DUDELANGE LANDSCHAP

Hier in Dudelange: en later in Colpach hebben ze rond gewandeld, en kwam, zoals Billard vertelt, hun positieve energie naar boven nu ze zonder dagelijkse zorgen voor een tijdje bij elkaar waren.

In haar Cahiers beschrijft Maria Van Rysselberghe die tijd:

‘A travres jeux, courses, promenades, lectures, causeries (où toujours il est plus ardent) j’essaie de ne perdre aucune trace: le tragique de sa vie, son travail, ses projets, le souci passionné qu’il a de Marc, le tendre intérêt qu’il prend de l’avenir d’Elisabeth, linquiétude fraternelle qu’il montre pour toi, cette chaude sympathie pour tout.’

Het blijft merkwaardig hoe het landschap, de grote omgeving, mensen beïnvloedt, hoe de afzondering, het samenleven met gelijkgestemden die band tussen omgeving en bewoners versterkt.

“Le grand meeting’, l’esprit de dérision fleurissait à Dudelange, en dépit de son étiquette caricaturale, krijgt van Billard drie bijzondere betekenissen.

Er is vooreerst de versterking van die ‘familie’, die zich vrijwillig rond Gide heeft gevormd.
Le Bipède (of beter de Engelse versie Bypeed, uitgevonden door Whity), La Petite Dame, Loup, Beth, Whity, Schnouky en Marc. (de enige zonder bijnaam, alsof hij nog op de wachtlijst staat, zegt Billard).

dyn009_original_480_303_jpeg_20344_236564fa824f10192ee0a099e6769da1.2

Dudelange en daarna het kasteel in Colpach zullen nieuwe ‘sièges’ worden van hun informele associatie, zoals dat al waren: ‘Le Laugier’, of ‘Le Lorrain’ huis waar de Van Rysselberghes naar zijn verhuisd, ‘la Villa’ en ‘Saint Clair’, kleine badplaats aan de Côte d’ Azur waar de Van Rysselberhe en de Schlumberger ieder een huis hebben terwijl de Mayrisch er eentje bezitten in het naburige Bormes-Les-Mimosas.

Aangevuld met de hoeve die Elisabeth uitbaat vormen dit de plaatsen waar het privé-leven van de leden zich afspeelt, waar hun levens zullen evolueren of zich fixeren.

Er is natuurlijk nog het huis in Cuverville waar Gide zich tegelijkertijd toe aangetrokken en van afgestoten voelt, huis dat nog nauwelijks bezoek van de ‘familie’ zal krijgen.

De tweede reden is het feit dat Dudelange en vooral Colpach een intellectueel en politiek ontmoetingscentrum zal worden.
De rijkdom van Emile Mayerisch en het intellectuele prestige van Gide zullen zich vooral op de verzoening van de Frans-Duitse Naties richten (laat me toe van deze ‘edele’ taak ook even de conomische belangen te onderlijnen).

Het volgende jaar al zijn er de gesprekken met de Duitse minister van Buitenlandse zaken, Walther Rathenau die een Frans-Duitse dialoog weer op gang brengen, een dialoog die pijnlijk onderbroken wordt door de moord op Rathenau in 1922.

dyn009_original_304_439_jpeg_20344_bbdfad5abf142047d193cc510ce33c09.2

Je vindt Emile’s portret, geborsteld door Theo Van Rysselberghe hiernaast, en ook het ‘optrekje’ in Colpach geeft een beeld van het comfort waarin deze intellectuele en politieke ontmoetingen plaatsvonden.

dyn009_original_405_253_jpeg_20344_1b41947d9f9cd217af089291ad386e32.2

En een derde reden brengt ons naar het hart van ons verhaal.
Dudelange maakte de noodzakelijke voorwaarden mogelijk om het dossier “Enfant d’Elisabeth” te deblokkeren.

Na het briefje in de trein van Calais naar Parijs…

‘…et l’émotion engendrée par ses implications, chacun a réfléchi et semble s’être calfeutré dans son silence. Ce qui ne les empêche pas de continuer de rêver.’

Maar nu ze samen zijn in dit uitzonderlijke klimaat na de plechtige sfeer van rouw om Verhaeren, kunnen ze vrijelijk praten.

‘A Dudelange pour des raisons quasi inversées, le plaisir de la rencontre, la chaleur des sentiments, l’agrément des lieux, la liberté des discours ouvrent les cœurs et les bouches.’

Tijd dus om de mijne te sluiten en om de dag door mijmerend U morgen verder te begeleiden.