Meestal staat hij in de schaduw. Of op de achtergrond. Of hij is afwezig. Wij weten het. Hij is niet de ‘echte’ vader van het kind. Hij wordt ‘de voedster-vader’ genoemd. Nu zou het de vader van een nieuw samengesteld gezin kunnen zijn. Jozef. De timmerman. Een engel heeft hem in een droom gerustgesteld. Het kind-op-komst is van Gods Geest. Een beetje aardse assistentie zou erg geapprecieerd worden. Toewijding is hem op lijf en ziel geschreven. Hij weet dat het goed toeven is in de heilige schaduw van het Kind. Zo hebben kunstenaars hem meestal verbeeld. Enkelen zagen hem werkelijk als vader. Vader met kind. Een beetje radeloos, maar dat is eigen aan vaders. Kijk maar naar het beeld hieronder.

Usually he is in the shadows.  Or in the background. Or he is absent. We know.  He is not the child's 'real' father.  He is called 'the nurturer-father'.  Now it could be the father of a newly constituted family.  Joseph.  The carpenter.  An angel reassured him in a dream.  The child-coming is of God's Spirit.  A little earthly assistance would be much appreciated.  Devotion is on his mind. He knows it is good to be in the holy shadow of the Child.  This is how artists usually portrayed him.  A few actually saw him as a father.  Father with child.  A bit distraught, but that is peculiar to fathers. Just look at the image below.

Denk even het onderschrift weg. Een zittende man, eerder nog jonger dan de zgn. ‘middelbare leeftijd’, steunt een slapend babykind dat rustig tegen zijn linkerschouder in slaap is gevallen, zijn linkerarmpje op de borst van de man. De man kijkt een beetje wanhopig naar de hemel.

 Although this is a rehabilitated Joseph – no longer the pathetic outcast – he seems uneasy, still unable to enjoy the role of the family man. (Adam Wattam, Art UK  Jul 2023)

Was hij in vroegere kunstwerken vaak de buitenstaander, de zielige (te) oude noodzakelijke aanvulling, hier treft mij de zeldzame uiting van radeloosheid alsof hij van de zgn. ‘hogere’ regionen enige uitleg verwacht zonder echter de tederheid voor het kind te vergeten. Ik denk dat zijn gezichtsuitdrukking ook bij hedendaagse (jonge) vaders is terug te vinden. Wat moet dit kind met de toekomende tijd?

Think away the caption for a moment. A seated man, rather younger than so-called 'middle-aged', supports a sleeping baby child who has fallen asleep peacefully against his left shoulder, his left arm on the man's chest. The man is looking a little desperately at the sky.

Whereas in earlier artworks he was often the outsider, the pathetic (too) old necessary addition, here I am struck by the rare expression of desperation as if he expects some explanation from the so-called 'higher' regions without, however, forgetting the tenderness for the child. I think his facial expression can also be found in contemporary (young) fathers. What should this child do with the future tense?

Jozef bewerkt een stuk hout met een boor. De vorm van de boor weerspiegelt de vorm van het kruis en de geometrie van het hout dat op de grond ligt en kruiselings ten opzichte van het zittende Christuskind is geplaatst, is een voorafschaduwing van de kruisiging. John Rupert Martin schrijft dat Jezus’ geduld staat voor “kinderlijke gehoorzaamheid en de aanvaarding van zijn lot als martelaar”. (Wikipedia)

Joseph drills a piece of wood with an auger. The shape of the auger reflects the shape of the Cross and the geometry of the wood arrayed on the floor, set cross-wise to the seated child Christ, is a foreshadowing of the crucifixion. John Rupert Martin writes that Jesus' patience represents "filial obedience and the acceptance of his destiny as martyr". (Wikipedia)

Je kunt alluderen op ‘het licht van de wereld’, maar het materiaal daarvoor dat zijn vader volop bewerkt tegenover het broze gezichtje bij kaarslicht kan in mijn oud-vaderlijke ogen best volstaan zonder de ‘kinderlijke gehoorzaamheid en de aanvaarding van zijn lot’ erbij te voegen, een redenering immers aan de andere kant van het verhaal waarin het vooraf weten nog een extra lijden zou veroorzaken. “Een kind assisteert zijn vader bij avond.” Zoals duizenden kinderen dat bij duizenden vaders zouden doen. Wij kennen het vervolg. Maar net als Jozef staan we voor het raadsel van ons eigen verdwijnen en de kansen op een gelukkig leven voor het kind. Het eerste zal hoe dan ook gebeuren. Het tweede is nog een raadsel. Tenzij een engel je alles komt vertellen. Tja.

One can allude to "the light of the world", but the material for this that his father amply crafts in the face of the frail face by candlelight may well suffice in my old-father's eyes without adding the "child's obedience and acceptance of his fate", an argument after all on the other side of the story in which knowing in advance would cause further suffering.  "A child assists his father by night."  As thousands of children would do to thousands of fathers.  We know the sequel.  But like Joseph, we face the conundrum of our own disappearance and the child's chances of a happy life.  The first will happen anyway.  The second is still a mystery. Unless an angel comes to tell you everything.  Well.

Guido Reni, nicknamed “The Divine Guido”, painted one of the most beautiful canvases in 1640, two years before his death, showing the elderly Joseph lovingly holding the child with both hands and looking at him intensely. The child is also looking straight into his old eyes. The little boy is holding a fruit, an allusion to the fruit from paradise as to the fruitful time of redemption through the coming of Christianity. The figuration forms a circle in which man and child are connected by the enveloping cloak. From the upper left corner, a soft glow of light illuminates Joseph’s head sideways. A great calm radiates from the canvas. The circle is complete.

Guido Reni, met als bijnaam “The Divine Guido”, schilderde in 1640, twee jaar voor zijn dood, een van de mooiste doeken waarop de oudere Jozef liefdevol het kind met beide handen vasthoudt en het intens bekijkt. Het kind kijkt ook hem recht in de oude ogen. Het jongetje houdt een vrucht vast, een allusie op de vrucht uit het paradijs als op de vruchtbare tijd van de verlossing door de komst van het christendom. De figuratie vorm een cirkel waarin man en kind door de omhangende mantel verbonden zijn. Vanuit de linker bovenhoek komt er een zachte lichtschijn die het hoofd van Jozef zijwaarts belicht. Er straalt een grote rust uit het doek. De cirkel is rond.