Tot dat andere kind
niet meer achter de spiegel
zal te vinden zijn
maar als kijker
zichzelf herkent,
tot dan
mag er van enige onbevangenheid sprake zijn.
According to Christopher Wood, "No picture illustrates better Burne-Jones's unique genius for blending together the two traditions of Pre-Raphaelitism and the Italian Renaissance into a new aesthetic style than The Mirror of Venus. The scene is purely imaginary, and shows Venus and her maidens gazing at their reflections in a pool of water. The landscape is arid and rocky; these strangely lunar landscapes were to become a recurring feature of his art, widely imitated by his followers. The mood and the colour are Pre-Raphaelite, but the conscious sweetness and elegance of the figures recall the Italian Renaissance, and, in particular, Botticelli, an artist greatly admired by Burne-Jones, and later to become a cult among fashionable aesthetes.
(Victorian Web)
Langs ‘de mannenkant’ gaf het schilderij met de groep mooie meisjes die zich uitvoerig spiegelen natuurlijk aanleiding tot voor de hand liggende spot, verspreid als een briefkaart:
Studie voor de ‘The mirror of Venus’. Kijk naar het mooie ritme dat verwondering heet.
Even vergeten dat een van de voornaamste ‘spiegelaars’ wel degelijk bij de mannelijk kunne mag gerekend worden.
Maar als de spiegel
de tijd ontmaskert.
Tussen wat was en wat worden zal.
'Boetvaardige Magdalena bij kaarslicht'.
De spiegel is een meester in illusie. Hij kan onze perceptie van de werkelijkheid manipuleren door middel van complexe optische illusies. Wanneer we door een spiegel kijken, kunnen de afmetingen van een kamer veranderen. De spiegel laat ons altijd maar een deel van de werkelijkheid zien, afhankelijk van de hoek waaronder we erin kijken. We zien alleen een gereflecteerde werkelijkheid die niet noodzakelijkerwijs overeenkomt met de waarheid. Het beeld verliest zijn geloofwaardigheid in de spiegel.
De spiegel is een speeltje van het licht, een instrument van de waarneming en een symbool van misleiding en illusie. (Lea Finke Fine Arts)
De ontdekking van het verband tussen jonge kijkers en hun zelfbeeld is voor hedendaagse jochies vanzelfsprekender dan hun lotgenootjes uit de achttiende eeuw. Het blikkenspel tussen personage en toeschouwer dat via reflectie tot stand komt, kun je als een psychologische werking van de spiegel beschouwen. Door jezelf gezien worden. Vroege vormen van reflectie. Nu al vlug op talrijke thuis- en schoolschermen mogelijk.
Those who find ugly meanings in beautiful things are corrupt without being charming.
This is fault.
Those who find beautiful meanings in beautiful things are the cultivated.
For these there is hope.”
Oscar Wilde in The Picture of Dorian Gray uit 1891
Een uitvoerige thesis ‘Reflections on Reflections, De spiegel in Belgische en Britse kunst. 1848-1918’ van Jana Wijnsouw met uitvoerig beeldmateriaal kun je raadplegen:
Bezoek ook:
Meisje
Keert zich een paar keer voor de spiegel
heen en weer
zoals een vogel voor een andere vogel doet
bekijkt zichzelf als voor het eerst
schikt en herschikt aan schouder, kraag,
likt aan haar lipstick, tuit,
fluit als een vogel, rekt zich van graagte
strekt haar nek,
lokroept in zich, giechelt, vliegt.
Judith Herzberg
In: Zoals (1987).
Niet meer de spiegel
maar jij
die mij aankeek
en daarna woordeloos vertelde
wat je blijkbaar had gezien.
Jij, mijn barmhartige spiegel, lief.
Gmt