TINTORETTO, een andere werkelijkheid (3)

3mark

In 1562 Tintoretto was commissioned by the Guardian Grande, Tommaso Rangone to complete the decoration of the School of St Mark. This work from the Sala Capitolare relates the episode in which the Christians of Alexandria, taking advantage of a sudden hurricane, take possession of the Michelangelesque body of the saint which was about to be burned by the pagans. The group in the foreground (where Rangone himself is depicted bearing the head of the saint) stands out sculpturally from the vertiginous depth of the background created by the use of light and by the obsessive architectural sequence of arcades and mullioned windows which terminate in the phosphorescence of the construction outlined against a reddish sky heavy with clouds. Light assumes an elemental role in this phantasmagoric scene. A curiously prominent role is played by the dromedary that has escaped from his owner.

Te bekijken: https://www.wga.hu/html/t/tintoret/3a/3mark.html

Bijna is dit een droomtafereel, een tafereel dat net zo goed bij Dali thuis kon zijn. In de bleke weerschijn van gebouwen in de nacht torsen drie mannen een dood lichaam terwijl achter hen een drommedaris losbreekt. Het is een goed voorbeeld van een ongewone sfeerschepping uit de zestiende eeuw. Maar er is ook vrolijkheid, kijk naar dit vrouwelijk muzikaal sextet.

4women_p

Tintoretto was een familieman. Van de acht kinderen die hij bij Faustino Episcopi verwekte zouden er drie zijn vaste medewerkers worden: Marietta, Domenico en Marco vond je dagelijks in zijn atelier-werkhuis.
Natuurlijk waren er ook contacten met verschillende artistieke persoonlijkheden zoals met de schilder Paolo Veronese die voor en met hem in het Doge-paleis had gewerkt.
Het is een intense periode: zijn kleuren winnen aan helderheid en zijn voorkeur voor een bontgekleurd perspectief verhoogt de kwaliteit van zijn decoratieve mogelijkheden.

Hij zocht naar kleuren die het licht absorbeerden zodat je daarmee beter de ruimte kon suggereren, een ruimte die niet alleen gestructureerd werd door het perspectief. Een ruimte waarin een menigte mensen een evenwicht vond met de rest van de voorstelling. Dat evenwicht werd een nieuw element in de Venetiaanse kunst.
Je kunt dat goed zien in zijn bijdrage (die tien jaar in beslag zou nemen!) bij de decoratie van de Madonna dell’ Orto-kerk, de privé-kapel van de adelijke Contarini-familie waar in 1563 de grote kardinaal Gasparo werd begraven, diplomaat, ambassadeur en verzoener, verdediger van het Venetiaanse bestuursmodel.
‘De presentatie van Maria’ was volgens kunstenaar en kunstkenner Vasari ‘ “a highly finished work, and the best executed and most successful painting that there is in the place”.

1prese

in hoge kwaliteit te bekijken via:
https://www.wga.hu/html/t/tintoret/2a/1prese.html

Kijk naar de mooi opgebouwde trappenscene. Centraal beneden een vrouw met leeftijdsgenootje van de jonge Maria die naar het kind boven wijst.
Het licht! De kunstenaar heeft het licht verdeeld op de juist vernoemde personages. Je kunt ze in een mooie driehoek samenbrengen, de vrouwen met kinderen en boven ‘het’ kind, Maria. De statige hogepriester en zeker het publiek langs de trappen baadt in een mystieke schemer.

1prese1

This painting, consisting of two vertical halves now stitched together in the middle, once adorned the outsides of two organ wings. The monumental stairway indicates the musical connection; its 15 steps or “grades” refer to the 15 graduals, the psalms sung by pilgrims in annual temple processions. The singers’ gallery above the organ was also painted by Tintoretto. The dark carving of the breastwork and the frames of the wings were partly gilded, like the stairway in the painting; Tintoretto picked out its undulating ornamentation in gold leaf. This “Byzantine” stylistic element is particularly effective in the shadowy area on the left, where it produces a sense of mystic illumination. The richly decorated steps on Mary’s way into the temple are reminiscent of the Scala dei Giganti in the interior courtyard of the Ducal Palace, the lower section of which, like the stairway up to the temple, has 15 steps. Like the high priest in Tintoretto’s picture, the Doge used to receive important guests on this staircase.

2st_paul

Helemaal in hemels licht, ‘de marteldood van Paulus’.
https://www.wga.hu/html/t/tintoret/2a/2st_paul.html

Net voor het zoeven van het zwaard, de wapenrusting verlaten, maar de engel met zegekrans en laurier hangt in de lucht. Vier meter hoog, twee meter veertig basis.

Just before he is beheaded with a huge two-handed sword, Paul raises his bound hands in a last prayer. An angel is bringing him a laurel wreath and the palm of martyrdom. The armour, which appears much too powerful for his emaciated old body, is an armour in the ancient Roman style.

betsada
Proof of this is, above all, the dramatic style in which the scenes are executed, a style that firmly impresses their romantic pathos on the beholder. Tintoretto’s spatial conception has a dynamic character. As a modern critic has noted, Tintoretto conveys a feeling of an almost precipitate falling forward or of an equally swift rise. The contrasted movements give the figures a similar instability. To achieve such effects Tintoretto used formulas that were invariably different: in The Pool of Bethesda in the church of San Rocco (1559) the evangelical episode is realized in a compressed space through which the foreshortened ceiling seems to weigh upon the milling crowd; in St. George and the Dragon Tintoretto sets the fable in a landscape of considerable depth, intersected by the white walls of the city. A series of canvases that the philosopher and physician Tommaso Rangone, grand guardian of the Scuola di San Marco, commissioned from Tintoretto in 1562 contains similar elements.

draak02
Je kunt via onze links zelf de gehele collectie bekijken in de beste kwaliteit.
Eén van de meest indrukwekkende werken vind ik persoonlijk: ‘Het beklimmen van de Calvarie-berg’ in de Scuola Grande di San Rocco. (Sala dell’Albergo)
Alvast zelf te bekijken via:

kruisw

https://www.wga.hu/html/t/tintoret/3b/1albergo/2/1carry.html

In datzelfde licht en donker trekt de trage stoet naar de top van de berg. De dramatische opstelling laat die pijnlijke klim in 2 opstijgende lijnen zien: boven Jezus, onderaan de twee mede-gekruisigden.
Pure pijn en ontzetting in het verspreide licht en donker.

Neem de tijd om zijn oeuvre geduldig te bekijken, werk dat in Venetië zelf pas tot zijn recht komt als je’t in ware grootte kunt zien.
Tintoretto was een bevlogen schilder. Hij bleef tot op hoge ouderdom aan het werk. Het geld was niet zo belangrijk. Vaak ging hij onder de prijs werken of vrijwel gratis om wat hij in zijn verbeelding had gezien aan zoveel mogelijk mensen mee te delen.
Het bevlogene, het vermoeden dat er meer was dan het bekende of vaak vertelde, het verkennen van grenzen waarachter zelfs de vorm vervaagt omdat de essentie voelbaar werd.

Tintoretto was a painter with a wholly personal, constantly evolving technique and vision. Although it is almost certain that his family was originally from Lucca, Tintoretto (a nickname meaning “little dyer,” after his father’s profession of silk dyer, or tintore) is considered a Venetian painter, not only by birth but because he always lived in Venice and because with his innumerable works he contributed to creating the face of that city. He was not only an exponent of the witness to the life of the city, of the sacred and profane complex pictorial developments of Venetian art, but of the myths of a society that formed a part of the dramatic history of 16th-century Italy.

Met dank aan Rodolfo Pallucchini, Director, Institute of Art History, Giorgio Cini Foundation, Venice, 1972–89. Author of Disegni di Giambattista Tiepolo; La giovinezza del Tintoretto; Veronese; and others. (Gebruik de Britannica!)

3lastsup

Te bekijken via: https://www.wga.hu/html/t/tintoret/5_1580s/3lastsup.html

Tintoretto painted the Last Supper several times in his life. This version can be described as the fest of the poors, in which the figure of Christ mingles with the crowds of apostles. However, a supernatural scene with winged figures comes into sight by the light around his head. This endows the painting with a visional character clearly differentiating it from paintings of the same subject made by earlier painters like Leonardo.

The curious diagonal position of the table for the Last Supper is explained by the installation of the painting on the right wall of the presbytery of San Giorgio Maggiore. The table was to be perceived by visitors to the church as an extension in perspective of the high altar, or conversely the high altar was to be seen as a prolongation of the table for the Last Supper. The priestly bearing of Christ and the liturgical utensils on the small side table play on the same connection. The winged apparitions characterize the Eucharist as the “bread of angels” (St Thomas Aquinas) and in their non-material, other-worldly nature indicate the mystery of transubstantiation (the transformation of bread and wine into the body and blood of Christ). While the composition of The Last Supper as a whole follows a wall hanging by Giulio Romano depicting the Passover, the detail of the eerily flickering candlestick was suggested by a Crowning with Thorns by Titian (Alte Pinakothek, Munich), which Tintoretto had acquired from the master’s estate when he died.