In de nagalm van elf september dacht ik je te verrassen met werk van de Nederlandse artieste Ellis Tertoolen (1951)

Verrassing is een groot woord omdat het op een soort plotse activiteit wijst, beter zou zijn: je te laten binnenkomen in haar wereld, zachtjes, voetje voor voetje.

‘Alles draait immers om eenzaamheid. Ik beleef de eenzaamheid echter niet alleen als een negatieve emotie, het heeft ook iets heel moois. Schilderen is een vorm om die eenzaamheid te koesteren. Anderzijds creëert het een geestverwantschap met degene die ik schilder. Met anderen, die je werk mooi vinden, deel je op emotionele wijze.’

Ik vond haar werk mooi, en genoot van het meedelen.
Vaak laten tekeningen en schilderijen je niet toe: ze zijn zo met zichzelf bezig dat je een buitenstaander blijft, maar bij Ellis Tertoolen word je deelgenoot.

Telkens ik haar werk zie, hoor ik de stilte.
De stilte is een vaak verkeerd begrepen begrip: afwezigheid van ongewenst geluid.
Verstilling zou beter zijn: de essentie van het innerlijk geluid bewaren.

Toen ik deze morgen een mooie Limoges theepot uitpakte en hem in het overvloedige zonlicht hield, en hem daarna onder de studiospot zette, kwam ik ook in die verstilling binnen: de condensatie van voorbije tijd geconcentreerd in een voorwerp, een tekening, een schilderij.

“Ik hou van licht. Licht is voor mij het verlangen naar het nieuwe, geeft toegang tot verandering.

Ik dacht aan Chardin, zij voelt zich verwant met Co Westerik, Egon Schiele en Matthijs Roling.
Roling en Westerik om haar verwantschap zichtbaar te maken:

de weg tussen de hagen

de jongen in badpak en verschijning.

uiterlijke
innerlijke
verstilling.
L’ essentiel est invisble pour les yeux.

Maar wat er zichtbaar is wordt vaak ook niet als essentiel herkend.
net zo min als we als volwassenen onze kindertijd (h)erkennen.

‘Ik teken veel, en als ik teken zijn dat kinderen. Kinderen hebben me altijd gefascineerd, vooral het kind zijn. Kinderen leven in een andere wereld dan volwassenen. De kinderwereld en de grote-mensen-wereld staan naast elkaar. Kinderen ontroeren mij in hun mateloosheid. Ik denk dat kinderen vaak eenzaam zijn, omdat zij die groot zijn niet echt meer weten wat er in kinderen omgaat.’

dyn003_original_397_394_jpeg_20344_6d410ae6954b57b6b6751a1ad2fb9bed

Zie je, denk ik dan.
Wij zijn de kip
We scharrelen maar wat.

Achter ons kijkt
het kind
met grote ogen.

De asielzoeker
in ons
volwassen
huis.

In de andere wereld.

Nooit ontdekt gebied.

Het raadsel
van onze
vervreemding.

Waarom hebben wij
dit land verlaten?

dyn003_original_394_568_jpeg_20344_f2cba5ef90ced4d5f8ce0aa62abd2074

Natuurlijk
de engelen slapen,
en wij vergeten
dat ze in ons wachten
om op ‘bevlogen’ momenten te ontwaken.

In de eenzaamheid.

 

‘Ik hang aan het bestaan en vind het eindeloos om te leven. Het is onacceptabel dat het ooit ophoudt. Eigenlijk wil ik me bezighouden met zaken die boven dit leven uitgaan. Schoonheid staat daarin voor mij centraal. En wat is dat dan ? Het absolute ontbreken van lelijkheid. Er is nooit disharmonie.’

In het prachtige licht van deze septemberdag voel je de val die Alice maakte, op weg naar haar wonderland.

Zoals het mysterie: steeds weer als je denkt er iets van te begrijpen
opent zich
de volgende diepte.

Notitie 2018: Ellis Tertoolen is op 19 november 2011 overleden.

‘Moge de Onschuld, die Ellis haar leven lang zo treffend en telkens weer ontroerend in beeld wist te brengen, haar als bewaarengel begeleiden op de reis die ze nu moet maken.’

(vrienden van het museum Mohlmann waar zij ook tentoonstelde)

437534772d226a0e4a19745c38fe2eb6