Helen McNicoll, The Apple Gatherer, c. 1911
Oil on canvas, 106.8 x 92.2 cm
Art Gallery of Hamilton

Nog maar net is de deur naar september geopend als het licht merkbaar van intonatie is veranderd. Was de vroege zon in het oosten de bode voor de lange zomerdag, nu kunnen de ‘vroege vogels’ op dat tijdstip alleen nog genieten van een schitterende ster als Venus, na de zon en de maan het helderste object aan de hemel, eens zij vier uur voor de zon opkomt in het oosten.
En om verder Frank Deboosere te citeren: in de ochtend van 14 september 2020 staat de maan in de buurt van Venus. Een mooie samenstand.

septemberlicht op de varens eigen opname

Het daglicht verschijnt steeds later en door de invalshoek keren we terug naar het mooie strijklicht dat de weemoed van het voorbije verzacht. Het gouden septemberlicht.
September kan nog zomers zijn.
Als kind strekte de grote vakantie zich uit van 15 juli tot 15 september. De herinnering aan het bloeien van de verschillende soorten heide waaruit de meisjes mooie korfjes vlochten om ze dan met pralines te vullen als geschenk voor de gastfamilie is een echte september-herinnering. (dat jaar, 1949, tekende Ukkel 35 zomerdagen op!)
Een weemoedige blik op een vroege-september picknick van dat jaar, met broertje, grootmoeder, tante en vriendinnen.

Corsendonck 1949

Het gouden licht heeft dus ook een herinnerend karakter. Try to remember this kind of september. Ook al ben je dan ‘deep in december’.

Try to remember the kind of September
When life was slow, and oh so mellow
Try to remember the kind of September
When grass was green and grain was yellow
Try to remember the kind of September
When you were a tender and callow fellow
Try to remember and if you remember
Then follow
Try to remember when life was so tender
That no one wept except the willow
Try to remember when life was so tender
And dreams were kept beside your pillow
Try to remember when life was so tender
And love was an ember about to billow
Try to remember and if you remember
Then follow

En dan keren we terug naar de Canadese laat-impressioniste Helen McNicoll van wie het licht van de prachtige appelpluk onze bijdrage opende. In haar ‘Sunny September’ voelen we de warmte van die septemberzon, ruiken we de nabije oceaan, en hoor je de wind in de hoge grassen. Veel septembers heeft ze niet mogen meemaken, en wat dat horen betreft, als kind was ze door een ziekte haar gehoor verloren, maar blijkbaar niet haar liefde voor het licht ook al mocht die grote liefde nog geen 36 jaar duren. (1879-1915)

Sunny September 1913 Helen McNicoll

In het landschap leven, dat is een mooie bepaling voor de kindertijd van toen. De bossen, vennen, de slotgrachten rond de vroegere priorij: er was geen verloop van tijd, je ontwaakte, buiten was de tafel gedekt, je voederde de eenden en de geiten, en was je moe dan lagen er wel ergens dekens of kussens waar je een slaapje kon doen. Alle leeftijden leefden door elkaar heen, vertelden hun verhalen, gingen op ontdekkingstocht en haastten zich naar huis bij naderend onweer om dan aan de grote ramen naar het prachtigste vuurwerk te kijken, dicht en veilig bij elkaar. Try to remember.

Easter Lilies Helen McNicoll 1907

Het licht van alle seizoenen bundelt zich in de nadagen van de zomer. Het zich herinnerend licht. Met de voornaam van mijn stille grootmoeder, Theresia, verbind ik ‘Trezekes-zomer’, de kleine zomertjes in het najaar, vooral rond het feest van de heilige Theresia al is dat eerder een zonnige periode in de tweede helft van oktober. En volgens de weerspreuken kon hij wel vijf dagen duren.

15 oktober (Sint Teresia) :
Sint-Trezeke plukt het laaste bezeke
Een schoon nakomerken, is Trezia’s zomerken
5 dagen zonneschijn om elkeen te verblij’n

Ik verbind het zomertje dan maar met de appelsoort, Trezeke Meyers die eind september kan geplukt worden en tot februari te bewaren is.

Zacht licht in een september-namiddag

Aarzelend kwamen ze onder de atlasceder voorbij drijven, september-wolkjes. De zachte zon zou niet lang blijven. Twijfelweer. Maar met het zachtste licht dat er voorradig was, en met de waarschijnlijke zekerheid dat het zou terugkeren de volgende septemberdagen. En of zoals dichteres Hanny Michaelis schrijft het licht ‘ziek’ zou zijn: ‘De bomen roesten in het zieke licht…’ kan ik betwijfelen, al weet je dat zoals in ‘Laat septemberlicht‘ van Paul Rodenko het onontkoombare van het sterven niet kan gecamoufleerd worden. Toch is september een halflichte zolder voor onze zomerherinneringen. Zelfs Frank Sinatra zingt een fraaie ballade daaromtrent: ‘The september of my years’, en hij doet dat voortreffelijk.

The September Of My Years

One day you turn around and it's summer
Next day you turn around and it's fall
And the springs and the winters of a lifetime
Whatever happened to them all?

As a man who has always had the wand'ring ways
Now I'm reaching back for yesterdays
'Til a long-forgotten love appears
And I find that I'm sighing softly as I near
September, the warm September of my years

As I man who has never paused at wishing wells
Now I'm watching children's carousels
And their laughter's music to my ears
And I find that I'm smiling gently as I near
September, the warm September of my years

The golden warm September of my years
Helen-McNicoll-Watching-the-Boat-1912

2 gedachtes over “Het gouden september-licht

  1. Heel mooi! Ik ga jouw blog volgen. Heb zelf nog niets geplaatst, net lid geworden, maar ik volgde al lang de blogs van enkele mensen onder wie mijn zus (gaiainaction) en nichtje (zinderen). hartelijke groet, Josephine

    Like

Comments are now closed.