Inas+Al-soqi,+Miss+Havisham's+VDay+Parade,+hand+cut+collage,+8.5x10.5+in+s.jpg

‘Nu het donker de stad binnensloop, besloot ze af te wachten. Genadevolle ogenblikken zag ze met het klimmende duister haar winkelhart binnendruppelen: de geur van linnen en katoen en het geklik van metaal op metaal terwijl zij de kleren vluchtig bekeek en wegschoof. Tot de onbestaande jurk bijna al bij de weggeduwden met een zwierige ruk van het metalen rek werd getild en ze wist dat ze -terwijl ze hem met gestrekte rechterarm van zich verwijderde- hij de macht over het gebeuren had overgenomen en de tijd openbrak, het moment van de ontdeking als een lichtende krans om haar bestaan had getrokken en de wereld samenviel met haar vage maar niet minder hevige verlangens waarin het zoeken zonder waarschuwing was weggesmolten en zij niet goed wist wat ze met al dat vindersgeluk moest beginnen.

Terwijl ze op haar koffie wachtte hield ze de de tas op haar schoot, voelde ze met haar rechterhand de kraag nog sierlijker dan de kraag in haar geheugen en keerde ze voorzichtig langs dezelfde weg terug om dan de stof tussen duim en wijsvinger te wrijven en met gesloten ogen het beeld van de ontdekking weer op te roepen waarbij ze door -een koffie voor mevrouw- werd opgeschrikt en de gebrande geur uit het kopje voor een extra bedwelming zorgde die ze bij vroegere consumaties nooit had opgemerkt.

tara deporte photo(5).jpg


Was eerder de muziek te luid nu veegde een zacht cello-geluid die wrevel weg terwijl het kussend paartje aan het tafeltje bij het raam met het hoogtepunt van de muzikale zin elkaars lippen raakte, de ogen gesloten, op een onnavolgbare wijze enkele seconden in samenklank met de de golvende klanken waarbij de koffie langs haar gehemelte weggleed en het trage proeven samenviel met de versmelting van de twee onbekende geliefden.

Buiten liep een jongetje aan de hand van zijn vader terwijl hij nu en dan glimlachend naar hem opkeek, ogenblikken die hij zich later als man zou herinneren als zijn kind in zijn hand zou knijpen, dat niet afgesproken teken van innige verbondenheid.
De metro was stipt op tijd, een vrouw hielp een oude man opstappen waarbij iedereen geduldig wachtte en een jongeman zonder aarzeling zijn plaats afstond terwijl ver weg straatmuzikanten een hongaarse rapsodie begonnen.’

 

Inas+Al-soqi,+Gondola,+hand+cut+collage,+11+x+8.2+in+s.jpg


Toch wel enkele uren gewerkt aan dit ontwerp waarin de stellingen uit de vorige bijdrage op een begrijpelijke wijze onderuit worden gehaald.
Vreemd genoeg is dat neurologisch bevindingen op zichzelf best waar kunnen zijn terwijl hun beleving allerlei andere kanten opkan.
William James, jaja de broer van auteur Henri James, die door Antonio Damasio (auteur van “Het zelf wordt zich bewust) en door mij erg bewonderd wordt schrijft al in 1884:

‘Onze gebruikelijke denkwijze over deze emoties houdt in dat de mentale perceptie van een feit de mentale affectie wekt die we emotie noemen, en dat deze geestestoestand de lichamelijke expressie doet ontstaan.  Daarentegen is mijn stelling dat de lichamelijke veranderingen rechtstreeks volgen uit de PERCEPTIE van het opwindende feit en dat ons gevoel van dezelfde veranderingen, terwijl ze zich voordoen, de emotie is.’
(William James, ‘What is an emotion.’ Mind 9 (1884) 188-205)
Nootje:  ook de hoofdletters zijn van James.

Je moet zijn woorden natuurlijk niet letterlijk opvatten zoals sommige hedendaagse critici deden, het gaat immers niet over een mechanisme.
En Hume riep voortdurend uit:  niks bewustzijn, allemaal perceptie, perceptie, perceptie! Maar mijn geleerde vrienden die ik beetje bij beetje leer begrijpen, met traagheid eigen aan een niet zo geleerd en ouder iemand, zijn op de eerste plaats wetenschappers.
En of mijn personage het moet hebben van een ‘emotiecompetente stimulus’ en zij een fase van ‘inschatting’ moet doorlopen (of althans haar hersenen) laat ik liever onbeantwoord bij gebrek aan kunnen en kennen.
Auteurs zijn er dan weer om zich vanuit de ervaringen die James zo lief waren iets van hun belevenissen door te schuiven naar een iets ruimer publiek al is een oefening zoals ik hier heb gemaakt ten zeerste leerrijk.

 

e0271e6a1fa9fb07bef4fc09a76fdc95.jpeg