image-675

Natuurlijk gebruiken alle kunstvormen voortdurend citaten van elkaar.
De Mona Lisa is veelvuldig gebruikt, en de heer Dali komt in menig spotprent met zijn eigen manier van schilderen naar voren.

De veelvuldigheid van hun aanrekkingskracht is tegelijkertijd een schijnbare ontzieling van hun geleverde prestatie.
Eens je Mozarts muziek hebt gehoord, kan iedere amateur-pianist à la Mozart spelen en daar in verre landen nog succes mee oogsten ook.

In vroegere tijden ‘ontleende’ men van elkaar fragmenten of afbeeldingen, en ook de imitatie kreeg zijn eigen supporters zoals de geschiedenis van Van Megeren bewijst.

Er waren ‘scholen’ of men noemt ze nu, een kunstenaar ‘uit de omgeveving’ van Titiaan, of à la mode de.

Op de wijze van.
In deze tijden kunnen we imitatiekunst alleen nog gebruiken om het oorspronkelijke een aardige neus te zetten, kijk en luister naar de typetjes en stemmen-imitatoren.

Als kind verlangde ik naar hedendaagse componisten die op de wijze van de mij bekende barokmeesters eigen nieuwe melodieën zouden maken en had ik een (vaak begrijpelijke) afkeer van modernisten die onwille van het nieuwe, wegen insloegen waar geen luisteraar of kijker hen nog volgde.

De ‘oorspronkelijkheid’ moest het hebben van nieuwe zakken, maar menigmaal was hun oude wijn zo versneden dat er de here Jezus aan te pas moest komen om met een mirakel hun brouwsel weer tot wijn te verheffen.

Het werk van de jonge Sanna Tonac (USA, 1973) komt er rond voor uit dat ze haar klassiekers kent.
Toch imiteert ze niet.
Ze schildert ook niet à la mode van of zet zich niet ‘in de omgeving van’, maar heeft de spiritualiteit van menig grootmeester meegenomen in haar vormgeving zonder hem daarom oneer aan te doen.

Ze beweegt zich daarbij vaak op de rand van hedendaagse kitch en antieke overdaad, maar neemt dan weer kleurrijk gas terug om haar palet aan toon op toon-kleuren te wijden.

dyn005_original_580_440_jpeg_20344_48f88c1ab8400a861a82b16194959d99

Voor sommige ‘artiesten’ is hun kijk op de wereld belangrijker dan de vormgeving van die kijk, maar als dat gekijk op een reeks oppervlakkige of gemakkelijke formuleringen neerkomt, zal ook hun vormgeving van dezelfde slapte en déjà vu getuigen.

Anderzijds zie je bij andere kunstenaars de drang terugkomen om technieken onder de knie te krijgen, om onderzoek te doen naar samenstelling van eigen verven of toch weer eens een boek kunstgeschiedenis open te slaan om met de nederige moed van de wanhoop te bekennen dat hun ‘visie’ ook al eens getoond is, en laat het dan nog op een ‘magistrale’ manier zijn.

Wij kregen vroeger een copie van een tekening of schilderij voor onze neus en moesten die zo getrouw mogelijk weergeven, en daar bleef het bij.
Jaren later was er het bekende St-Lucas instituut waar een leerlinge zachtjes om enkele lessen anatomie vroeg en door leraar en medeleerlingen werd weggehoond.

Je zou denken dat de bronnen-bereikbaarheid via het internet iedereen zou wakker schudden zoals Gutenberg dat deed toen hij zijn eerste houten letterblokken sneed en daardoor geschriften voor massa-consumptie ter beschikking kon stellen.

Schreven in de 18de eeuw nog ware geleerden aan de encyclopedie nu waagt zich de eerste en beste geroepene op het net om via Wikipedia (ik moet altijd aan hekserij denken) zijn schrale kennis nog eens over te doen.
Onze kennis ‘democratiseert’ heet dat dan.
Ik heb je al eens gewezen hoe voortdurend fouten worden gecopieerd in besprekingen en bio’s en je mag werkelijk ver zoeken om oorspronkelijke gefundeerde visies te ontmoeten die je in dat ouderwetse gedrukte medium niet zult ontdekken.

Onze tijd weergalmt van de slappe echo’ s.
Bij gebrek aan eigen stem (of durf om ze te laten horen) wordt er op alle manieren nagebauwd.
Dat is zo in de ethische als in de esthetische benadering.

De zwijgende meerderheid is een weergalmende meerderheid geworden en de hysterische lawines die ze daardoor kan ontketenen maken de nodige slachtoffers.

Wij hebben van niemand nog iets te leren.
Dat schaadt onze oorspronkelijkheid.

dyn005_original_591_585_jpeg_20344_11033bb45a5e340014066bd77cad9f2c

Het verleden is zelfs geen ‘burden’ geen last meer, meestal bestaat het niet eens tenzij we het kunnen hanteren om onze eigen fouten te verdoezelen en de schuld op de schouders van de gepasseerden te schuiven.

De kennis van het verleden is dan met de kennis van ‘het schone’ een bleek weeskindje dat uit de gezwollen wiskundige buik van de schoolmoeder komt gekropen.

Dada, zegt het kindje, dat wel.
Het is industrieel gericht, het wil werk en als het kan goed betaald werk, daar is niets mis mee.

Maar de noodkreet om creatieve krachten uit diezelfde industrie bewijst de bleekzucht van het kindje.

We zullen moeiteloos geloof en ongeloof, goed- en afkeuring van de meesters overnemen om vooruit te komen ook al leidt de richting van dat vooruitkomen naar een afgrond waarin prestatie en productie het zullen halen op de wrakkige kennis van de waardevolle dingen zoals daar zijn filosofie en schone kunsten, wijsheid die er toe doet, die ons inderdaad ‘neen’ laat zeggen of waarmee we een eigen levensweg kunnen zoeken zonder kontlikken of je voeten op het hoofd van je collega te moeten afvegen.

Ja, we kennen nog armoede, dat is juist, maar de armoede van de geest is nog veel groter.
We beroemen ons op het beste onderwijs van Europa, maar onderwijs dat niet gelukkig maakt, verdient die term niet.

Ik weet het, de lange werkdag, met zijn twee het huis uit, de steeds zwaardere afbetalingen, het pseudo-optimisme waarover de premier het heeft in zijn geschriften, het zijn dingen die ons inderdaad tot nieuwe proletariërs maken.

Welstellende proletariërs die lang, zeer lang zullen werken, met goed gevulde magen, maar met lege hoofden.

We gaan gebukt onder die leegte.
De nood aan zin-geving wordt niet in één twee drie opgelost, maar vereist een persoonlijke zoektocht.

barmhartigheid en mededogen, is het weer die oude wijn in allerlei nieuwe zakken, of blijven we haken bij de druiven van de gramschap?

Ik zal een glas champagne uit Zuid-Afrika (Groot Geluk) op je heffen, goede vriend.
Diep ademen en nu en dan eens omkijken, Euredice zal niet verdwijnen.