DOMEINEN VAN WETEN EN MACHT RONDOM DE SEKS

new25

 

Willen we duidelijkheid omtrent de hedendaagse relaties tussen weten, macht en de ervaring van seksualiteit dan is het goed de domeinen te onderscheiden die beginnend met de achttiende eeuw rondom de seks deze dispositieven tot ontwikkeling brengen.

Foucault merkt op dat ze niet in die eeuw ontstaan zijn, maar toen wel hun samenhang duidelijk werd.

dyn006_original_458_300_jpeg_20344_104f3535bfe110ca62d7fbca3aad4708

1. De hysterisering van het vrouwelijke lichaam

Een drieledig proces: het lichaam van de vrouw werd als een volledig van seksualiteit verzadigd lichaam geanalyseerd, gekwalificeerd en gediskwalificeerd.
Hierdoor werd het op grond van een daaraan inherente pathologie in het veld van de medische praktijken opgenomen, en werd tenslotte een organische verbinding aangebracht tussen lichaam en het maatschappelijk lichaam (waarvan het de vruchtbaarheid moet reguleren en garanderen), de ruimte van het gezin (waarvan het een wezenlijk en functioneel deel moet zijn) en het leven van de kinderen (waarvoor dit lichaam biologisch-moreel verantwoordelijk is).

dyn006_original_364_451_jpeg_20344_1d7e23f64d03603873a1134c3f861595

De meest zichtbare gestalte van deze hysterisering vormt de Moeder, met inbegrip van haar negatieve beeld van ‘nerveuze vrouw’.

Ik verwijs naar mijn bijdragen omtrent Camille Paglia die in ‘Het seksuele Masker’ een belangrijke aanvulling op dit beeld naar de hedendaagse ervaringen beschrijft)

dyn006_original_364_458_jpeg_20344_884ec016e3e421d9a54cd5dd87df93d9

2. De pedagogisering van de kinderlijke seks.

Dit domein gaat uit van de tweeledige stelling dat bijna alle kinderen zich overgeven aan seksuele activiteiten of daartoe in staat zijn, en dat deze gepaste, zowel ‘natuurlijke’ als ‘tegennatuurlijke’ seksuele activiteiten fysieke en morele, collectieve en individuele gevaren in zich bergen, aldus Foucault.

‘De kinderen worden omschreven als ‘voorseksuele’ wezens die op de drempel van de seksualiteit staan; zij bewegen zich nog aan gene zijde van de seks, maar er toch reeds in, op een gevaarlijke scheidslijn.

dyn006_original_330_495_jpeg_20344_a5fb0ec75151ac1f3e6e2408e7de7e14

Ouders, gezinnen, opvoeders, artsen en later psychologen moeten deze kostbare en gevaarlijke, dreigende en bedreigde seksuele kiem onder hun nimmer verflauwende hoede nemen.
Deze pedagogisering komt vooral tot uiting in de strijd tegen de onanie, die in het Westen bijna twee eeuwen heeft geduurd.’

dyn006_original_466_349_jpeg_20344_12da9c9b65a5820f84e26296afd666b9

3. De socialisering van het voortplantingsgedrag

Deze voltrekt zich als economische socialisering via de ‘sociale’ of fiscale maatregelen die de vruchtbaarheid van echtparen stimuleren of afremmen.
Ook als politeke socialisering door het kweken van verantwoordelijkheidsgevoel bij echtparen voor het hele maatschappelijke lichaam (dat ingeperkt of juist versterkt moet worden) maar ook als medische socialisering die aan de praktijken van geboortebeperking ziekteverwekkende werkingen voor het individu en soort toeschrijft.

4. De psychiatrisering van de perverse lust

De seksuele drift wordt als autonome biologische en psychische drift afgezonderd.
Er wordt een klinische analyse gemaakt van alle afwijkingen waardoor ze kan worden getroffen. Aan de seksuele drift werd een normaliserende en pathologiserende rol voor het hele gedrag toegeschreven, en en er werd tenslotte voor deze afwijkingen naar een corrigerende technologie gezocht.

Foucault geeft vier figuren die zowel mikpunten als ankerplaatsen voor de onderneming van het weten zijn: de hysterische vrouw, het masturberende kind, het malthusiaanse echtpaar en de perverse volwassene.

‘Elke figuur beantwoordt aan een van deze strategie├źn die, ieder op haar wijze, de seks van de kinderen, de vrouwen en de mannen doortrok en, tot inzet maakte.’

Die vier beelden zouden zich tot ver in de 19de eeuw doortrekken, maar ik durf best beweren dat ze zelfs in de 20ste en 21ste eeuw nog steeds niet uitgewerkt zijn.