merkwaardig en indrukwekkend (2) (326)

980_058fffd4c88d8540c7f9667a1ddffd93

Ja hoor, in feite was SOL een soort tafelfonteintje.
In het beeldje zitten buisjes zodat water uit de zon bovenaan komt, en tevens uit de leeuwenbek.
Zo zie je dat toegepaste kunst ook van alle tijden is.

Maar nu het zelfportret van de beeldhouwer.
Het is in terracotta gemaakt, bijna half zo groot als de werkelijkheid.
Hij draait zijn hoofd, naar voorbeeld van de klassieke beeldhouwkunst.
Hij is hier 45 jaar, op het toppunt van zijn roem, werkzaam aan het hof bij Maximiliaan II.

Rijke stadsgenoten konden bij hem een dergelijk portret bestellen.
Deze combinatie van terracotta en schilderwerk was erg nieuw, merk-waardig dus, maar tegelijkertijd indruk-wekkend.

Hij maakt zichzelf als mens zichtbaar, zonder pracht en praal, naakt.
Voor ons staat een mens van vlees en bloed in al zijn kwetsbaarheid.
Het beeld stelt geen vragen, vertelt geen verhaal, het is een aanwezigheid.

Indruk-wekkend, in de mooiste zin van het woord.


merkwaardig en indrukwekkend (325)

007_a1351c8104dabd4afb8fef9ca30ff494

In Nijmegen werd hij circa 1530 geboren en zoals het hoort voor een kunstenaar reisde hij naar Italië waar hij kopieën maakte van antieke sculpturen.
Daarna werkt hij aan het hof van Maximiliaan II in Wenen, maar hij voerde net zo goed privé-opdrachten uit in zijn woonplaats Neurenberg.
We treffen hem na de dood van Maximiliaan aan in Denemarken waar hij voor Christiaan II werkt.
Johan Gregor van der Schardt is zijn naam

Een Nederlander die niet meer terugkeert naar Nederland maar uithuizig zijn kunst bedrijft.In de 19de eeuw zei men dat zoiets kwam door het klimaat. Beelden zouden in het vochtige Hollandse klimaat niet lang overleven.
Anderen hielden het bij de beeldvijandigheid van het protestantisme maar als je even verder nadenkt dan zal de bijzonderste oorzaak zeker het geld zijn geweest.
Maximiliaan betaalde behoorlijk en ook de Deense koning was waarschijnlijker guller dan de zuinige Hollandse opdrachtgevers.

Ik stuur je hierbij één van zijn mooie klassieke beelden, nu te zien in het Rijksmuseum in A’dam: “SOL”, een personificatie van “de zon”.
De leeuw is het teken van de dierenriem dat met de zon wordt geassocieerd.

Het beeld is in gepatineerd brons uitgevoerd en toont meteen de kunde van de maker: nog geen halve meter hoog (45,7 cm) straalt het ten volle de kracht van het licht uit. Mens en bovenmenselijkheid zijn in de sierlijke houding en het zonnemasker samengebracht en worden nog eens door de leeuw versterkt.

Het is een MERKWAARDIG BEELD, maar wat mij betreft niet INDRUKWEKKEND, en over die twee begrippen wilde ik je graag schrijven.

Merk-waardig, het merk waard, waarborg voor iets bijzonders dus, het is een woord dat we nogal eens verwisselen met “indruk-wekkend”, iets of iemand die voor een groot aantal indrukken zorgt.

De verwarring van deze twee begrippen ontstond vooral in de zgn. spektakelmaatschappij waarin wij zijn terecht gekomen (of hebben we daar altijd in geleefd?)
In een tijd van “merken” leven we nu zeker.
Merk-waardige kleding is een gegeerd goed.
We lopen zonder ons belachelijk te voelen reclame te maken voor allerlei merken en moeten daar nog heel wat geld voor betalen ook.
Mensen willen alles doen om merkwaardig te zijn, om uit het grijs van de massa los te komen.
Of dat nu neusfluiten, zingen of politiek bedrijven is, maakt niets uit.

Daardoor verslijt het merkwaardige ook vlug en moet het snel worden vervangen door iets dat nog merkwaardiger is.

Ik doe de beeldhouwer onrecht aan om zijn mooie SOL gewoon bij het merkwaardige van deze tijd te klasseren.
Maar ik wil hem dadelijk in de volgende bijdrage in eer herstellen als ik je zijn “zelfportret” toon.

Intussen een dag vol indrukken toegewenst, nu de nazomer niet weet waar hij moet blijven met zoveel zacht licht.