dyn006_original_347_480_jpeg_20344_ca89033c776283e5bd495352c70573d4.2

Mooi om de diverse beschrijvingen bij elkaar te zetten waarmee de auteurs de kring rond Gide beschrijven.

Mensen tussen 52 (La Petite Dame) en 18 (Marc) waar…

‘…les passions se frôlent sans se contrarier, et pourtant, sont tenues en échec; étrange quadrille des amours inassouvies qui entraînera des livres subtils et des lettres superbes, des crises et des larmes, mais nul crime, nul suicide, nulle véritable tragedie.
Nous sommes dans une société certes hédoniste, mais avec le rationalisme hérité des Lumières, une morale débridée par Nietzsche, une prise de conscience de la libido entrouverte par Freud.’

dyn006_original_433_465_jpeg_20344_6f78b83eacad5a942f952c4c4af980d7.2

Dit is Billard die er dadelijk een vraag aan toevoegt.
Of dit dan een société libérée zou zijn.
En het krachtdadige NON krijgt zijn verklaring:

‘Car il ignore ni les conflits, ni les blessures. Mais une société secrète en voie de libération, car ses conflits, ell les identifie et les expose, ses blessures, elle les assume.
Et, plus étonnant enfin, une société secrète dont l’histoire s’insinue dans des centaines de livres sans qu’ elle ait jamais dévoilé ses énigmes.’

Deze analyse zet ongewild of niet de vraagtekens bij de ‘openbaarheid’ van hedendaagse pogingen waarin een groep of eenling op weg zou zijn naar ‘bevrijding’.
Anders dan in het begin van de 20ste eeuw zal de botte berichtgeving, gericht op sensatie, van iedere poging zo niet van een crimineel dan toch van een moreel te verwerpen vingertje in de lucht voorzien.

dyn006_original_258_330_jpeg_20344_389dafbc13dd733df1d4dedf60d970a9.2

In de hel-verlichte ruimte van het neo-liberalisme is blijkbaar weinig plaats voor het niet dadelijk vatbare.
De zin voor mysterie, eigen aan elke ontdekkingstocht, wordt snel versmacht door vragen naar nut en haalbaarheid.
De schuld van de ‘bandeloosheid’ is dan makkelijk op die vergrijsde bende van mei 68 te schuiven en het begrip ‘norm-vervaging’ is een soort reddingsvest waarbij “het signaal-geven aan de maatschappij” het oergevoel in de wijsvinger tracht te rechtvaardigen.

dyn006_original_362_481_jpeg_20344_ae343a7dc003b8871b59484399e1b550.2

Terug naar de kring rond André Gide.
Monique Nemer beschrijft in haar ‘Corydon Citoyen’ de gevoelens van de premier cercle.

‘..admiratif sans être dévot, indulgent sans être complaisant, liberé sans se vouloir systématiquement provocateur.’

Vier vrouwen rond de auteur.
En om hun profiel duidelijk te maken, geeft vriend Martin du Gard weer hoe zijn vrouw Hélène over de opvoeding van hun dochter Christiane denkt. Maar eerst de cercle.

‘Pas vraiment du genre “servantes du Seigneur”, aux antipodes du “modèle” prôné pour sa fille par Hélène, Martin du Gard- et dont Maria, Aline ou Elisabeth sont l’ inacceptable négation: “En résumé, écrit Martin du Gard, voici les griefs d’ Hélène: “Moi, j’aime Christiane pour elle. Je pense à son bonheur futur. Je sais par expérience que le bonheur d’ une femme n’est possible que dans la soumission, l’effacement, l’abnégation, l’absence de personnalité, la contrainte perpetuelle. je n’ ai donc qu’ un but: développement chez Christiane le sens du sacrifice et de l’effacement, sans lequel elle manquera sa vie, sera malheureuse et fera du malheur autour d’elle.”

 

En wij zeggen met Nemer: ‘Sans commentaire.’

Vier sterke vrouwen zijn het, persoonlijkheden, en het tijdsbeeld waarin de vrouw van Martin haar opvoedingsidealen voor hun dochter schetst, maakt door zijn negatieve ruimte de sterkte van de vrouwen rond Gide duidelijk.

En Gide ’s houding?