LA NATIVITé FIRMIN BAES 1900

-1.jpg

Stond zo maar tussen rijen bekende en onbekende meesters te koop op een veiling via het internet in Wiesbaden.  Firmin Baes in Wiesbaden met twee fraaie houtskooltekeningen in 1900 gemaakt.

De eerste kon ik nog kopen, bij de tweede waren er nog enkelen wakker geworden en ging de prijs met de ster boven de stal de hoogte in.

Deze houtskooltekening van Firmin Baes, prachtig werk van een zesentwintigjarige die daarna (na 1900) zich vooral op pastel toelegde en daarin een ware meester werd. Ze ontstond één jaar na zijn beroemde drie dames aan de piano, ook een houtskooltekening.
Zijn bijzonder creatief leven vind je op het internet bij diverse bronnen.

Deze grote tekening ca 50 x 58 cm geeft je je al dadelijk een voorproefje van zijn later werk. (Ze zou trouwens tot een schilderij leiden dat je nu in het museum aan Zee in Oostende terugvindt)
Zowel de compositie, de bewegende drie vrouwen op weg naar de lichtende ingang van de schuur , de zin voor details in de kledij bijvoorbeeld, de verschillende tonaliteiten grijs, je wordt werkelijk meegenomen naar de plaats waar de verlosser is geboren, naar het licht in de duisternis.

De tekening zit in een zware donkere  aan de rand beschadigde stuc-kader met onderaan een koperen plaatje waarop de naam van de kunstenaar.
81 cm x 68,5 cm h
rechts onder getekend en gedateerd.

Op de voorgrond zijn drie vrouwen op weg naar de lichtende deur van de stal waar nog enkele figuren geknield zitten.
Het is nacht.  Licht komt uit de deuropening in de verte.


In haar veel te zware en te donkere kader wacht ze in timelessartcollection. eu op een koper. Het mag best nog even duren want ik vind het een zalige gedachte zo’n 115 jarig werk in hand- en vooral oog-bereik te hebben.  Zo fier als het meisje hieronder ben ik, zij met haar kool, ik met de Nativité.

Intussentijd verkocht en misschien in Parijs bij een kunsthandelaar terug t vinden.

Firmin Baes - La fille au chou.jpg

VANDAAG 192 JAAR GELEDEN WAS HET VANDAAG EEN DROEVIGE DAG

410px-Early_flight_02562u_(5).jpg

Vandaag, 7 april was het 192 jaar geleden (1823) een droevige dag.  Jacques Charles, Frans natuur- en werktuigbouwkundige, wiens leven zich voor een deel in hogere regionen had afgespeeld, verliet het aardse tranendal.

Begonnen als klerk bij de administratie die de paardenstoeterijen beheerde werd zijn functie weggezuiverd en kon hij zich geheel aan zijn ‘cabinet de physique et de curiosités wijden daarin later bijgestaan door welwillende vorstelijke steun. Er hing in zijn jonge jaren werkelijk ‘elektriciteit’ in de lucht. Er was het werk van abbé Nollet (Leçons de physique expérimentale) en de algemene ‘nobele’ belangstelling waarin filosofie en wetenschappen i mensen van diverse pluimage samen bracht in hun ‘salons’ waar de vrouwelijke geest een belangrijke rol speelde. Emilie du Châtelet-Lomont (Voltaire is niet ver weg, zelfs heel dichtbij) vertaalde zelfs ‘Principes mathématiques de philosophie naturelle’ van Newton.

Ook Charles verzamelde rond zich een kring van bewonderende kijkers in zijn functie van ‘experimentator’ en…lesgever.  Hij begon met een ‘cours’ place de Victoires in Parijs, trok daarmee de aandacht van invloedrijke lieden onder wie Benjamin Franklin en Alexandre Volta.  Baron Fourier als getuige:

“Dès qu’un orage s’annonçait, on voyait Charles diriger vers le ciel son appareil électrique ; il faisait descendre du sein des nuages des milliers d’étincelles formidables de plus de douze pieds de  longueur, et qui éclataient avec un bruit pareil à celui d’une arme à feu”.

 

jacques-charles-1746-1823-granger.jpg

En dan verschijnen de gebroeders Montgolfier. In 1782 droomde Joseph Michel Montgolfier (1740-1810) die samen met zijn broer eigenaar was van een papierfabriek, over een Frans invasieleger dat met papieren zakken gevuld met gas door de lucht kon vliegen om Gibraltar te veroveren. Het volgende jaar kozen de gebroeders hete lucht als opwaartse stuwkracht.

Omdat Lodewijk XVI zich categoriek verzette tegen menselijke aanwezigheid in dit gevaarlijke tuig waren het een eend, haan en schaap die als eerste de aardbodem verlieten. Tien dagen na de eerste menselijk bemande vlucht van Montgolfier ging Charles (die het werk van de uiterst verlegen Engelse geleerde Cavendish kende) met assistent de lucht in met een waterstof-ballon die vrijwel in alles leek op een hedendaagse moderne ballon inclusief rieten mandje, luchtdicht, bedekt met zijde en rubber, een ventiel om gas te laten ontsnappen en een ballastsysteem. Vierhonderdduizend mensen woonden het opstijgen bij. Toen enkelen onder hen aan Benjamin Franklin die een van die vierhonderdduizend was, vroegen naar het nut van dergelijke experimenten antwoordde hij:  wat is het nut van een pasgeboren baby?

640px-Jacques_Charles_Luftschiff.jpg

Al in 1874 liet Jules Verne een romanpersonage verklaren: ‘Ik geloof dat water op een dag zal dienen als brandstof, dat de water- en zuurstof waaruit het bestaat, hetzij afzonderlijk of samen, ons zal voorzien van een onuitputtelijke bron van warmte en licht.  Water wordt de steenkool van de toekomst.’

 

 

 

VANDAAG 1 DAG GELEDEN WAS HET EEN DROEVIGE DAG

schwebender-baum.jpg

 

Nicht Gutes, das einmal da ist, lasst sich unterdrücken.

Es nimmt von selbst die Wirklichkeit an, wie ein Baum:

es ist und blüht und trägt.

Nichts ist verloren: alles gibt sich weiter.

 

(Rainer Maria Rilke)

 

Dewing_Maria_Oakey_Poppies_and_Italian_Mignonette_1891ooc_58_4x43_2038-large.jpg

In de Standaard van vandaag heeft Bart Sturtewagen het over ‘het gitzwarte einde van een rode charmeur. Gitzwart? Nogal logisch als de auteur zelf begint met het licht uit te doen. In die donkerte beschrijft hij vooral zijn eigen spoken. Een werkwijze die moraalridders graag hanteren.

Geef mij dan maar het los zand waarop de erfenis van S.S. zou gebouwd zijn.  Met een beetje water erbij kun je aardig boetseren terwijl het oergevoel van jouw opgestoken vingertje het in luchtkastelen gaat zoeken. Neerkijken is daarbij ingebakken.

Misschien moet een beschaafde samenleving mogelijkheden bieden om pijn en onrecht te herstellen waarbij je niet dadelijk met je hele omgeving aan de schandpaal wordt genageld voor je van een ‘moreel failliet’ begint te spreken.

 

die-leere-danach-das-fuer-den.jpg

VANDAAG VIJFENTACHTIG JAAR GELEDEN WAS HET EEN DROEVIGE DAG

90972372.jpg

Een schuif vol Liebig-kaarten. Als kind kon ik me geen betere voorstelling maken van ‘fortuin’ of ‘bezit’. Blijkbaar worden nog steeds mensen aangetrokken door hun mooie grafiek, hun specifieke kleurmengeling, hun zin voor details. (kijk naar de hond achter het klavier, de tafel met familieleden in de diepte van de prent, jas en hoed aan de haak naast de klok)
‘L’ enfance de Wagner, premiers essais du compositeur (1821)’
Over die kleine of grotere compositeur wil ik het niet hebben maar vandaag, 85 jaar geleden, stierf Cosima Wagner, de tweede vrouw van de overbekende toondichter, wiens naam al in 1907 aan de eerst ontdekte asteroide werd gegeven en die als 92 jarig lichaam in Coburg ‘eingeäschert’ werd en in de tuin van huis Wahnfried naast de urne van haar beroemde echtgenoot werd gezet.

cosimawagner1.jpg

Het begint al bij haar geboorte in 1837.  De datum 24 december maakte duidelijk dat enig ingrijpen in de mythologie van het eigen leven voor de hand lag.  Eerst werd de verjaardag op kerstdag zelf gevierd, daarna was het makkelijk om de geschiedenis even uit te rekken en werd haar geboortedatum ook 25 december.

Ik zocht in ‘Journey to the Abyss, the diaries of count Harry Kessler 1880-1918’ enkele fragmenten bij elkaar van een man die ongeveer alles en iedereen die in de culturele kring van de laat negentiende en vroeg twintigste eeuw van betekenis was,  heeft gekend en ontmoet. De Engelse editie is van Laird M. Easton, prachtig uitgegeven bij Alfred A. Knopf 2011 New York.

1895, Berlin January 11, 1895. Friday
‘Cosima tall, bony, and majestic. The black garments and the black peakd bonnet go well with het white hair.  She offers you her hand to kiss, in the short black kid glove, with a gesture that would suit a queen, but it’s an indication of her genuine dignity and importance that you never have the impression she is striking a pose.’

liszt_ico_b.jpg

Cosima helemaal links met op haar schoot zoon Siegfried

1897, Bayreuth, July 20, 1897. Tuesday
‘Soirée in Wahfried.Only about fifty to sixty people but among them the queen of Würtemberg.  Cosima in black with a sort of hat and a black gauze veil, covering her up on her eyebrows.  Underneath the fabulously energetic face with the strong facial skeleton, the cheeck- and nose bones looking like granit.  After each piece she thanked the players very loudly, with het somewhat gruff voice that you could hear even in the other rooms.  Curious that this woman has played a role to the great composer’s room looks like that of a young man until you notice the hairdo, and she looks exactly like that today, only more pronounced, with stronger light and shadows contrasts.  Among all of her guests, men and women, she looks as if she were of a different race: all bones and strenght of will. I asked Siegfriend (haar zoon, gestorven in hetzelfde jaar als zijn moeder) about a portrait for Pan (tijdschrift dat Kessler mee redigeerde) perhaps by Whistler but he refused to even speak about it. She has a kind of idiosyncrasy that is opposed t anyone even speaking about her.
Bayreuth has completely the character of a little court with the Wagners as petty princelings.  It is worth noting how this atmosphere makes itself felt in everything from the lackey-like humiliations in order to be invited to Wahnfried to the portraits in the taverns and barbershops.’

En een dag later zelfde plaats:
‘…The life of Cosima is an example of Nietzschean morality in action; he may even haved learned a lot from her. Psychologically that would explain why she opposed this worldview so sharply when she found it in theoretical form.  She may have been afraid, perhaps unconsciously, that one would condemn her along with the theory.’

En voor haar verjaardag (24 of 25 december 1869) de Siegfried idylle, de opkomst van het derde rijk en haar sympathiserende rol erin werd hem bespaard, een idylle dus.  Pijnlijk mooi als je het streepje licht van de bruine toekomst aan de horizon ziet. Een idylle? Laten we het bij de piano van Lang Lang houden. De filmmuziek voor ‘ A dangerous method’.