jakob-alt-regensburg-katedrali-1 kopie

Natuurlijk, de beide spitsen op de kathedraal van Regensburg zijn pas tussen 1859 en 1872 voltooid, en het mooie werk van vader Jakob Alt is 1837 gedateerd, dus had hij op dat moment een probleem minder om het gotische gebouw via een aquarel op papier te brengen. Hij kon vanuit een zeker evenwicht tussen opstaande en strekkende massa vertrekken en een afstand suggereren die nu door gebouwen is ingenomen.
Het snijvlak van voorgevel en zijgevel is het centrum van de compositie. De huizen links en rechts versterken de blikrichting en de diepte wordt nog eens extra door het achterliggende gebouw (rechts achteraan in rechthoekje) benadrukt.
Het dramatiseren van deze ruimte toont al dadelijk de meesterhand.

rudolf-stephansplatz-in-vienna-with-the-cathedral-rudolf-von-alt

Zoon Rudolf (von) Alt zal zijn werk een jaartje later (1838) met zijn aquarel van de Stephansplatz-met-kathedraal (Wenen) nog een extra atmosfeer meegeven.
Meteen wordt ook het aanvoelen duidelijk. Waren de mensenstipjes op vaders Regensburger aquarel eerder nog maatstaven om het majestatische van het gebouw te beklemtonen, hier zijn mensen duidelijk een centraal gebeuren, het leven in  een hoofdstad.
Het vreemde ‘sfumato’ waarin de tekening is gehuld is ook al een voorloper van Rudolfs’ werkwijze: het gebruik van het natuurlijke licht beklemtonen, wolkenpartijen of lichtinval bepalen meer dan de realiteit nodig heeft, een atmosfeer. De veduten-schilder op weg om de algemeenheid van zijn beeld, de tijdloosheid,  aan te vullen met het ogenblik of het moment van de dag.

1280px-Rudolf_von_Alt_-_Das_Rathaus_in_Mödling,_1842

In de prachtige nog niet afgewerkte aquarel ‘Das Rathaus in Mödling’ uit 1842 (dankjewel digitale Albertina in Wenen) zie je duidelijk dat naast en rond het gebouw de ‘bezigheid des mensen’ al net zo belangrijk is geworden. Deze studieschets geeft je een goed idee van zijn opbouw-methode en de meerlagigheid van het aquareleren.

1280px-Rudolf_von_Alt_-_Das_Rathaus_in_Mödling,_1842
Kijk ook naar een jeugdwerk uit 1835 ‘Blick vom Kloster Onofrio auf Rom’ uit 1835, op reis met zijn vader gemaakt.

1280px-Rudolf_von_Alt_-_Blick_vom_Kloster_Sant'_Onofrio_auf_Rom_-_1835

Standpunt, licht en schaduw, de zomerse Italiaanse lucht waaronder Rome zich uitstrekt, de koelte onder het ritme van de bogen, enkele spaarzame aanwezigen en het grazende ezeltje. Het inlevingsvermogen van deze nog jonge meester ( hij is dan 23 jaar) reikt verder dan het plaatje voor de thuisblijvers. Door zijn vader opgeleid zal hij in kunde en emotie hem overvleugelen, met alle problemen vandien.
Kijk hieronder naar zijn prachtige aquarel ‘Der Graben in Wien’ van drie jaar later. Arm en rijk, jong en oud ontmoeten er elkaar. Het licht wordt door mooie wolkenmassa’s getemperd. Naast de aandacht voor de architectuur is er de menselijke beweging en dat alles onder het milde licht van een lentedag.
Rustig? Tien jaar later wordt het 1848, een jaar van Europese opstanden. Ook de kunstenaar zal het niet ontgaan. Dat is voor een volgende aflevering.

233 - Olga