dyn001_original_451_299_jpeg_20344_15687838adb3c8bd6254b8500381a1f9

De dertiende dag.
Aan de ene kant vrouw bij het lichaam van dode man in Gaza, aan de andere kant raket uit Libanon sloeg gat in Israelisch huis.

dyn001_original_451_298_jpeg_20344_f4847a624b1b73ab0e5507ad6c6403ba

De combinatie van waardigheid (in activiteit en passiviteit) met rampspoed is de bron voor de tragedie.

‘Als we de held alleen maar zouden zien als een soort worm of mier, als een in de modder wroetend zielig minderwaardig schepsel, dan waren we niet zo intens betrokken bij de krachten die zijn lijden hebben veroorzaakt.

dyn008_original_524_289_jpeg_20344_bec3205ccd02828a5015e03ee1db3ac1

In ‘Philoctetes’ laat Sophocles zien dat het lijden van Philoctetes een volledige menselijke aangelegenheid is, zelfs als hij het uitschreeuwt in ondraaglijke pijn doet hij dat in metrische kreten waaruit blijkt dat het menselijke kreten van pijn zijn.

Mededogen komt voort uit deze combinatie van menselijkheid en rampspoed.

‘Tragedies vragen derhalve om een moeizaam laveren.
We moeten enerzijds erkennen dat de ellende in het leven hard aankomt en de kern raakt van de menselijke zelfstandigheid.
Toch moeten we er anderzijds aan vasthouden dat daarmee de menselijkheid niet verdwijnt, dat het vermogen het goede te doen blijft bestaan als al het andere verdwenen is.’

Natuurlijk stelt Sophocles deze kwestie veel te eenvoudig voor, want ze doen alsof een goed karakter betrekkelijk immuun is voor de slagen van het lot.
Zijn karakters zijn al gevormd voordat de wereld zich van zijn slechtste kant liet zien.

‘Toch krijgen we als we ons verdiepen in de tragische situaties een heel algemeen idee van de beste opstelling tegen de moderne problemen in het leven.
Het helpt ons sommige vormen van verwarring te vermijden waaronder de huidige discussies over sociale zorg, vrouwendiscriminatie en criminaliteit vaak lijden.’

dyn001_original_480_314_jpeg_20344_bbcc7a954be4add5fff0c6724139307a

Een meedogende samenleving, gebaseerd op de inzichten uit de tragedies van Sophocles, is een samenleving die de volledige omvang ziet van het kwaad dat burgers buiten hun schuld kan overkomen.
Daarmee levert mededogen een drijfveer om alle elementaire steun die menselijke waardigheid ondersteunt en beschermt te waarborgen.

De cultus van het passieve ‘slachtofferschap’ ontneemt niet alleen de werkelijkheid van zijn bestaanswaarde, maar vernedert mensen die lijden tot handelsonbekwame wezens, ontdaan van alle waardigheid.

Het is uiteraard aanlokkelijk je hierin te wentelen want het valse mede-lijden van de gemeenschap is het doel van deze ‘wenteling’, een schreeuw om koestering die vaak heel andere oorzaken heeft dan het leed dat hen zou zijn aangedaan.

Dat heeft consequenties voor de rechtspraak waarin de oude tweedeling van dader en slachtoffer vraagt om perspectiefvervalsing.
De kinderlijke opsplitsing in ‘de goeden’ en ‘de kwaden’ vernietigt immers het inzicht dat wij in vele situaties afhankelijk zijn van de tijd waarin we leven, de opvattingen van het moment, de waarden of schijnwaarden die men wenst te belichten, de eigenheid van onze persoonlijkheid, het humeur en verstandelijke vermogens van degenen die oordelen, enz. enz.

dyn001_original_292_389_jpeg_20344_a2e4635fe862412b8d2811370cb67cf2

We zullen uitkijken naar het ‘nieuwe Jerusalem’ waar best de synagoge, de moskee en de kerk de heiligheid voor de grondslagen van de monotheïstische godsdiensten hun plaats mogen vinden maar waarin vooral een universiteit haar deuren kan openen voor de ontwikkeling van de belijders en niet-belijders zodat studie en onderzoek ons weer dichter bij elkaar mag brengen en ons mededogen oprecht en ontdaan is van haat en wraak.
We hebben elkaar veel te bieden.

De studie van onze mystieke richtingen, de kabala, de soefi, en de christelijke mystiek kan alvast één mogelijkheid zijn om de godheid die ons verdeelt en aan wie we dagelijks het bloed van onze kinderen offeren, te zien als een streven naar het beste in ons dat met de vereniging van onze krachten alleen nog maar beter, menselijker dus,kan worden.

Onze culturen zijn rijk aan poëzie, literatuur, vormgeving en muzikale expressie.

Het Beloofde Land zou best dat nieuwe Jerusalem kunnen zijn.
De kleine prins sluimert in onze bloedende kinderen.