286598365

Voor de meesten is hij vaak het pretpark van de hedendaagse kunst geweest, Leandro Erlich, Argentijn of zeg ik New Yorker of Parijzenaar, jaargang 1973, en onder de vleugels van de Sean Kelly Gallery 528 West 29th street.

Rodrigo Alonso citeert Jorge Luis Borges ‘And in the dreamer’s dream, the dreamed one awoke…’ (The circular Ruins, 1991)

Leandro Erlich is dus niet de man van de goedkope psychologische test waarin de werkelijkheid  in haar schijngestalten ons bij de neus neemt.  De bril is tenslotte niet het oog, maar helpt het oog kijken.

Deze muur is geen muur. Je kunt onder het water van het zwembad gaan zitten, maar na ‘the initiale shock’ begint het ambiguë pas zijn werk te doen.

‘Perplexity is, perhaps, the first sensation that assaults us, as soon as we cross the threshold. To literally enter the confines of a pool is an experience that can produce ambiguous sensations, but surely nothing linked to our everyday behavior. After the initial shock, we are astonished by a mixture of wonder and alienation, of pleasure and stupor, which is difficult to put into words.’ (Rodrigo Alonso)

Het is duidelijk om de mengeling te doen:  verwondering en vervreemding, plezier en ontzetting.

Het gaat om dat sublieme dat Jean François Loytard aanduidt in zijn ‘The Sublime and The Avant Garde’.  Hoe kan ik dat sublieme ervaren als een hier en een nu? (hij citeert het opstel van Newman)

‘ His answer is that the experience of the “here and now”, which should be one of the most everyday experiences, is, in fact, completely unusual. Nothing is stranger today than the awareness of living “here and now”. (ibidem)

En dat doet het werk van Leandro Erlich voortdurend: ook al ontdekken we het artificiële van zijn opstelling (in het pretpark is daarmee de kous af) de alledaagse werkelijkheid van het hier en nu is waarschijnlijk net zo geconstrueerd, zo onwaarschijnlijk dat ze al evenmin geloofwaardig is.  En dat is volgens Borges een voorwaarde voor een echt kunstwerk. Doe iemand het ongelofelijke geloven.

Adorno waarschuwde ons al niet bij de ‘gewaarwording’ te blijven, dat zou volgens hem je kritische geest ondermijnen.  Misschien herkenden onze voorouders daarin ‘het gevaar’ van de film:  de sensatie van het onbestaande dat toch allerlei emoties in onze goed gereglementeerde breinen kon wakker maken. (iets wat de religie in de schilderkunst hen al eeuwen had voorgedaan overigens)

Je begint je vragen te stellen:  wat is boven, wat is onder? Waarom kijken we niet meer met onze gedachten en houden we het bij het waarneembare dat via de ogen onze hersenen in gang zet? Het trompe l’oeuil was in de barokke kunst al een succes. Maar ook daar bleef het bij de aha- en oho-ervaring en eens de truk verklaard, verloor hij zijn magie, zijn werking, terwijl net dan de werking zou moeten woekeren in dat trage brein van ons.

 2158121276.2

In zijn ‘carrousel’ blijf je die kermissfeer smaken want inderdaad, hij draait er lustig op los.  Kijk maar onder Erlich’s naam bij You tube en je zult daar verschillende van zijn kunstwerken in beweging zien.

Natuurlijk draaien wij in dat huis van ons ook in zo’n carrousel.  Dat klinkt bijna als een cliché, maar als je dat door Erlich op deze manier verbeeld ziet, dringt het inderdaad door. Het hier en nu, weet je wel.

Het niet zichtbare zichtbaar maken.  Dat is een heel eind verder dan de sensatie van de vinding, het leuke van het bedrog. 

2853236085

‘At the limits of deception, the work obviates its author, leaving the viewer before the upheaval of his perceptive universe. This latent depersonalization places Erlich in line with the Duchampian ready-made and its criticism of the author as the logical organizer of representation. As Hal Foster has stated referring to minimalist sculpture, “the death of the author is at the same time the birth of the viewer”.’

(Ik vind dat de citeerder hier nogal kronkelig te werk gaat.  Maar onthou vooral de mooie bewering:  de dood van de auteur is de geboorte van de kijker, een citaat van Hal Foster in zijn mooie opstel ‘The Crux of the Minimalisme’ (1996)

 3869964281

 De kunstenaar is hier de werkelijke verbeelder: hij maakt de speeltuin voor je brein open, en jij loopt binnen, en het zijn JOUW gedachten, jouw ervaringen en emoties die beginnen tellen.

Hij is de decorateur die je aanzet tot spelen zonder je rol te bepalen.

Door onderdelen te segmenteren, of ze vanuit een vreemd perspectief te rangschikken moet je wel nadenken over ‘het geheel’.

Natuurlijk mag ‘het speelse’ als waarde op zichzelf ook wel genoemd worden. Het hoort niet bij de serieuze dikke citaten maar het plezier van de Argentijn die als bijzondere architect de wereld ont-plooit zal zeker tot puur plezier leiden, eigenschap die vele hedendaagse kunstwerken totaal ontberen.

Ook plezier is een zeer menselijke eigenschap! En dat mag bij belangrijk breinwerk niet ontbreken! Niets is zo plezierig als je verstand te gebruiken.

426292770