OP ZOEK NAAR DE WIL TOT WETEN (8)

bust

 

De drie vragen dus.

1. Is de onderdrukking van de seks historisch echt een uitgemaakte zaak?
Een strikt historische vraag.

2. Behoort de mechanica van de macht, en met name die welke in een maatschappij als de onze aan het werk is, in wezen wel tot het wezen van de onderdrukking?

Zijn het verbod, de censuur en de ontkenning wel de vormen waarin de macht in het algemeen in elke maatschappij en zeker in de onze, wordt uitgeoefend?
Een historisch-theoretische vraag.

3. Kruist het kritisch vertoog dat zich richt tot de onderdrukking het pad van een machtsmechanisme (om het vervolgens te versperren)?
Of maakt ht deel uit van hetzelfde historische raster dat het aan de kaak stelt? (en ongetwijfeld verkeerd voorstelt) door het ‘onderdrukking’ te noemen?
Een historisch-politieke vraag.

Het wordt duidelijk (hoop ik) dat Michel Foucault er niet op uit is om een tegen-vertoog te houden of op te bouwen.

‘Ik wil niet beweren dat de seksualiteit in plaats van onderdrukt te zijn in de kapitalistische en burgerlijke maatschappijen, veeleer de vruchten heeft geplukt van een regime van onwankelbare vrijheid.
Ook wil ik niet zeggen dat in maatschappijen als de onze de macht eerder tolerant dan wel repressief is, en dat de kritiek waaraan de onderdrukking wordt onderworpen toch nog een moment blijft van een veel ouder proces waarin ze zich zal voordoen in de verzachting van de verboden dan wel als een doortrapter en behoedzamer vorm van macht.’

Het gaat hem eerder om hetgene men van seks zegt.
Welke verbindingen bestonden er tussen de vertogen?
Wat voor soort wetten vormde zich hieruit?

We moeten het functioneren en de bestaansredenen definiëren van het regime van macht-weten-lust, dat bij ons aan de grondslag ligt aan het vertoog van de menselijke seksualiteit.

Of er nu ja of neen tegen seks wordt gezegd is niet in eerste aanleg zo belangrijk, ook niet of er verboden dan wel vrijheden worden afgekondigd, of haar betekenis onderstreept ofwel haar werkingen ontkend worden.

Van meer belang voor ons is dat er over gesproken wordt, de instituties die prikkelen om erover te spreken (of er over te zwijgen), de instituties die hetgene erover gezegd en geschreven wordt bijhouden en verspreiden, kortom het hele discursieve feit: HET TOT VERTOOG OMZETTEN van de seks.

hamilton_collection_romantic_victorian_keepsakes_with_box_P0000133528S0001T2

Het zal dus Foucaults bedoeling zijn om te onderzoeken langs welke kanalen en langs welke sluipwegen van het vertoog, de macht erin slaagt door te dringen tot zelfs de ielste en individueelste gedragingen, hoe ze het alledaagse genot binnendringt en daar toezicht op houdt – en dit alles met effecten als afwijzing, indamming of afkeuring, maar ook prikkeling, verheviging, kortom de ‘veelvormige machtstechnieken’.

We moeten dus niet in het vertoog achterhalen of we de waarheid omtrent seks kunnen achterhalen of leugens, als wel ‘DE WIL TOT WETEN’ bloot te leggen, die ze tegelijkertijd als steun en als middel ten dienste staat.

clipart-angel-angel-baby-angel-clipart-baby-angel-flying-victorian

‘Ik zeg niet dat het verbod van de seks bedriegelijke schijn is; maar wel dat het bedrog is dat verbod tot voornaamste bestanddeel te verheffen op grond waarvan men de geschiedenis zou kunnen schrijven van alles wat er sedert het begin vanhet moderne tijdperk over de seks is gezegd.

Al die negatieve elementen -afweer, afwijzing, censuur, ontkenning- die door de onderdrukkingshypothese worden gehergroepeerd tot één groot centraal mechanisme dat erop uit is neen te zeggen, zijn ongetwijfeld niet meer dan stukken die een lokale en tactische rol dienen te spelen in een proces van omvorming tot vertoog, in een machtstechniek en wil tot weten, die daartoe overigens in het geheel niet herleid kunnen worden.

Dus op zoek naar de instanties van de vertoogproductie (die uiteraard ook van de stiltes gebruik maken), van de machtsproduktie (die soms een verbodfunctie hebben) en van de kennisprodukties (die vaak vergissingen of systematische miskenningen in omloop brengen)

De wil tot weten, ik ken naast de stilte van de liefde geen andere uitdrukking die zo mooi is.

dyn005_original_300_412_jpeg_20344_dc64f5c7143781252d5405bb60ae57b5