X001-16.jpg

 

44. Op leven en dood, eerste versie

 

Hannah, de dood:


Aha, een jonge bloem.

Bram:


U zegt?

Hannah, de dood:


De dood houdt van jonge bloemen. Hoe oud ben je?

Bram:


Bijna zeventien.

Hannah, de dood:


Dat is een mooie leeftijd.

Bram:


Ik vind dertien ook mooi.

Hannah, de dood:


Zeventien is beter. Neem maar afscheid.

Bram:


Mag ik mijn dood kiezen?

Hannah, de dood:


Ik ben de enige dood die dienst heeft vandaag.

Bram:


Hoe doe je het? Ik bedoel: gebruik je een hartaanval, een ongeval, een ziekte?

Hannah, de dood:


Veel ouderwetser. Ik zorg ervoor dat je verliefd wordt.

Bram:


Op wie?

Hannah, de dood:


Op mij.

Bram:


Een verschrikkelijke dood is dat.

Hannah, de dood:


Verschrikking en liefde zijn wel eens meer neef en nicht.

Bram:


Mooi gezegd, maar wat betekent het?

Hannah, de dood:


Je probeert tijd te winnen.

Bram:


Dood, liefelijke dood.

Hannah, de dood:


Dat klinkt al beter. Zal ik je kussen?

Bram:


Wat zou er gebeuren als jij verliefd werd op mij?

Hannah, de dood:


(stilte)

Bram:


Wel? Bleke heer met de zeis?

Hannah, de dood:


De dood trekt aan maar wordt nooit aangetrokken.

Bram:


Kijk in mijn ogen, dood. Beter nog, kom eens in mijn armen.
(de dood doet het)

Hannah, de dood:


Na zovele eeuwen kilte is dit een merkwaardige ervaring.


Maar voel jij dan niets voor mij?

Bram:


Zou je bang kunnen zijn?

Hannah, de dood:


De dood heeft nooit schrik maar schrikt wel af!

Bram:


Zonder zeis en witte mantel, met de angst in je ogen je geliefde te verliezen, wil ik erover nadenken.

Hannah, de dood:


Dan is de dood de dood niet meer!

Bram:


Inderdaad. Kies. 
Als je mijn liefde niet ziet zitten zal ik je koude stappen volgen. Enkel uit noodzaak.

Hannah, de dood:


Als ik jouw liefde volg, word ik zelf sterfelijk.

Bram:


Dat is de prijs. Wel?

DE DOOD AARZELT, TREKT WITTE KLEED UIT, KOM IN BRAMS ARMEN EN KUST HEM.


Natuurlijk had de jury niet veel tijd nodig om Bram tot overwinnaar uit te roepen.


‘Ik vind dat de dood zich gemakkelijk gewonnen heeft gegeven,’ zei Elias.


‘Ik had te kiezen tussen de kille eeuwigheid en de kortstondige warmte van zijn armen. Die warmte had ik nog nooit gevoeld.’


‘Weet je, misschien is de dood juist de dood omdat ze jaloers is op al die verliefde mensen. 
Ze durft niet verliefd worden en daarom doodt ze.’


’Dat is een mooie stelling, Michiel. Mijn vraag: was hier de dood aan het woord of Hannah?’ vroeg Elias.


‘Wie ik ook speel, tenslotte blijf ik Hannah.’


‘Nu moet ik het dus opnemen tegen Michiel?’


’Jij mag nu de dood zijn, Bram. Denk eraan, ik ben erg aan het leven gehecht. Ik trek mijn goddelijk rode mantel weer aan. En jij?’


‘Ik ben een klassieke dood. Helemaal in het zwart.’

De spelers kleedden zich om.


De jury hulde zich in stilzwijgen en in het grote laken.


45. Op leven en dood, tweede versie

 

Michiel
:

Een mooie avond, nietwaar?

Bram, de dood:


Geniet ervan het zal uw laatste zijn.

Michiel:


U maakt een grapje.

Bram, de dood:


Zie ik er zo grappig uit?

Michiel:


Eerlijk gezegd, van de dood had ik meer stijl verwacht.

Bram, de dood:


Stijl is in dit geval uw probleem.

Michiel
:

Ik heb altijd wel van enig niveau gehouden, dat is waar.

Bram, de dood:


Mooi zo, een stijlvolle dood maakt het mij makkelijk. De grote meerderheid begint te roepen of te gillen, anderen bekeren zich of eten zich nog één keer te pletter.

Michiel:


Wat moet ik mij bij een stijlvolle dood voorstellen?

Bram, de dood:


U legt zich letterlijk en figuurlijk neer bij het onvermijdelijke.

Michiel:


Ik sta te kijken van zoveel ernst en plichtsbesef.

Bram, de dood:


Ik ben een ernstige dood. Sommige collega’s gooien er met hun zeis naar. Ze strooien virussen uit of moeten het van hongersnood hebben. Ik benader mijn cliënten met respect.

Michiel:


U geeft zich wel veel moeite voor zoiets lachwekkend als de dood.

Bram, de dood:


Stank voor dank, het hoort nu eenmaal bij mijn vak.

Michiel:


Ik zou er feestelijk voor bedanken. U blijft altijd met de brokken zitten.

Bram, de dood:


Weinig mensen hebben mij zo goed als u begrepen.

Michiel:


Laat de mensen er toch zelf om vragen, dat spaart u een hoop moeite.

Bram, de dood:


Ze zullen zich haasten.

Michiel:


U gaat gewoon in staking.

Bram, de dood:


De mensen onsterfelijk maken?

Michiel:


Als u het zo wil noemen. De plaats is echter beperkt, dus duurt het niet lang of ze zullen elkaar uitmoorden of gekweld door kwalen U om verlossing vragen. In plaats van zelf op stap te gaan kunt U op afspraak werken.

Bram, de dood:


Nog niet zo mis bekeken.

Michiel:


Ik zou best uw secretaris kunnen worden zodat U ook eens van verdiende rust kunt genieten.

Bram, de dood:


En wat moet dat kosten, vindingrijke vriend?

Michiel:


We worden vrienden voor het eeuwig leven.

Bram, de dood:

Kom in mijn knokige armen. Haal uw muziekdoos boven, smeer uw strijkstok, laat drank aanrukken, vanaf dit moment zijn wij een stel.

ZE VALLEN ELKAARS ARMEN.

De jury was het dadelijk eens met mijn overwinning.


’Ook hier bood de dood weinig weerwerk,’ vond Elias.


’Ik kreeg een mooi aanbod. Werken op afspraak en een secretaris. Je zou voor minder.’


‘Maar die secretaris wordt een soort handlanger. Hij zal dus zijn medemensen doden in ruil voor zijn eigen leven?’


‘Hij zal ze niet doden. Ze zullen om hun dood smeken. Hij zal ze helpen, Hannah.’


’Maar hij heeft dus geen last van ouderdom?’


’Dat ik daar niet aan gedacht heb,’ zei Bram.

‘Ik had hem het werk laten doen tot hij zelf om verlossing zou komen smeken.’


’En wie zegt dat ik het werk was blijven doen? Het kon net zo goed een list zijn. Doel was: de dood te slim af te zijn. Dat voor eeuwig doet er verder niets toe.’


‘Als jij je belofte brak, was ik ook niet aan de mijne gehouden, Michiel?’


‘Maar dan zijn we wellicht toch al een honderd jaar verder.’


‘Honderd jaar met jou? Haal dat contract maar boven.’
’

Michiel heeft nog niet voor dood gespeeld,’ zei Elias.. ‘Wat denken jullie van de combinatie Michiel die Hannah komt halen?’

Hij, de jongste van het viertal, de engel met de nep – vleugels, stond inderdaad midden de triangel. Lang voor wij het van elkaar beseften, doorzag hij onze wanhopige pogingen elkaar te bereiken.

Ik wilde een gevleugelde dood zijn. De grootste witte vleugels zocht ik uit. Hannah besloot als Hannah gekleed te blijven.

 

46. Op leven en dood, derde versie

 

Michiel, de dood:


Nog zo laat op pad, juffrouw?

Hannah:


Gelukkig dat ik niet Maria heet want als dit Gabriël zou zijn mag ik het over een paar maanden thuis gaan uitleggen.

Michiel, de dood:


Helaas, ik kom U geen nieuw leven maar de dood aankondigen.

Hannah:


Mag ik kiezen wie de gelukkige is? Mijn leraar Latijn die…

Michiel, de dood:


De keuze is gemaakt. U bent het voorwerp van mijn keuze.

Hannah:


U vleit mij, waarde engel des doods.

Michiel, de dood:


Ik doe mijn best, juffrouw.

Hannah:


U ziet er prachtig uit. Ik had me de dood heel anders voorgesteld.

Michiel, de dood:


Dat gedoe met een zeis en zwarte kapmantel is al een tijdje uit de mode.

Hannah:


Het had wel sfeer.

Michiel, de dood:


Nu kus ik mijn uitverkorenen, daardoor krijgen ze ook vleugels en vliegen hun zielen achter mij aan.

Hannah:


Ik kan U aanklagen wegens ongewenste intimiteiten, heer.

Michiel, de dood:


Een kushandje van mijn kant is ook geldig mocht U bezwaren hebben tegen inniger contact.

Hannah:


Kust u ook wel eens uit liefde?

Michiel, de dood:


Altijd, al moet ik toegeven dat ik mij in Uw geval heel aardse dingen bij dat woord kan voorstellen.

Hannah:


Als het nu eens niet alleen bij voorstellen bleef?

Michiel, de dood:


Voor dit soort omkoperij ben ik ongevoelig geworden.

Hannah:


Ik bedoel niet alleen het potje vrijen, maar veel meer.

Michiel, de dood:


U wilt mij voor het altaar in Uw gezelschap, juffrouw?

Hannah:


In mijn dagelijks leven zie ik U wel zitten.

Michiel, de dood:


Ik zou mijn vleugels verliezen.

Hannah:


Er zijn met ons tweeën wel andere manieren te bedenken om van de grond te komen.

Michiel, de dood:


Juffrouw!

Hannah:


Het klinkt wat ordinair, ik geef het toe. Maar met Uw verstand van pluimen kunnen we samen een matrassenfabriekje beginnen. Bedden waarop de mensen elkaar in hemelse sferen kunnen brengen.

Michiel, de dood:


(moet zijn lachen bedwingen) U weet van wanten, juffrouw.

Hannah:


Dat zult U aan de lijve ondervinden mocht U op mijn voorstel ingaan.

Michiel, de dood:


Ik ben natuurlijk aan mijn vleugels gehecht.
(Hannah komt tegen hem staan, begint vleugels los te maken.)

Hannah:


Ik kan die hechtingen losmaken. U zult ze niet eens missen want ik zal U pas vleugels geven! Vleugels die U niet eens hoeft mee te zeulen. Wel?

MICHIELS VLEUGELS VALLEN OP DE GROND. INNIGE OMSTRENGELING ALS GEVOLG.

De jury kon de eerste minuten geen woord uitbrengen wegens een gemeenschappelijke lachbui. Ik kon me ook eindelijk laten gaan. We stonden nog altijd heel dicht bij elkaar. Lachend.


‘Een matrassenfabriekje, hoe kom je erbij?’


’Geen idee. Hemelse invallen die je alleen op deze plaats kunt krijgen, vermoed ik.’


’De jury kent eensgezind de prijs aan Hannah toe,’ zei Elias.


’Met zo’n voorstel had de dood werkelijk geen kans!’


Hannah en ik gingen mee onder het grote laken zitten.


‘De enige die we nu nog niet gehoord hebben, is Elias. Wat zou jij doen om de dood te ontlopen?’ vroeg Hannah hem.


’Ik zou hem vertellen over mijn tuinen. Je weet wel, de tweede tuin van Eden waar de dinosaurussen in diepe wouden rondlopen, waar bij kampvuren mensen elkaar verhalen vertellen. Ik zou blijven vertellen tot hij heimwee kreeg naar die tuin.


Hou hier maar op met je werk, dood, zou ik zeggen. Overal bereiden de engelen zich voor op het einde der tijden.


We zouden samen in de tijd terugkeren naar de tweede tuin. Daar zou hij in duizend verschillende verhaaltjes mogen optreden zodat de mensen niet meer bang van hem waren.’

In de vlammetjes van de kaarsresten, zaten we bij elkaar.


We wisten dat door deze spelen de driehoek zichtbaar was geworden. 
We keken naar elkaar.


Het besef van de onmogelijke vervulling begon tot ons door te dringen.

‘Zullen we elkaar vleugels geven, vleugels die we niet hoeven mee te zeulen?’


De jonge profeet kreeg drie kussen als antwoord.


We legden onze armen over elkanders schouder zodat de driehoek even de zachtheid van een cirkel kreeg.

X001-1.jpg(de kunstwerken zijn van Yang Jianxiong, Silk Road Art Gallery New Haven)