397_acf3bc8a5a5e390900a7e4ee334111c9

Voor we Girodet terug opzoeken, wil ik met beelden iets over de toestand toen en nu vertellen.
God (en dit staat voor alle mogelijke godheden en hun profeten) en de schone mens, is de titel.
Beklemming als thema. Herakles op de tweesprong.
Wat de godheid van je vraagt, tot en met het offer van je zoon of je eigen leven voor de “goede” zaak aan de ene kant, en de materie, de mooie mens (kaloskagathos) als godheid aan de andere kant.

Je zou wat makkelijk kunnen zeggen kerk en staat, maar in feite gaat het om een eeuwige tweesprong.
Ben ik een godheid verantwoording en liefde verschuldigd of kan ik leven met de liefde voor het schone met als enig centrum de mens?

Op het einde van de achttiende eeuw staat de Europese mens voor die tweesprong.
Het is nog een Europa van bloed en tranen dat Napoleon achterlaat maar het congres van Wenen droomt verder.
Restauraties ten spijt, de keuze is duidelijk gemaakt en wordt met de tijd evenwaardiger, hoe verstrengeld ook nog de wereldse machten met de religie zijn.

Die duidelijkheid eist aan beide zijden veel vernieling en bloed, net zoals dat ging toen het protestantisme zich profileerde.
Dat men daar in het Oosten heel anders of dacht (en denkt) laat velen koud tot wij op het einde van de 20ste eeuw de wereld niet alleen in Noord en Zuid (rijk en arm) hebben ingedeeld, maar ook in de westelijken en de anti-westelijken.

Het post modernisme verklaarde de grote verhalen dood, maar de nood aan verhalen laat zich niet filosofisch vangen of dood verklaren.
Ze zijn met elf september als hoogtepunt, eerder vernietigend van aard en de koude slaat om ons het hart als wij ons gaan verschansen in de Europese burcht.
In de bezette stad heersen heel andere wetten, zelfs de democratie zal moeten wijken voor allerlei noodmaatregelen en de fantasmen over alle mogelijke gevaren nemen overhand toe.

God en de schone mens, los van elkaar, zijn aanwezig in Girodet’ s werk.
Dat fascineert ons heden ten dage meer dan ooit.
“Le Christ soutenu par la Vierge” hangt dan ook recht tegenover “Les funerailles d’ Atala”.
Hij zal in 1789 (!) de prix de Rome winnen met “Joseph reconnu par ses frères” en met “Le sommeil d’ Endymion” eeuwige bekendheid verwerven

En in Rome dicht hij (nog onder de indruk van de Alpen, maar je kunt de vergelijking ook verder doortrekken):

Moi-même, riche alors de jeunesse, d’ espoir
Et des illussions d’un avenir immense
Quand je quittai le sol, le doux sol de France
A l’ aspect imprévu de ces rocs menaçants,
Un désordre nouveau bouleversa mes sens;
Mes regards dévoraient les cieux et les abîmes,
Et mon âme nageait dans ces grandeurs sublimes.”

 

Of naar Rome gaan om het Heidendom te herontdekken, op de vooravond van de Franse revolutie de Prix de Rome winnen met een bijbels tafereel.

Ik hoop dat Rome je met beide zegeningen overvloedig mag laven.