Hij is van 1953 en schildert New York met het palet van Manet, Monet, en Pissarro. David KAPP.
Kijk naar zijn grijstonen, van parelend tot zilvergrijs, eigen aan de kleurschakeringen die Parijs bezongen.
“Summer in the City” isn’t just the name of a song, it paradoxically combines aspects that Kapp uses to create his strong abstract statements in the guise of landscape. First, the high vantage point views from high-rise windows or tall overpasses, whose downward gaze removes the horizon-line and flattens the scene to an almost map-like topigraphicality. Secondly, brilliant sunshine on a clear afternoon casts shadows so strong that they can upstage the light and carve unexpectedly intriguing shapes as they hug forms and tail away on pavements.”
James Kalm
Het is inderdaad zomer in New York in Kapp’ s werk. Zuid Californische kleuren in dit urban landscape, en die mengeling kan iets van zijn liefde voor de stad uitdrukken, of de eerder zonnige kant van zijn inwoners duiden, ze is vooral een mengeling van licht en schaduw en door het hoge standpunt gaan de mensen op in die mix. Ze horen bij de stad.
Maar er is ook de beweging!
Monet in New York verstilt de kleuren niet. Hij zet ze om in de stadsdrukte.
‘Space is palpable and one almost expects to hear the muffled sounds of tires hitting construction plates and distant horns honking.'(ibidem)
James Kalm wijst op de auditieve eigenschappen die de beweging in Kapp’s werk teweeg brengt. Hij gaat daarin heel ver zoals de tekening van een aankomende auto aantoont:
Snelheid. Ogen in het donker. Strepen licht. Of is het nooit nacht in deze stad?
Ze beweegt voortdurend.
Hier is het al morgen.
De straat is een rivier. Van het bed weer in de bedding.
Ook de snelheid, de beweging, de drukte heeft zijn eigen schoonheid.
‘As a colorist, Kapp has honed in on a spectrum of greys that range from a warm dove to a dark blue-black granite. Although the indiscriminant use of grey can be problematic, deadening hues and neutralizing differences, Kapp instead, seems to energize it and creates upbeat harmonies through the use of orange under painting and bold tonal contrasts.’
Het is dit prachtige doek dat op dit ogenblik in een veiling wordt aangeboden en mij terugbracht naar de figuur van Walter Langley (1852-1922)
Bekijk het werk waarmee ik gisteren mijn stukje van vandaag bekend maakte.
Het is pure cinema.
Breedbeeld.
Er zijn nogal wat critici die het vlug over socialistisch realisme hebben, die het thema met de inhoud verwarren.
Toch zou hij best bij de het zoeken naar de essentie kunnen horen.
Hij wist immers waarover hij het had.
Zelf was hij één van de elf kinderen van een hard werkende kleermaker uit Birmingham.
We zijn in de mid-Victorian tijd.
De geïndustrialiseerde steden bieden niet dadelijk een liefelijk uitzicht.
Slums, hoge kindersterfte, uitbuiting, het lijkt ons als kinderen van de 20ste eeuw erg ver weg, maar Langley leefde er midden in.
Zijn moeder, Mary Ann, leidde het gezin, moedigde hem aan om zijn artistieke talenten te ontwikkelen, nam wasserij-werk aan om zijn avondschool te kunnen betalen, kortom, kijk nu opnieuw naar de vrouwen die het grote doek van gisteren bevolken en je weet dat zijn respect van heel diep komt.
Zijn begaafdheid en werklust werden vlug opgemerkt en hij won in 1873 een scholarship voor de South Kensington Schools of art.
‘The main benefit of the archaic Kensington Schools appears to have been the exposure it afforded Langley to London`s museums and galleries. Langley would have seen artists such as Hubert von Herkomer and Francis Hinkley showing in Kensington. The Dutch school had an early influence upon Langley who unlike many Newlyn peers, had no Paris sojourn in these formative years.’
Na zijn studie gaat hij bij lithograaf Biermann werken om van een zeker vast inkomen verzekerd te zijn.
Zijn kennis die hij daar op doet zal hem zeker van pas komen als hij later zijn prachtige aquarellen maakt.
In 1876 huwt hij met Clara Perkins en het jonge paar maakt een huwelijksresi naar Whitby waar hij voor de eerste kdeer in contact komt met een vissersdorp en zijn bewoners.
Als de vraag naar prenten afneemt en Clara een tweeling verwacht moet hij duidelijk voor een full time schilderscarrièrre kiezen.
En zo komt hij in 1880 in Newlyn terecht, op zoek naar nieuwe inspiratiebronnen.Andere schilders volgen.
Hij krijgt belangrijke opdrachten van kunstdealers die hem voor een goed jaargeld schilderijen laten maken. (102 schilderijen voor 723 pond)
Zijn zin voor drama wordt wel eens met sentimentaliteit verward, vooral door mensen die elke emotie bij voorbaat verdacht vinden.
Natuurlijk kadert hij zijn onderwerpen in een eshetische omgeving, eigen aan de tijd waarin hij leefde.
Terwijl het symbolisme hoogtij vierde, laat hij werkmensen zien, vissersvolk, weeskinderen, kortom mensen die niet uit een musical komen maar het aan den lijve ondervonden hebben dat ‘het zweet uwes aanschijns’ niet dadelijk de waarborg voor een waardig leven was.
Ook met dit doek, ’the breadwinners’ laat hij zijn sympathie voor werkmensen en het opkomende socialisme duidelijk blijken.
‘Langley`s politics were distinctly left wing for the period. He was a friend of Charles Bradlaugh, a socialist Liberal (the left wing party of Victorian times) politician who refused to take the oath of allegiance upon entering parliament.
Langley`s political leanings were of course tied up with his art in which his empathy and regard for the struggle of Newlyn`s working class fisherfolk is well recorded. Langley said of his painting that it `reflects his concern for the persistent hardship faced by the poor`.
Zo komen er negen artiesten in en rond Newlyn wonen en werken:
‘By 1883 there were nine artists residing with Henry Martin in Cliff Castle Cottage. This infant Newlyn Colony was consolidated in 1884 by the arrival of Stanhope Forbes, Frank Bramley, Percy Craft, Fred Hall, Chevalier Taylor and Henry Scott Tuke. The new community thrived and a new artistic social life blossomed. Walter Langley, contrary to some popular mis-conception predicated by the social realist theme of much of his major work, showed `high spirits and vivacity at our social gatherings` (S A Forbes, 1886).’
In 1889 verkoopt Langley zo maar eventjes voor 905 pond schilderijen, uitgedrukt in onze munt nu is dat een bedrag van plusminus 75.000 euro.
De armoede brengt geld op kun je ironisch zeggen.
Hij kan in de nieuwe eeuw rondreizen en komt in Volendam terecht waar hij opneiuw de sfeer van zijn vissersdoeken opsnuift, hij trekt naar Parijs en…brengt een bezoek aan Mol waar hij `A Flemish peasant.` als aquarel schildert.
‘Motherhood’ heet dit werk.
Herinneringen aan zijn eigen moeder, bewondering voor het werk van vrouwen, maar tegelijkertijd de eenzaamheid, het vreselijke gevoel je kind zelfs niet het noodzakelijke eten te kunnen geven, laat staan comfort en vooruitzichten op een menswaardig bestaan.
Loodzwaar kan het leven zijn.
Het verlamt je.
Mensen die honger hebben geleden weten waarover hij het heeft.
Armoede is on-menselijk.
De schilder is tegelijkertijd dramaturg.
Hij weet dat hij zijn onderwerp moet “verkopen”.
Dat wordt hem vaak kwalijk genomen,
maar in feite verwart men dan zijn setting met de inhoud.
Een van zijn doeken krijgt een vers van Alfred Tennyson als titel:
‘Never morning wore to evening
But some heart did break.’
En daarom sluit ik met een gedicht van dezelfde dichter.
Meer dan mijn woorden verdiept hij het werk van Langley met deze woorden.
Sunset and evening star,
And one clear call
for me!
And may there be no moaning of the bar,
When I put out to sea,
But such a tide as moving seems asleep,
Too full for sound and foam,
When that which drew from out the boundless deep
Turns again home.
Twilight and evening bell,
And after that the dark!
And may there be no sadness of farewell,
When I embark;
For though from out our bourne of Time and Place
The flood may bear me far,
I hope to see my Pilot face to face
When I have crossed the bar.
Maar eer we zo ver zijn, blijft ons de troost van de zieners.
Dat is toch een mooi woord?
Er zijn er die bij leven en al dan niet welzijn ‘gezien’ hebben wat wij nog niet zagen.
Ze ontdeden de spiegel van wasem
en toonden ons enkele mozaïeksteentjes van het uiteindelijke.
Gary Edward Blum is in 1971 geboren, en wil meer dan de constructies van de abstracte expressionisten de aandacht op de ruimte trekken.
Hij biedt verschillende lagen aan die je één na één kunt ontdekken.
There is yet another layer of complexity, one which differentiates him from the Abstract Expressionists, the Color Field painters, and all those who mechanically imitate their work in order to reproduce, however tangentially, the effects of their genius. The complexity of Blum’s work is in the nature of offering a platform, permitting closer views and successive layers of discovery.”
Dr.Steven Platzman
Ik plaats met opzet twee van zijn werken tegenover elkaar waarin de kleurvlakken ook elkaars tegengestelde zijn.
Ook de titels zijn niet onbelangrijk:
‘Every friend’ zie je links, en rechts: We talked about everything’.
“Blum brings a unique and complex sensibility to the painting of pictures. His work touches our minds, our eyes, and our souls, satisfying us visually, intellectually, and spiritually. Perhaps that is why it is such a pleasure to stand in front of his work.”
Aldus de inleider bij de opening van een tentoonstelling hier in NY enkele jaren geleden.
Uiteraard is een computerscherm niet dadelijk een uitgelezen expositieruimte, maar met enige verbeelding heb je een idee van het ‘onzichtbare’ dat achter elk schijnbaar eenvoudige kan verborgen zitten, de lagen, de verhoudingen, de speelsheid.
En zo zie je ‘vandaag op TV-2′ en ’the only painting Dan ever wanted’ naaste elkaar.
Ik zet ze met opzet onder elkaar zodat de verbanden tussen geometrie en beweging duidelijker kunnen worden.
Velen denken dat het toeval, het ‘iedereen kan dit’ en onze Jan is dus ook een kunstenaar’ het kunstwerk ofwel versimpelen tot ‘boerenbedrog’ of verarmen tot huiselijk knutselwerk.
Er is weinig in te brengen tegen deze te simpelen redeneringen.
Het is immers de vinding, de juiste compositie, de technieken, de combinatie van een aantal onzichtbare factoren, die werk van Blum en vele anderen tot kunstwerk maken.
Vraagt dat een aparte sleutel?
Ik denk het niet.
Het vraagt inderdaad openheid.
Je moet bereid zijn tot spelen, tot ontdekken, tot zin voor nieuwe verhoudingen.
Met opzet geef ikje de titels mee die niet dadelijk het wonderland zullen openen maar die een leuke hint zijn voor je eigen fantasie.
Deze enkele werken zijn maar een staalkaartje van een visie op de werkelijkheid.
Alsof je door kleine venstertjes moet kijken, of stilstaat bij het weinige dat van tv-2 is overgebleven.
De complexiteit kan zich in werkelijke eenvoud vermommen.
Een klein figuurtje loopt bepakt en bezakt langs een weggetje.
Het weggetje zelf verzinkt in de omgeving met op de achtergrond het majestatische van de zee.
Hierboven kijken we vanuit een vaas met bloemen op diezelfde zee.
We zijn in ‘Mousehole’ Cornwall.
In het huis van JOAN GILLCHREST, artieste.
Ze werd in 1914 geboren als dochter van een befaamde arts, dr. Sebastian Gilbert Scott, die samen met Marie Curie aan de wieg van de radiologie stond.
Haar vader moedigde haar aan haar teken- en schildertalent te ontwikkelen.
Ze ging in 1933 naar Parijs en studeerde er in verschillende ateliers, o.a. bij Gwen John.
Ze begint rond 1936 ten toon te stellen en als de oorlog uitbreekt gaat ze als ambulancierster werken.
Ze huwt in 1942, krijgt een zoon en een dochter en werkt een tijdje in Tite street, Chelsea om daarna met Adrian Ryan naar Cornwall te verhuizen waar ze in 1958 een cottage koopt in Mousehole.
Ze leeft er in gezelschap van Francis Bacon, William Scott, Augustus John.
Het duurt tot in de late zestiger jaren tot ze zelf ook weer begint te schilderen en in 1969 een succesvolle tentoonstelling organiseert.
Zelf zegt ze het meest door Christopher Wood te zijn beïnvloed en ze houdt van de kunst van Alfred Wallis. (1855-1942)
Kijk naar het werk hierboven van zijn hand en je begrijpt dadelijk het verband.
Is het misprijzen?
Misprijzen van de gladde vorm?
Of is het trouw aan de kinderlijkheid waarin de wereld en haar emoties ons het diepste bijblijft? Net zoals heden ten dage het schilderen geen schilderen meer mag zijn, het beeld bekrast of beschreven kan worden, de kader doorbroken, sluiten deze kunstenaars aan bij de naïeve schilderkunst waarin naast etnische elementen de eenvoud het moet halen op het vorm- en volume-beheersen.
Cornwall. De talrijke vissersdorpjes. Het is haar voortdurende bron van inspiratie.
De essentie wijst niet dadelijkheid op liefelijkheid of rust.
Wel op een soort gelatenheid.
Tegenover de eeuwige zee is ons gedoe klein, tijdelijk en hoe bepakt we ook rondlopen, we kunnen alleen maar schuilen en samen een glas drinken..
De poes kijkt ons aan
achter haar het dorp, en daarachter de zee.
Uit alle schoorsteentjes
komen rookkrinkels.
De weiden zijn door lage beplantingen afgezet
De eilandjes in zee barsten van de huizen.
De poes ligt als een huisprinses
tussen twee vazen met bloemen.
Er is gelatenheid
en waarschijnlijk zijn er
momenten van intense schoonheid
in de kleurvariaties
van de dag en de wisselende seizoenen.
Vergeet de bootjes niet.
Hoe klein ook,
ze wagen zich weg
van het land.
Op deze grens,
tussen het vaste en het vloeibare
neemt men zijn tijd.
De essentie wordt voelbaar.
De kortstondigheid
is opgeheven.
Het is inderdaad zomer in New York in Kapp’ s werk.
Monet in New York verstilt de kleuren niet.
Zijn begaafdheid en werklust werden vlug opgemerkt en hij won in 1873 een scholarship voor de South Kensington Schools of art.
Zijn zin voor drama wordt wel eens met sentimentaliteit verward, vooral door mensen die elke emotie bij voorbaat verdacht vinden.
