A2359_Stugan_mellan

Als je als kind uit de Stockholmse sloppenbuurten te horen krijgt dat de dag van je geboorte het ergste was wat je vader kon overkomen dan mogen de goden je goed gezind zijn en je het tekentalent schenken waarmee je op je dertiende door de onderwijzer van de armenschool wordt opgemerkt zodat je een stipendium krijgt waarmee je naar de voorbereidende jaren van de kunstacademie kunt. (Principskolan)

Dat overkwam Carl Larsson, geboren in 1853 met weinig toekomst en nu nog altijd in de hele wereld bekend als schilder van het dagelijkse geluk zoals dat in de beste families wel eens voorkomt. Het eerste huwelijk loopt uit op de vroege dood van zijn twee kinderen terwijl zijn jonge vrouw in het kraambed blijft. Hij verhuist in 1882 naar de Scandinavische kunstenaarskolonie in Grèz-sur-Loing even buiten Parijs en vindt daar het medium, de aquarel en zijn vrouw Katrin, ook een medium overigens die hem acht kinderen zal schenken, de hoofdpersonages van zijn (en haar) artistiek werk.

met brita

Carl and Karin were married in 1883 and had eight children. Karin and the children quickly became Carl’s favourite models.

In 1888 Karin’s father, Adolf Bergöö, gave them Lilla Hyttnäs, a small house in Sundborn. Lilla Hyttnäs became Carl och Karin’s mutual art project in which their artistic talents found expression in a very modern and personal architecture, colour scheme and interior design.

lezend met ma

Carl’s paintings and books have made Lilla Hyttnäs one of the world’s most familiar homes. But not only that. The quality of the light, Karin’s liberated gift for interior design and the lively family life as it is depicted in Carl’s beloved watercolours, has become almost synonymous with our picture of Sweden.

In 1888 Carl och Karin acquired Lilla Hyttnäs from Karin’s father. They moved there in 1891. The paintings of their home quickly became popular and reached a wide public. In 1896 Carl adorned the National Museum with large frescoes, but in 1911 his sketches for Midvinterblot were refused. Over eighty years later, in1992, Midvinterblot finally took its place in The National Museum.

The house in Sundbourn still looks the same as it did when Carl and Karin lived there and today’s visitor to Lilla Hyttnäs can almost hear the animated laughter of the children and catch the scent of the artist’s oil paints.

(uit bio van Carl Larsson-stichting in Sundborn die het huis aldaar beheert)

malning_25

Waren de kinderen zijn voornaamste inspiratiebron, het was Karin die het huis inrichtte, zelf tapijten en wanddecoratie ontwierp en uitvoerde (tot zelfs de kledij van de jochies) en instond voor de dagelijkse regie.

Er komen drie invloeden samen als je het werk in zijn historische context wil duiden.
Vooreerst de ‘Gustavische stijl’, genoemd naar Koning Gustav III die in 1780 het paleis van Versailles bezocht en terug in zijn eigen hoofdstad daar zijn Scandinavische versie van neerzette in de architectuur en inrichting van het Haga paleis waar nu de kroonprinses resideert.

linneabylinneanilsson.files_.wordpress.com_
Geënt op het Franse neoclassicisme maar met zachtere heldere kleurpaletten en met gebruik van berk, beuk en dennenhout, in ruime mate ter plaatse aanwezig.
De lange winters vroegen om kleur in het interieur: natuurkleuren, gebleekte tonen. Kleur: het witte, de zachte tonaliteiten van het daglicht. Bij ons sinds de jaren tachtig erg in trek.
Denk aan spiegels, kandelaars. Alles wat het licht in de donkerte kan brengen vindt er een plaats.
Dan is er zeker de Japanse invloed, geciteerd door de kunstenaar als de enige kunstenaars ter wereld. De invloed van hun tekeningen, prenten zou bijdragen in het ontstaan van de jugendstil.

1280px-Carl_Larsson-Lathörnet-1160x480
Hun aandacht voor het ‘lege’, de soberheid en het gebruik van natuurlijke materialen vind je zeker terug in het werk van dit artistieke echtpaar.
Het derde element is zeker de ‘arts en craft’ -beweging die toen opgang maakte. Denk aan William Morris en John Ruskin. Een beweging waarin de toegepaste kunst ook als kunst wordt ervaren en simpele lineaire vormen kenmerkend zijn naast symmetrie en inspiratie uit natuurlijke vormen (planten, dieren, mythes)

aan het raam

Dat het werk van Carl Larsson tot op de dag van vandaag opgang maakte, (denk aan het succes van Ikea, en zelfs H&M inspireert zich dit jaar in haar woonafdeling op Karin!) heeft zeker te maken met onze hunker naar deze dagelijkse schoonheid in ons thuisleven. Uit de drukte, het vloeibare van de moderne tijd naar de zich steeds herhalende gang van de seizoenen waarin het warme nest beschutting en inspiratie biedt voor een andere kijk op het bestaan.

the-crayfish-season-opens-1897(1)

Toch zijn de mensen in zijn werk, naar Scandinavische gewoonte, erg op zichzelf betrokken en spaarzaam met emoties. Hij portretteert ze met respect voor hun eigenheid die ze niet makkelijk aan de buitenwereld meedelen.
Zijn gedetailleerde tekeningen doen me aan Ingres denken, meesterlijk tot in de kleinste details, maar hij bewaart hun geheimen, hun eigen plaats in het gezin waar zij vaak los van de anderen een persoonlijkheid kunnen ontwikkelen zonder al te veel ‘pedagogische’ bekommernis.

carl_020

Neem rustig je tijd om een klein kwartier naar zijn werk te kijken.  In het begin een beetje vaag maar daarna in goede kwaliteit.  Kom thuis in Ett Hem. Gebruik indien mogelijk groot scherm.