stamp door het zwarte stille spoor.
Niemand zal terugkeren van de omzwervingen door de lange nacht,
en vergeten slakken zullen sterven op nat gras.
Midden-Europa ligt onder weefselwitte sneeuw.
Ik heb altijd geloofd in de luie bewegingen van zigeuners,
maar niet iedereen heeft deze versleten munt geërfd.
Als je naar hun paspoorten kijkt,
die ruiken naar mosterd en saffraan,
als je hun versleten accordeons hoort,
die ruiken naar leer en Arabische kruiden…
zou je ze horen zeggen dat als je weggaat - waar je ook heen gaat -
je alleen maar meer afstand creëert en nooit dichterbij zult zijn dan je nu bent;
wanneer de liedjes van oude grammofoons sterven,
sijpelt er een residu uit
zoals tomaten
uit beschadigde blikken.
Het overbelaste hart van het tijdperk barst elke morgen,
maar niet achter deze deuren, niet in steden verbrand door de zon.
De tijd gaat voorbij, maar zo dichtbij dat als je
goed kijkt, je zijn zware kromming kunt zien,
en je fluistert afgeluisterde zinnen
en wil dat iemand op een dag je stem herkent en zegt -
dit is hoe het tijdperk begon,
dit is hoe het veranderde - onhandig, zwaar als een vrachtwagen met munitie,
dode planeten en uitgebrande zenders achterlatend,
verstrooiing van wilde eenden in de vijver,
die wegvliegen en luider roepen
dan de truckers,
god,
aken.
Bij het kiezen van je studie moet je uitvinden
onder andere -
of de cultuur van het begin van deze eeuw
zich al in de aderen van je trage arm heeft geperst,
zich heeft geworteld in de krullen van je dikke haar,
achteloos geblazen door de wind,
en door de vingers gekamd
als stromen warm water in een bekken,
als gekleurde kleikralen over kopjes en asbakken,
als een uitgestrekte herfstlucht
boven een korenveld.
A wheat field is pictured near the village of Zhovtneve, Ukraine, July 14, 2016. REUTERS/Valentyn Ogirenko

FUNERAL ORCHESTRA

Stories connected with murders, knife wounds,
suicides, botched abortions, in general –
stories connected with crimes interest
people because they’re parables, in these stories
men are manly and dutiful while children
braid roses of the lord’s omniscience
into their hair. In these stories
death always runs ahead, wanting to see
how it all ends, many people like the fact
that in these stories death begins in life
so you can glance into its adolescent
face.

In such stories sooner or later there appear musicians
who play funeral marches, they jump out of a dilapidated
bus onto the grounds of the cemetery and pull out
bagpipes, trombones and hunter’s horns from under their coats, roll out
drums and hurdy-gurdies and blow great cemetery jazz
over the deceased, the bloody unrestrained music of despair
and disobedience, heart-wrenching gangster melodies, melodies of old
tunes popular with sailors and prostitutes,
and then everyone who came to see the deceased on his last
journey starts to breathe easier, because these are the rules,
this is the ritual, or something like that, in a word
they’re not afraid of the dead – but of becoming one of them.

Also, as a rule, there are women in these stories,
they deserve a separate discussion – those
forty-year-old women who still display
the passion and indecisiveness of seventeen-year-old girls,
they cry about every senseless life spent on such
trivialities as love and faith, they remember how
the great depression began in our country
and still whisper the words
that were said to them in parting:

 everything is OK, girl, drugs won’t help me now
    I want to love you more than you want to have children
    life has not stopped, as we assumed, see – in the morning
    couriers will arrive from the train station and lovers will part on the stairs as usual,
    I will stay with you, watch
    when praying mantises sit in your palm and move over your
    sleeping body, send them patience, heavens,
    on their journey without end.
BEGRAFENISORKEST

Verhalen in verband met moorden, messteken,
zelfmoorden, mislukte abortussen, in het algemeen -
verhalen die verband houden met misdaden interesseren
mensen omdat het parabels zijn, in deze verhalen
zijn mannen mannelijk en plichtsgetrouw terwijl kinderen
rozen vlechten van de alwetendheid van de Heer
in hun haar. In deze verhalen
loopt de dood altijd vooruit, om te zien
hoe het allemaal afloopt, veel mensen houden van het feit
dat in deze verhalen de dood begint in het leven
zodat je een blik kunt werpen op zijn adolescenten-
gezicht.

In zulke verhalen verschijnen vroeg of laat muzikanten
die begrafenismarsen spelen, ze springen uit een aftandse
bus op het terrein van de begraafplaats en trekken
doedelzakken, trombones en jachthoorns onder hun jassen vandaan, rollen
trommels en draailieren en blazen grote kerkhof jazz
over de overledenen, de bloedige ongeremde muziek van wanhoop
en ongehoorzaamheid, hartverscheurende gangstermelodieën, melodieën van oude
melodieën populair bij zeelieden en prostituees,
en dan iedereen die kwam om de overledene te zien op zijn laatste
dag begint makkelijker te ademen, want dit zijn de regels,
dit is het ritueel, of iets dergelijks, in één woord
ze zijn niet bang voor de doden - maar wel om één van hen te worden.

In de regel zijn er ook vrouwen in deze verhalen,
ze verdienen een aparte discussie - die
veertig jaar oude vrouwen die nog steeds
de passie en besluiteloosheid van zeventienjarige meisjes vertonen,
ze huilen over elk zinloos leven besteed aan zulke
trivialiteiten als liefde en geloof, ze herinneren zich hoe
de grote depressie in ons land begon
en fluisteren nog steeds de woorden
die tegen hen werden gezegd bij het afscheid:

    alles is in orde, meisje, drugs zullen me nu niet helpen
    ik wil meer van je houden dan dat jij kinderen wilt krijgen
    het leven is niet gestopt, zoals we veronderstelden, zie - in de ochtend
    zullen koeriers aankomen van het treinstation en geliefden zullen vertrekken op de         
    trappen zoals gewoonlijk,
    Ik zal bij je blijven, kijken
    wanneer bidsprinkhanen in je handpalm zitten en over je
    slapend lichaam bewegen, stuur ze geduld, hemel,
    op hun reis zonder einde.

‘Hoe de vogels het zien’, gedichten van Serhiy Zhadan, Oekraine.(2)

I imagine how birds see it:
the black branch of a river,
rooftops in winter,
perplexed pedestrians on the sidewalk.

I imagine it’s scary for birds to fly over the river.

Still, they look at the city from above.
At the depot beyond the station,
the backyards,
the library on the other side of the river,
the full pages of the streets.

They repeat this February poem,
knowing it from gates to attics,
knowing where it’s going to stop finally,
and they know, by the way, how it’s going to end.

The soil emerges
the way facial features become clear,
fish will arrive in the floodplains of the Dinets river,
a bit of blackness will appear on the horizon,
there will be happiness,
there will be cattails.

The point is to warm up among people,
to love this artel work of winter,
this inaudible breath of soil,
its seal.

You have to scream about it.
And so they scream. 
Ik stel me voor hoe vogels het zien:
de zwarte tak van een rivier,
daken in de winter,
verbijsterde voetgangers op de stoep.

Ik stel me voor dat het eng is voor vogels om over de rivier te vliegen.

Toch kijken ze van bovenaf naar de stad.
Bij het depot achter het station,
de achtertuinen,
de bibliotheek aan de andere kant van de rivier,
de volle pagina's van de straten.

Ze herhalen dit februari gedicht,
ze kennen het van de poorten tot de zolders,
wetend waar het uiteindelijk zal stoppen,
en ze weten, tussen haakjes, hoe het gaat eindigen.

De grond komt tevoorschijn
zoals gelaatstrekken duidelijk worden,
vissen zullen arriveren in de overloopbekkens van de Dinets rivier,
een beetje zwartheid zal aan de horizon verschijnen,
er zal geluk zijn,
er zullen kattenstaarten zijn.

Het punt is om op te warmen onder de mensen,
om van dit kunstwerk van de winter te houden,
deze onhoorbare adem van de bodem,
zijn zegel.

Je moet er om schreeuwen.
En dus schreeuwen ze
As if this winter never happened,
as if we had no expectations, no worries,
hadn’t listened carefully
to the loudspeakers of December,
hadn’t halted motionless
before the orchestral truth of blizzards.

As if it wasn’t us who prepared
for the power of ice
born out of lovelessness.

As soon as the damp cursive of thaw
appears in the air,
the world explodes
like a crowd shown
the severed head of a tyrant.

Eternal the fire above the meadows.
Eternal our devotion to
the open heart of the river.

And the first to wake up are always
the booksellers at street markets,
and they lay out their treasures along
the city’s bridge.

And poets are already looking around
in the wind from their old wet anthologies
swollen like pillows,

chucked out of the school program,
but not banished from life,

they react to the laughter,
to the farewell rustle
of snow under boots,

they adjust their ties,
warm up between
covers.

Poets whom no one trusts,
poets from the history of literature.

Betrayed by lawyers,
left by wives,
those who drowned, hanged themselves, suicides:

they tell their biographies,
cultivate in us the love
of life.

(translated from the Ukrainian by John Hennessy and Ostap Kin)
Alsof deze winter nooit gebeurd is,
alsof we geen verwachtingen hadden, geen zorgen,
niet goed hadden geluisterd
naar de luidsprekers van december,
niet roerloos hadden stilgestaan
voor de orkestrale waarheid van de sneeuwstormen.

Alsof wij het niet waren die ons voorbereidden
op de kracht van ijs
geboren uit liefdeloosheid.

Zodra het vochtige cursief van dooi
in de lucht verschijnt,
explodeert de wereld
als een menigte die
het afgehakte hoofd van een tiran toont.

Eeuwig het vuur boven de weiden.
Eeuwig onze toewijding aan
het open hart van de rivier.

En de eersten die wakker worden zijn altijd
de boekverkopers op de straatmarkten,
en zij leggen hun schatten uit langs
de brug van de stad.

En dichters kijken al rond
in de wind van hun oude natte bloemlezingen
opgezwollen als kussens,

uit het schoolprogramma gegooid,
maar niet verbannen uit het leven,

ze reageren op het gelach,
op het afscheids-geritsel
van sneeuw onder laarzen,

ze passen hun dassen aan,
warmen zich op tussen
dekens.

Dichters die niemand vertrouwt,
dichters uit de geschiedenis van de literatuur.

Verraden door advocaten,
verlaten door vrouwen,
zij die verdronken, zichzelf ophingen, zelfmoordenaars:

zij vertellen hun biografieën,
cultiveren in ons de liefde
van het leven.
Headphones
By Serhiy Zhadan
Translated by Virlana Tkacz and Wanda Phipps from the Ukrainian

Sasha, a quiet drunk, an esoteric, a poet,
spent the entire summer in the city.
When the shooting began, he was surprised —
started watching the news, then stopped.
He walks around the city with headphones on,
listening to golden oldies,
as he stumbles into burned-out cars,
blown-up bodies.

What will survive from the history 
of the world in which we lived
will be the words and music of a few geniuses
who desperately tried to warn us,
tried to explain, but failed to explain anything
or save anyone; 
these geniuses lie in cemeteries
and out of their ribcages
grow flowers and grass.
Nothing else will remain —
only their music and songs, a voice
that forces you to love.

You can choose to never turn off this music.
Listen to the cosmos, shut your eyes.
Think about whales in the ocean at night.
Hear nothing else.
See nothing else.
Feel nothing else.
Except, of course, for the smell, 
the smell of corpses.

https://www.nytimes.com/2021/08/26/magazine/poem-headphones.html
Koptelefoon

Sasha, een stille dronkaard, een esotericus, een dichter,
bracht de hele zomer door in de stad.
Toen de schietpartij begon, was hij verrast -
begon naar het nieuws te kijken, en stopte toen.
Hij loopt door de stad met een koptelefoon op,
luisterend naar golden oldies,
terwijl hij struikelt over uitgebrande auto's,
opgeblazen lichamen.

Wat zal er overblijven van de geschiedenis 
van de wereld waarin we leefden
zullen de woorden en muziek zijn van een paar genieën
die wanhopig probeerden ons te waarschuwen,
probeerden uit te leggen, maar er niet in slaagden iets uit te leggen
of iemand te redden; 
deze genieën liggen op begraafplaatsen
en uit hun ribbenkast
groeien bloemen en gras.
Niets anders zal overblijven -
alleen hun muziek en liedjes, een stem
die je dwingt lief te hebben.

Je kunt ervoor kiezen om deze muziek nooit uit te zetten.
Luister naar de kosmos, sluit je ogen.
Denk aan walvissen in de oceaan 's nachts.
Hoor niets anders.
Zie niets anders.
Voel niets anders.
Behalve, natuurlijk, de geur, 
de geur van lijken.

Street art in KYIV Ivana Frankastraat, 5 Alex Maksikov, Oekraine

‘So I’ll talk about it’: poëzie uit Oekraïne

Lviv

‘A Rock-Star’-Poet wordt hij genoemd, Serhiy Zhadan, (geboren 23 augustus 1974) is een Oekraïense schrijver, vertaler en musicus. Asymptote, het tijdschrift voor literatuur in vertaling, noemde hem de ‘Rock-Star Poet’, als erkenning voor zijn productie – meer dan twee dozijn romans en dichtbundels – en zijn weigering om te knielen en de Russische vlag te kussen tijdens een pro-Kyiv demonstratie op het Vrijheidsplein in de stad Kharkiv. Vanuit de Engelse vertaling van John Hennessy en Ostap Kin, een voorlopige vertaling in het Nederlands.

Alexandra Ekster Drie Vrouwen
So I'll Talk About it- Serhiy Zhadan
    So I’ll talk about it:
    about the green eye of a demon in the colorful sky.
    An eye that watches from the sidelines of a child’s sleep.
    The eye of a misfit whose excitement replaces fear.

    Everything started with music,
    with scars left by songs
    heard at fall weddings with other kids my age.

    The adults who made music.
    Adulthood defined by this—the ability to play music.
    As if some new note, responsible for happiness,
    appears in the voice,
    as if this knack is innate in men:
    to be both hunter and singer.

    Music is the caramel breath of women,
    tobacco-scented hair of men who gloomily
    prepare for a knife-fight with the demon
    who has just crashed the wedding.

    Music beyond the cemetery wall.
    Flowers that grow from women’s pockets,
    schoolchildren who peek into the chambers of death.

    The most beaten paths lead to the cemetery and water.
    You hide only the most precious things in the soil—
    the weapon that ripens with wrath,
    porcelain hearts of parents that will chime
    like the songs of a school choir.

    I’ll talk about it—
    about the wind instruments of anxiety,
    about the wedding ceremony as memorable
    as entering Jerusalem.

    Set the broken psalmic rhythm of rain
    beneath your heart.
    Men that dance the way they quench
    steppe-fire with their boots.
    Women that hold onto their men in dance
    like they don’t want to let them go to war.

    Eastern Ukraine, the end of the second millennium.
    The world is brimming with music and fire.
    In the darkness flying fish and singing animals give voice.

    In the meantime, almost everyone who got married then has died.
    In the meantime, the parents of people my age have died.
    In the meantime, most heroes have died.
    The sky unfolds, as bitter as it is in Gogol’s novellas.
    Echoing, the singing of people who gather the harvest.
    Echoing, the music of those who cart stones from the field.
    Echoing, it doesn’t stop.
Alexander Bozomazov Begrafenis
Dus zal ik erover praten  Serhiy Zhadan

Dus ik zal er over praten:
    over het groene oog van een demon in de kleurrijke lucht.
    Een oog dat toekijkt vanaf de zijlijn van een kinderslaap.
    Het oog van een buitenbeentje wiens opwinding de angst vervangt.

    Alles begon met muziek,
    met littekens achtergelaten door liedjes
    gehoord op herfst bruiloften met andere kinderen van mijn leeftijd.

    De volwassenen die muziek maakten.
    Volwassenheid gedefinieerd door dit - het vermogen muziek te spelen.
    Alsof een nieuwe noot, verantwoordelijk voor geluk,
    verschijnt in de stem,
    alsof deze vaardigheid aangeboren is bij mannen:
    om zowel jager als zanger te zijn.

    Muziek is de karamel-adem van vrouwen,
    naar tabak ruikend haar van mannen die zich somber
    voorbereiden op een messengevecht met de demon
    die net de bruiloft heeft verpest.

    Muziek voorbij de kerkhofmuur.
    Bloemen die groeien uit de zakken van vrouwen,
    schoolkinderen die gluren in de kamers van de dood.

    De meest platgetreden paden leiden naar het kerkhof en water.
    Je verbergt alleen de meest kostbare dingen in de grond-
    het wapen dat rijpt met toorn,
    porseleinen harten van ouders die zullen klinken
    als de liederen van een schoolkoor.

    Ik zal er over praten-
    over de blaasinstrumenten van angst,
    over de huwelijksceremonie zo gedenkwaardig
    als het binnengaan in Jeruzalem.

    Zet het gebroken psalmische ritme van regen
    onder je hart.
    Mannen die dansen zoals ze blussen
    steppevuur doven met hun laarzen.
    Vrouwen die hun mannen vasthouden in de dans
    alsof ze hen niet ten oorlog willen laten gaan.

    Oost Oekraïne, het einde van het tweede millennium.
    De wereld bruist van muziek en vuur.
    In de duisternis geven vliegende vissen en zingende dieren een stem.

    Intussen is bijna iedereen die toen trouwde gestorven.
    Intussen zijn de ouders van mensen van mijn leeftijd gestorven.
    Intussen zijn de meeste helden gestorven.
    De hemel ontvouwt zich, net zo bitter als in Gogol's novellen.
    Echoënd, het gezang van mensen die de oogst binnenhalen.
    Echoënd, de muziek van hen die stenen van het veld karren.
    Echoënd, het houdt niet op.
Aleksandra Ekster ‘Ville’
In Kiev was het atelier van Aleksandra Ekster een verzamelplaats voor schilders, dichters en intellectuelen. Ekster was in Parijs geweest waar ze Picasso en Braque ontmoette. Ze volgde de laatste trends in kubisme en futurisme. Haar schilderijen kenmerken zich door felle kleuren en versimpelde vormen.(Kunstvensters)
"They buried their son last winter"  Serhiy Zhadan
They buried their son last winter.
Strange weather for winter—rain, thunder.
They buried him quietly—everybody’s busy.
Who did he fight for? I asked. We don’t know, they say.
He fought for someone, they say, but who—who knows?
Will it change anything, they say, what’s the point now?
I would have asked him myself, but now—there’s no need.
And he wouldn’t reply—he was buried without his head.

It’s the third year of war; they’re repairing the bridges.
I know so many things about you, but who’d listen?
I know, for example, the song you used to sing.
I know your sister. I always had a thing for her.
I know what you were afraid of, and why, even.
Who you met that winter, what you told him.
The sky gleams, full of ashes, every night now.
You always played for a neighboring school.
But who did you fight for?

To come here every year, to weed dry grass.
To dig the earth every year—heavy, lifeless.
To see the calm after tragedy every year.
To insist you didn’t shoot at us, at your people.
The birds disappear behind waves of rain.
To ask forgiveness for your sins.
But what do I know about your sins?
To beg the rain to finally stop.
It’s easier for birds, who know nothing of salvation, the soul. 
Alexander Bozomazov De wagen
"Afgelopen winter hebben ze hun zoon begraven"  Serhiy Zhadan

Ze hebben afgelopen winter hun zoon begraven.
Raar weer voor een winter, regen, donder.
Ze begroeven hem stilletjes - iedereen heeft het druk.
Voor wie heeft hij gevochten? vroeg ik. Dat weten we niet, zeggen ze.
Hij vocht voor iemand, zeggen ze, maar wie - wie weet?
Zal het iets veranderen, zeggen ze, wat is het punt nu?
Ik zou het hem zelf gevraagd hebben, maar nu - is dat niet nodig.
En hij zou niet antwoorden, hij was zonder hoofd begraven.

Het is het derde oorlogsjaar, ze repareren de bruggen.
Ik weet zoveel over je, maar wie luistert er?
Ik ken, bijvoorbeeld, het liedje dat je altijd zong.
Ik ken je zus. Ik heb altijd iets voor haar gehad.
Ik weet waar je bang voor was, en zelfs waarom.
Wie je die winter ontmoette, wat je hem vertelde.
De hemel schittert, vol as, elke nacht nu.
Je speelde altijd voor een naburige school.
Maar voor wie heb je gevochten?

Om hier elk jaar te komen, om droog gras te wieden.
Om elk jaar de aarde om te spitten - zwaar, levenloos.
Om de rust te zien na een tragedie, elk jaar.
Om vol te houden dat je niet op ons schoot, op je volk.
De vogels verdwijnen achter golven van regen.
Om vergeving te vragen voor je zonden.
Maar wat weet ik van je zonden?
Om te smeken dat de regen eindelijk ophoudt.
Het is makkelijker voor vogels, die niets weten van verlossing, de ziel. 
Kiriak Konstantinovich Kostandi – Heilige Donderdag in het noordelijke dorp

Meer over de dichter:

https://www.newyorker.com/books/page-turner/the-bard-of-eastern-ukraine-where-things-are-falling-apart

Nadia Sablin en Lida Suchy, een Russische en een Oekraïense fotografe

Nadia Sablin Years like Water Rusland
Portrait of a Village Lida Suchy Oekraine

Er zijn de grote woorden, de grote verwijten, de politieke dromen, de wederzijdse vermeende of echte bedreigingen, maar in beide landsgedeelten, Rusland en Oekraïne leven net zo’n gewone mensen als wij hier ter plekke. Ik zocht dus twee vrouwelijke fotografen die hun moeder-vaderland van hun kindertijd in beeld brachten en laat je graag meekijken naar hun observaties van het dagelijkse leven in hun thuisland.

Nadia Sablin: I left Russia on the cusp of my adolescence—a move which divided my life into two very distinct parts. When I left Russia, everything changed overnight. I swapped the palaces of Saint Petersburg for the perfect lawns of Middle America, and obsessive reading of the Russian classics for episodes of Full House. I went from being an over-pampered child to suddenly understanding more than my parents. Everything I knew was left behind and I became a new person, even changing my name to a more Westernized version.
Nadia Sablin ‘From the Mountains’

When I go back to the former Soviet Union, much of my childhood comes to life again: the smells, the sounds, the angle of light, the way a train car rocks you to sleep on a long trip north. It’s as if I’m traveling not just to a different location but to a different time, and to a version of myself I only vaguely remember. The vastness of the region is a draw as well. Threads of family connections, fairy tales and rumors pull me further and further in. I think I could spend my life focused just on this region and never get tired.
NS: I became addicted to reading when I used to visit my grandfather’s house at the age of seven. At the time, spending summers away from the city felt like being forced into exile. I missed my mom’s bedtime stories, all my friends, and the constant attention of my grandmothers.

Nadia Sablin ‘Years like Water’

‘Years like Water is a decade-long look at a small Russian village, its habitants, ramschackle institutions, nature and mythologie. The series loosely follows the lives of four interconnected families, showing children grow up unsupervised in a magical wilderness and adults strugle for survival in the same. For over ten years of visits, I attented birthdays and funerals, drank tea with the grandmothers, and listened to stories of the villagers’ loniless and love for one another. ‘

Vysotskiye Family: Liza, Andrey, Katya, Sonya, Olya, Petya, 2013

‘My photographs from Alekhovshchina explore and describe a world that doen’t fit into the neat narrative of “Putin’ s Russia” put forth by both Eastern and Western media. It is more beautiful and complicated than either side would have us believe, more tragic and hopeful.’ (Nadia Sablin)

Polina Lesnykh with friends, 2014

Lida Suchy uit Oekraïne brengt haar foto’s samen en maakt er samen met Miso een wonderlijk mooie film van gesteund door authentieke klankopnames. ‘Pictograph.’ Het dagelijks leven in Krvorivnya, Oekraïne. Maak er even tijd voor want het is een bijzondere belevenis een twintigtal minuten deelgenoot te mogen worden van hun dagelijks bestaan. Het kan niet rechtstreeks maar klik op ‘Watch on Vimeo’ en je bent er. Geniet.

Vignettes of life in the village Kryvorivnya in the Carpathian Mountains of Ukraine, where once the novel "Shadows of Forgotten Ancestors" was written and later filmed and where, to this day, the passage of time has its own pace.
Lida Suchy Het leven in een Oekrains dorp Kryvorivnya
Growing up, Lida Suchy listened to her parents’ tales of the Ukrainian homeland, which they fled because of Soviet persecution during World War II. At night, her father, Zenon, told her bedtime stories about Baba Yaga, the Ukrainian witch, but also tales from his summers spent among the Hutsul culture, deep in the Carpathian Mountains of western Ukraine. There was even a touch of romance to her parents’ first moments in exile: Zenon met his wife-to-be, Irene, when he pulled her through the window of the last train leaving the station. Together, they watched the sunset.(The NY Times Jonathan Blaustein 2016)
Lida Suchy Het leven in een Oekrains dorp Kryvorivnya
Lida Suchy Het leven in een Oekrains dorp Kryvorivnya
“Most of the news coming from Ukraine focuses on the war, the violence, the destruction and extreme problems that are stereotyped. I wanted to show the everyday life of ordinary people,” she said. “I really feel a kinship with them. I would like to transfer, if possible, that sense of touch, that sense of closeness, that I feel with the people.” (ibidem)
The Swimminghole Lida Suchy Het leven in een Oekrains dorp Kryvorivnya
Het leven in een Oekrains dorp Kryvorivnya Lyda Suchy

I think it’s important to tell personal narratives so that the individual doesn’t become lost in a sea of generalities and stereotypes. Seeing life from the point of view of someone else creates a more empathetic, richer understanding of the world. What we are shown in the news tends to reduce global movements to digestible size. I’m interested in doing the opposite: reaching for the universal through the personal; telling the truth through fiction. (Nadia Sablin as told to Abigail Smithson)

Nadia Sablin Years like Water

https://www.lidasuchy.com/about

https://www.nadiasablin.com/

Mother and Daughter, 2018 Nadia Sablin
Heren aan 't bewind:

Zoals in 1934 verschenen nu
in 't vrijwel lege stadion van een stad
de heersers van 't moment
net voor de spelen
hun spelletjes zouden camoufleren
en sterven
voor de aankomst
vaderlandsliefde werd genoemd.

Tijd om scheve schaatsen
in te ruilen voor een tochtje
in de bergen.
Vergezichten gratis.
Tot aan de horizon
die voorlopig nog van niemand is.
Even slapen kan tussen de bloemen
Wakker worden met de morgen in de lucht.
Nadia Sablin Lodenoye Pole