paula rego

Paula Rego is Portugese, groeide op tijdens het Salazar bewind en dat vertelt al heel wat over de vreemde ambigue fantasie die uit haar beelden springt.

Ik denk dat je haar werk niet kunt ‘beschouwen’, maar je moet je er tegen verdedigen, of je eraan overgeven, het proberen van je af te schudden, ofg te laten inzijpelen, maar telkens weer ontdek je elementen die je dwingen te gissen, te raden, of gewoon te ondergaan.

Dromen?
Ik laat haar daarover liever zelf aan het woord:

‘The dreams, however could not help me over my feeling of disorientation. On the contrary, I had lived as if under constant inner pressure. At times this became so strong that I suspected there was some psychic disturbance in myself. Therefore I twice went over all the details of my entire life, with particular attention to childhood memories; for I thought there might be something in my past, which I could not see and which might possibly be the cause of the disturbance. But this retrospection led to nothing but a fresh acknowledgement of my own ignorance. Thereupon I said to myself, “Since I know nothing at all, I shall simply do whatever occurs to me.” Thus I consciously submitted myself to the impulses of the unconscious. Memories, Dreams, Reflections. C.G.Jung’

Dat ‘niet-weten’, het slimme onderbewustzijn laten bovenkomen zonder op de vlucht te gaan of je in jezelf te keren, je binnenste buiten te moeten draaien, neen: gewoon de emoties naar je situaties en personages verschuiven, thing who “occurs’ to us.

Het doek hiernaast komt uit 1988, ‘De familie’.
De afwezige vader komt op de voorgrond, alleen maar om door vrouw en dochter te worden ‘behandeld’ (in het engels: manhandled)

En meteen komen de vragen:
-Helpen de vrouwen hem, of mishandelen ze hem?
-Wie is het kleine meisje bij het raam?
-Zit de oplossing in het Portugese retabel waar je Sint Jan en Sint Joris de draak ziet verslaan?
-Of is het de fabel van de ooievaar en vos fabel die onderaan op het retabel worden afgebeeld? (de vos zal de ooievaar opeten eens deze de graat in zijn keel heeft weggehaald)

Maar het zijn geen ‘slappe’ beelden, ze VERTELLEN, narratief zijn ze, zoals al haar werk deze epische sterkte draagt.

Nieuwsgierig? Ik vertel je graag morgen verder.
Intussen mag je zelf een aantal verhalen naar boven halen die bij je opkomen als je dit werk bekijkt.
Ik ben tenslotte nog ooit je psychiater geweest.