Waarde zielendeskundige,

Wat wij als volwassene niet kunnen, praten en luisteren naar onze (eigen) kinderen, dichten we graag aan de dieren toe, en omgekeerd zo lang ze maar met dieren omgaan kan onze vertedering niet op.

Deze opening dient om een ervaring in te leiden die al onze theoretische gesprekken van enige praktijkkant voorziet.
Op de terugweg van het museum voor Natuurkunde en een bezoek aan de Fnac werd ikzelf en kleindochter van bijna acht in de Amsterdam-express van 16.34 gestouwd.
Dit sardienenvervoer ter zijde gelaten, aan het portier was er nog een klapstoeltje vrij waar het kind kon zitten.
Maar voor het zover was wrong zich een wakkere autochtoon door de massa en installeerde zich breed met krant en aktentas op het plaatsje.
Mooi detail, op zijn tasje stond er als decoratie ‘boeken-boeken-boeken-boeken’ vermeld, en de interesse in de krant verraadde al dadelijk dat het om een intellectuele medemens ging.
Op het andere klapstoeltje zat een allochtoon, nauwelijks twintig te wiegen op de maat van onhoorbare klanken die via een koptelefoontje in zijn oor werden geperst.
Er bleef voor het joch niets anders over dan voor de toiletdeur op de grond te gaan zitten.

Ik weet dat bijna achtjarigen geen trauma’s oplopen van een ritje trein, zittend op de grond, maar het feit dat de hele zittende meute dit joch duidelijk kon waarnemen en dat er niet één ziel opstond om haar een plaatsje aan te bieden en zelf het lijf even aan de klemstang toe te vertrouwen, maakte me werkelijk boos. Ja, en dan?

Beste Antikwaar,

In beelden dialogeren lijkt mij uitstekend geschikt voor een man die de wereld rondreisde met de zoektocht naar beelden als hoofdbezigheid.

Dus kwam ik vlug terecht bij dezelfde Catherine Mckay in twee mooi werken, haar Urban Verticals en een pier nummer 82 in San Francisco.

De cliché’s die bij The Enchanted Garden zouden horen en het gedoe rond de voorliefde voor ‘pieren’ wil ik absoluut niet ter sprake brengen want ze zijn in hetzelfde bedje ziek: de drang naar het paradijs, de ware betoverde tuin en diezelfde drang in een andere vorm om telkens weer naar het beloofde land te kunnen vertrekken en nooit aan te komen.

Bij mijn cliënten (klinkt beleefder dan patiënten) herken ik die drang dadelijk, net zo goed als ik hem bij mezelf kan duiden.
Het is een oude erfenis nog eens bezwaard door de overigens stylistisch knappe Rousseau en tot op de dag van vandaag geldend als we het over schuld en vooral over onschuld willen hebben.

Het paradijs is immers tussen de urban verticals te zoeken en aanwezig in de versleten gehavende pieren waar we onze armzalige bagage kunnen stouwen.
Moeilijk te bevatten dat er eens, in misschien korte tijdspanne, mensen zullen terugkijken naar de 21ste eeuwse urban culture met een zeker heimwee dat ons heimwee naar de Roussiaanse landschappen overlapt.

Landschappen uit voorbije tijden krijgen een glans die ze vaak niet verdienen.
De romantische Dickens prenten vergeten vaak de stank en het oorverdovend lawaai uit de 19de eeuwse stad mee te nemen.
Onze achter-achterkleinkinderen zullen het vertederend hebben over de poging tot stedelijke cultuur uit de 20ste en 21ste eeuw, met het lacherige en hoofdschuddende erbij van de gruwelijke ontploffingsmotoren waarmee wij voor lange tijd hun dromen in de weg hebben gestaan.

Beste ego-dokter,

Een andere manier waarop we onze onmacht-in-het-bestaan uiten is het in-hokjes-denken.
Ik gebruik ten onrechte één van de mooie werken van de Amerikaanse Catherine Mackey met haar visie op ‘Pier 62 in New York’.

Ik probeer daarmee aan te sluiten bij de tegeltjes van Jeff Cohen, de drang van ons allen om te verzamelen, te rangschikken, te catalogiseren.
De ware waanzin van het dagelijks leven kun je met godsdienst of athëistische ethiek (ook een soort religie) tegemoet komen, met het aangespen van een soort ‘karakterharnas’ om een Amerikaanse filosoof te parafraseren, maar eens dat harnas weer is los gemaakt, wordt het zelfbeeld er bepaald niet vrolijker om.
De wereld is immers ingewikkeld, complex, en ik besef dat kleine kinderen met die complexiteit moeite hebben, een doolhof die ons ook als volwassenen parten blijft spelen.

Eén van de noodremmen is het verdelen in hokjes.
Vanuit de atavistische Zarathoustra-hokken goed en kwaad blijft er een resem onderverdelingen mogelijk in een belachelijke poging om de wereld te beheersen: blank en zwart, homo, hetero, werkend en werkeloos, gelovig en ongelovig, je zou kilometers papier met mogelijke opschriften voor elk hokje kunnen vullen.

De banaliteit houdt van hokken, net zoals de commerce.
Doelgroepen heet dat dan, en met die doelgroepen hebben marketeers hun greep (denken ze) op de wereld.
Een cynische manier om duidelijk te maken dat we inderdaad niets persoonlijks meer bezitten tenzij het hokje waarin we ons dan in praatgroepen tegen elkaar aan kunnen schurken.