I take my basket to the brazen market, to the gathering place, I ask you, how much beauty can a person bear? It is heavier than ugliness, even the burden of emptiness is nothing beside it. Crates of eggs, papaya, sacks of yellow lemons — I am not a strong woman. It isn’t easy to want so much, to walk with such a heavy basket, either bent reed, or willow.
Louise Glück, een Amerikaanse dichteres wier aangrijpende, diep persoonlijke werk, vaak gefilterd door thema’s uit de klassieke mythologie, religie en de natuur, haar vrijwel alle mogelijke onderscheidingen opleverde, waaronder de Pulitzer Prize, de National Book Award en, in 2020, de Nobelprijs voor de Literatuur, is vrijdag 13 oktober in haar huis in Cambridge, Massachusetts overleden. Ze werd 80.
The Wild Iris At the end of my suffering there was a door. Hear me out: that which you call death I remember. Overhead, noises, branches of the pine shifting. Then nothing. The weak sun flickered over the dry surface. It is terrible to survive as consciousness buried in the dark earth. Then it was over: that which you fear, being a soul and unable to speak, ending abruptly, the stiff earth bending a little. And what I took to be birds darting in low shrubs. You who do not remember passage from the other world I tell you I could speak again: whatever returns from oblivion returns to find a voice: from the center of my life came a great fountain, deep blue shadows on azure seawater.
De wilde Iris Aan het einde van mijn lijden daar was een deur. Hoor mij aan: dat wat jij dood noemt Herinner ik mij. Boven mij, geluiden, dennentakken verschuivend. Dan niets. De zwakke zon flikkerde over het droge oppervlak. Het is verschrikkelijk om te overleven als bewustzijn begraven in de donkere aarde. Toen was het voorbij: dat waar je bang voor bent, als een ziel en niet in staat om te spreken, eindigde abrupt, de stijve aarde een beetje buigend. En wat ik dacht dat het vogels waren die in lage struiken dartelden. Jij die je de overgang naar de andere wereld niet herinnert vertel ik dat ik weer kon spreken: wat er ook terugkeert uit de vergetelheid keert terug om een stem te vinden: vanuit het centrum van mijn leven kwam een grote fontein, diep blauwe schaduwen op azuren zeewater. (vertaling Gmt)
Glück could not have written her poems had Emily Dickinson never existed (she confessed in her Nobel acceptance speech to having devoured Dickinson’s poetry in her teens). But unlike Dickinson, Gluck’s approach is non-ecstatic: she is more undeceived than exalted, not an obvious believer in the sublime. And she is a poet not of dashes but of full stops: she comes repeatedly to a halt to consider. From the beginning, she has been concerned with endings, declaring recently in Faithful and Virtuous Night (2014):
It has come to seem there is no perfect ending. Indeed, there are infinite endings. Or perhaps, once one begins, there are only endings.
Ze schrijft over naweeën (zoals, tot op zekere hoogte, alle dichters doen), maar herleeft haar kindertijd, haar relatie met haar moeder, de dood van haar zus en ouders, het einde van haar huwelijk en ouderdom met sombere en onthullende precisie. Haar gedichten bevatten vaak een zweem van gevaar, de mogelijkheid van vernietiging. The Fire (1975) is een prachtige voorstelling, verankerd in pijn, waarin ze “van dennen- en appelhout” een mini-begrafenisbrandstapel bouwt om de dood van een relatie aan te geven.
The Fire Had you died when we were together I would have wanted nothing of you. Now I think of you as dead, it is better. Often, in the cool early evenings of the spring when, with the first leaves, all that is deadly enters the world, I build a fire for us of pine and apple wood; repeatedly the flames flare and diminish as the night comes on in which we see one another so clearly— And in the days we are contented as formerly in the long grass, in the woods’ green doors and shadows. And you never say Leave me since the dead do not like being alone.
De brand Was je gestorven toen we samen waren had ik niets van je gewild. Nu ik je als dood zie, is dat beter. Vaak, in de koele vroege avonden van de lente wanneer, met de eerste bladeren, al het dodelijke de wereld binnenkomt, maak ik voor ons een vuur van dennen- en appelhout; herhaaldelijk laaien de vlammen op en nemen af als de nacht komt waarin we elkaar zo duidelijk zien- En in de dagen zijn we tevreden zoals vroeger in het lange gras, in de groene deuren en schaduwen van het bos. En je zegt nooit Verlaat me omdat de doden niet graag alleen zijn
Mirror Image Tonight I saw myself in the dark window as the image of my father, whose life was spent like this, thinking of death, to the exclusion of other sensual matters, so in the end that life was easy to give up, since it contained nothing: even my mother’s voice couldn’t make him change or turn back as he believed that once you can’t love another human being you have no place in the world. Spiegelbeeld Vannacht zag ik mezelf in het donkere raam als het beeld van mijn vader, wiens leven op deze manier werd doorgebracht, denkend aan de dood, met uitsluiting van andere sensuele zaken, zodat het leven uiteindelijk gemakkelijk op te geven was, omdat het niets bevatte: zelfs de stem van mijn moeder kon hem niet veranderen of terugdraaien omdat hij geloofde dat als je eenmaal niet van een ander mens kunt houden je geen plaats hebt in de wereld. (Poems 1962-2020 by Louise Glück is published by Penguin (£30)
Here Are My Black Clothes I think now it is better to love no one than to love you. Here are my back clothes, the tired nightgowns and robes fraying in many places. Why should they hang useless as though I were going naked? You liked me well enough in black; I make you a gift of these objects. You will want to touch them with your mouth, run your fingers through the thin tender underthings and I will not need them in my new life. Hier zijn mijn zwarte kleren Ik denk dat het nu beter is van niemand te houden dan van jou te houden. Hier zijn mijn zwarte kleren, de vermoeide nachtjaponnen en jurken die rafelen op vele plaatsen. Waarom zouden ze nutteloos hangen alsof ik naakt zou gaan? Je vond me goed genoeg in het zwart; ik doe je deze voorwerpen cadeau. Je zult ze met je mond willen aanraken, loop met vingers door het dunne tedere ondergoed en ik zal ze niet nodig hebben in mijn nieuwe leven.
I’ve written about death since I could write. Literally when I was 10, I was writing about death. Yeah, well, I was a lively girl. Aging is more complicated. It isn’t simply the fact that you’re drawn closer to your death, it’s that faculties that you counted on — physical grace and strength and mental agility — these things are being compromised or threatened. It’s been very interesting to think about and write about.
Everybody who writes draws sustenance and fuel from earliest memories, and the things that changed you or touched you or thrilled you in your childhood. I was read the Greek myths by my visionary parents, and when I could read on my own, I continued to read them. The figures of the gods and heroes were more vivid to me than the other little children on the block in Long Island. It wasn’t as though I was drawing on something acquired late in life to give my work some kind of varnish of learning. These were my bedtime stories. And certain stories particularly resonated with me, especially Persephone, and I’ve been writing about her on and off for 50 years. And I think I was as much caught up in a struggle with my mother, as ambitious girls often are. I think that particular myth gave a new aspect to those struggles. I don’t mean it was useful in my daily life. When I wrote, instead of complaining about my mother, I could complain about Demeter.
Pinax of Persephone and Hades from Locri. Reggio Calabria, National Museum of Magna Graecia.
In augustus 2021 hebben we al eens gedichten van Louise Glück voorgesteld. Ze zijn een mooie aanvulling. Bezoek dus:
October (III) Snow had fallen. I remember music from an open window. Come to me, said the world. This is not to say it spoke in exact sentences but that I perceived beauty in this manner. Sunrise. A film of moisture on each living thing. Pools of cold light formed in the gutters. I stood at the doorway, ridiculous as it now seems. What others found in art, I found in nature. What others found in human love, I found in nature. Very simple. But there was no voice there. Winter was over. In the thawed dirt, bits of green were showing. Come to me, said the world. I was standing in my wool coat at a kind of bright portal — I can finally say long ago; it gives me considerable pleasure. Beauty the healer, the teacher — death cannot harm me more than you have harmed me, my beloved life.
#/media/Bestand:Pieter_Bruegel_the_Elder_-_The_Tower_of_Babel_(Vienna)_-_Google_Art_Project_2.jpg){kind=link}
