hb_2005.100.325

Deze mooie daguerrotype is van de Amerikaanse fotograaf Jeremiah Gurney(1812-1886)
Hij kwam naar NY city om er in de juwelenhandel te werken en leerde als een van de eersten hoe je een daguerrotype moest maken.
Zo opende hij in 1840 een van de eerste portretgalleries op Broadway.
Technisch zeer sterk maakte hij mooie drie dimensionele portretten van de culturele elite uit NY.

De politici en de entertainers lieten zich fotograferen bij de meer bekende Mathew B Brady.

Circa 1857 maakte hij dit wonderlijke portret van ‘Two girls in Identical Dresses’.
We weten niets van de levensgeschiedenis van deze twee meisjes, maar zoals ze daar bij elkaar geplaatst zijn, een zittende en de kleinste staande, gaat de aandacht van de kijker meer naar de identieke kledij dan naar het karakter van de geportretteerden.

Je onderzoekt wel of ze inderdaad familie zijn, en dat blijkt wel zo, waarschijnlijk zusjes, of tweelingen.
Het is voor die tijd ook een beetje al een frivool kinderportret want je ziet en de schoenen, en de onderrok van het zittende meisje.

Het zijn duidelijk stadskinderen.
Wel opgevoed.
Ze kijken star maar dat is waarschijnlijk door de lange belichtingstijd die de laag op de glazen plaat nodig had voor dit studio-portret.

Ze zijn een beetje met rouge ingekleurd zodat de grijstinten van de kleedjes duidelijker uitkomen tegen het zachte van het lijfelijke.

Ik moest aan de vlakke ‘perceptie’ denken die wij bijna dadelijk toekennen aan nieuwe voorwerpen of mensen.
Hij of zij wordt door ons dadelijk in een vrij één-dimensionele-perceptie ingekleurd: sympathiek of niet sympathiek, lief of bot.

Afbeeldingen kunnen door dat één-dimensionele ontrouw zijn of worden aan de ver-beelding, een weg waarin we de meer dimensionele onderwerpen in onze perceptie proberen te plaatsen.

Bij de één dimensionele perceptie hoort uiteraard de term voor-oordeel.
Het woord is duidelijk: we vormen ons al een oordeel op voorhand.
Wellicht naast de jaloezie een van de weinige echte zonden.

Sla er kranten, tijdschriften, magazines op na, ze steunen zowel in hun beeld als in hun woordbijdrage op die één-dimensionaliteit.
Dat maakt ze vatbaar voor de gewaarwording die ‘sensatie’ heet.
De mix van drama, weemoed, absurditeit zoals die veelvuldig in het dagelijkse leven voorkomt, zul je er niet in aantreffen.

Dat voor-oordeel willen sommigen dan ook in het enige en ware oordeel duwen, al is de term oor-deel eerder bij het lelletje te zoeken dan in het kwetsbare middenoor.