975_12255d2f54f05d46fadeff7a1c84768b

Geadopteerd worden als je 42 jaar bent?
Dat overkwam Girodet in 1809.
Dokter Trioson was al vroeg de beschermer en vriend van Girodet.
De schilder Anne Louise Girodet werd geboren in Montargis in 1767, enkele jaren voor in 1674 Lodewijk XVI zijn rol als koning begon.

Dokter Trioson was de familiedokter bij de Girodets.
Hij pendelde tussen dit kleine stadje en Parijs waar hij werkte als geneesheer voor het huis van graaf d’ Artois.
Hij zorgde voor de Parijse contacten, was de verbinding tussen thuis en de hoofdstad en werd de persoonlijke begeleider van de jonge kunstenaar.

Dit prachtige dubbelportret uit 1803 toont de man en zijn enige zoon Benoit-Agnes op het doek: “La leçon de geographie”.
Het doek bleef in de familie Trioson tot het in 1936 werd tentoongesteld op een retrospectieve rondom het werk van de schilder Gros en verdween daarna spoorloos.
Het doek verscheen slechts in 2002 op de kunstmarkt en werd toen door de Franse staat aangekocht.
Oorspronkelijk zou het werk in 1804 op het salon worden voorgesteld maar de dood van de dertienjarige jongen drie maanden voor de opening van de tentoonstelling liet Girodet het doek terugtrekken tot het twee jaar later aan het publiek werd getoond.

De geleerde in zijn studeervertrek, het thema was niet nieuw.
Denk maar aan “De astronoom” en “De geograaf” van Vermeer.
En dat de heer Rousseau intussen zijn sporen had nagelaten blijkt eveneens uit deze compositie.
In feite is dit helemaal geen aardrijkskundige les, maar het boek onder de hand van de jongen “Commentaires de César sur la guerre civile” wordt door de pa op de wereldbol geïllustreerd, een geschiedenisles dus waarin aan de jongen de veroveringen van de Keizer worden aangewezen.

Ik schreef je eergisteren dat het werk van Girodet meerdere lagen had, en ik citeerde de curator van de Louvre tentoonstelling die het ingewikkelde van Girodets werk “aussi complexe comme la litérature” noemde.
Zo is het een allegorie op de leraar-leerling, en op de tijd die voorbijgaat, kijk naar het merkwaardige detail, de vlieg op de wereldbol, klaar om weg te vliegen, en het geplunderde trosje druiven op de voorgrond.
Tevens is het een hommage aan de politieke overtuigingen en de intellectuele aspiraties van Trioson.
Ik citeer hier de visie van Elsa Valtat in haar artikel uit Dossier de l’ Art nr. 122, geheel aan Girodet gewijd.
In feite herneemt deze compositie een gravure uit 1795 die Lodewijk XVI voorstelt die in de tour du temple een aardrijkskundige les aan de dauphin geeft.
Trioson is gehecht aan de instellingen uit het Ancien Regime, en dat geeft Girodet hiermee impliciet aan, net zoals de buste van Hippocrates en boeken op de achtergrond wijzen op de trouw aan het Antieke Griekenland samen met de aandacht voor de nieuwe wetenschappelijke geschriften waarvan hij de werken in zijn bibliotheek heeft staan.

Maar voor alles is het een warm werk vol tederheid, dit portret van een vader-zoon relatie die enkele maanden later brutaal zou eindigen.
De blik waarmee de vader zijn zoon aankijkt, maakt het onvoorziene drama alleen nog pijnlijker.
Maar er is gelukkig dit prachtige doek dat voor altijd van deze innigheid zou getuigen.
Zonder liefde is er geen wijsheid over te dragen.
In 1809 werd Girodet de geadopteerde zoon van deze humanist in de ware betekenis van het woord.