800px-Grantchester2

Laten we door de brievenbus van het verleden kijken.
Dit is Granchester, zo’n drie kilometer van Cambridge.

Daar woont Louis Glehn, professeur Français aan de Perse school.
Marc Allégret zal er onderkomen en begeleiding vinden, begeleiding om de gewone lessen aan het college te kunnen volgen.

Door de vele verplaatsingen en bezoeken wordt het een acrobatisch organiseren, maar Marc’s merkwaardige aanpassingsvermogen (et son culot naturel) laten hem snel het Engels eigen maken.

dyn009_original_448_310_jpeg_20344_82a4fd21c9069d745a0983e0e641a5ac.2

‘Moins perfectioniste que Gide, il y sera plus vite à l’aise.’, aldus Billard.

Vreemd dat Billard met geeen woord rept over de ‘The Granchester’ group die er sinds 1909 in het Orchard house zich had gevestigd.

‘From 1909, when Brooke moved into Orchard House, to 1914, when the First World War began, the Orchard, with its wooden Tea Pavilion, which still stands to this day, provided a backdrop to a very remarkable group of friends – Rupert Brooke (a poet), Russell and Wittgenstein (philosophers), Forster and Virginia Woolf (novelists), Keynes (an economist), and Augustus John (an artist). It was an idyllic period. The world had been relatively at peace for nearly a hundred years, since Waterloo. It was an age of relaxed elegance – energetic and optimistic. An age of 25-mile-a-day walking tours, sleeping under canvas and picnicking on the grass.’

Natuurlijk, in 1918 is die poëzie verstoord door de bijna voorbije eerste wereldoorlog. Brooke is in 1915 gesneuveld.)
En we zien er wel de naam van Keynes waarover we eerder praatten, waarover Russel schreef:

“Keynes’s intellect was the sharpest and clearest that I have ever known. When I argued with him, I felt that I took my life in my hands, and I seldom emerged without feeling something of a fool. I was sometimes inclined to feel that so much cleverness must be incompatible with depth, but I do not think this feeling was justified.”

Een streek dus die voor grote geesten wel duidelijk inspirerend was.
(Op dit ogenblik woont er prof. Stephen Hawking!)

dyn009_original_448_300_jpeg_20344_55d806fdf1f2d0c1cf9cf46a751df857.2

Rupert Brooke schreef een aantal gedichten over Grantchester, en eentje ‘The soldier’ verbindt deze plaats met de grote oorlog.

If I should die, think only this of me:
That there’s some corner of a foreign field
That is for ever England. There shall be
In that rich earth a richer dust concealed;
A dust whom England bore, shaped, made aware,
Gave, once, her flowers to love, her ways to roam,
A body of England’s, breathing English air,
Washed by the rivers, blest by suns of home.

And think, this heart, all evil shed away,
A pulse in the eternal mind, no less
Gives somewhere back the thoughts by England given;
Her sights and sounds; dreams happy as her day;
And laughter, learnt of friends; and gentleness,
In hearts at peace, under an English heaven.

 

Het is een zijsprong, ik weet het, maar ik kan de verbindingen tussen landschap en de ontwikkeling van mensbeelden niet ontkennen.

Steeds weer, zoals Brooke dat zo prachtig beschrijft, neem je in je hart en in je aanwezigheid iets mee van de plaats waar je hebt geleefd.
En dat ‘foreign field’ was dan weer een zeer gekende streek, Flanders fields, zodat ook deze verbinding even mag belicht zijn.

Onder die ‘Engelse hemel’ laat Marc het niet aan zijn jong hart komen.
Hij is vlug thuis bij de Strachey’ s en hij wordt…

‘…la coqueluche du Cambridge non conformiste.’

perse school

Stel dat je vanuit 1918 door de brievenbus van de toekomst naar het jaar 2007 kon kijken, dan zou je de Perse school waarop Marc was ingeschreven zien zoals hiernaast is afgebeeld.

De school is er dus nog steeds, en of de gevoelens van de leerlingen intussentijd veranderd zijn, blijft een open vraag.

‘Je l’ emmène partout, et c’est maintenant autant pour lui que pour moi qu’on nous invite, car il devient la coqueluche de chacun.
Les ‘girls’ et les bonnes sont folles de lui, lui demandent s’il aime les groseilles et l’emmènent au fond du jardin.’

dyn006_original_480_360_jpeg_20344_c0dfe5cd8513b090cd83a04434d192e4.2

En over zijn studies maakt Gide zich geen illusies:

‘Il a un très bon professeur mais “il passe le meilleur de son temps à cannoter, à se baigner, ou à ne rien faire”.
Au demeurant, je crois qu’il profite même de son désœuvrement!’

Wat Gide vergeet erbij te vertellen is dat hijzelf een van de voornaamste compagnons is bij al deze esbattementen.

Van de fiets op de boot, van de boot het water van de Cam in voor een zwempartij, vaak door neven en nichtjes van Glehn omgeven die in Marc een dynamische groepschef hebben gevonden zoals Billard dat zo mooi beschrijft.

Gide heeft een motor met sidecar gehuurd, en daar zijn ze beiden de baan op, de ene keer hijzelf, de andere keer Marc aan het stuur.

dyn006_original_448_239_jpeg_20344_8ea48f5fe5334b0bf3a213e7a6e81bbf.2

Zo hebben ze op 40km van Cambridge een panne en moeten ze te voet naar een station en komen ze met de trein terug.

Marc leert een auto besturen, en op zijn verzoek volgt hij paardrij-lessen.

En Gide?
Gide koopt zich arm aan boeken, boeken die je in het Frankrijk van toen niet of moeilijk vindt.
Hij moet zelfs een nieuwe koffer aanschaffen om zijn nieuwe schatten te vervoeren.

Slechts één schaduw komt over dit arcadisch landschap hangen: Marc wordt vanuit Frankrijk opgeroepen om als soldaat de klasse 18 (geboren in 1900) te gaan vervoegen.

dyn006_original_448_336_jpeg_20344_4d80033ee07a65b0636aa8f58da4fe64.2

Gide probeert nog die dienstplicht in Engeland te laten plaatsvinden, maar Frankrijk wil deze rekruut niet lossen, en zo wordt Marc op het Franse consulaat goedgekeurd voor de dienst.
Gelukkig maakt het einde van de oorlog een actieve deelname aan de strijd onmogelijk en zal hij pas later worden opgeroepen om in vredestijd zijn dienstplicht te vervullen.

Eind september vertrekt Gide alleen terug naar Frankrijk.
Uit schrik voor de Spaanse griep zal Marc nog tot januari 1919 in Engeland blijven.

Het eerste hoofdstuk van het Engelse avontuur lijkt daarmee afgesloten.

dyn006_original_400_291_jpeg_20344_a7242b863177cc71bae1df2534715484.2