le mensogne gravure

le mensonge

Je ziet hier hoe het oog van de graveerder een voorbereiding is geweest op het doek dat later ontstond.

Ik heb de afbeeldingen groot gelaten omdat ze door het verkleinen veel van hun karakter zouden verliezen, en omdat je hierdoor enigszins verplicht bent om te scrollen tussen beide werelden zodat je ook lijfelijk de verschillen en gemeenschappelijke kentrekken kunt onderzoeken.

Kijk zelf.
Dat bespaart mij het beschrijven.

Maar het is niet alleen een spelletje.
Zoek de zeven verschillen.
We gaan gelukkig een hele stap verder.

Want leerde hij van zijn vriend Felix Jasinski de schoonheid en de essentie van de gravure kennen, de techniek had immers ook grote invloed op zijn gekleurde pictorale wereld.

We zijn in de tijd waarin vooral door het toedoen van Bing, de man van de art nouveau-winkels in Parijs, de Aziatische tekenkunst, inzonderheid de Japanse, bekend wordt.

Vallotton is er net zo door aangegrepen.
De essentie van een beweging, het weglaten van overbodige details of kleuren, kenmerken die al bij de Nabisgroep in trek waren, zal hij doortrekken.

Ik denk dat Felix Vallotton de baisis van de 20ste eeuwse schilderkunst heeft gelegd, niet alleen door zijn vormgeving, maar ook door zijn onderwerpen die naarmate hij ouder wordt, meer met het dagelijkse doen en laten hebben te maken.

Niet te vlug, want…

Toch nog even een woordje over die ‘Nabis’ groep waarvan de betekenis wel eens onderschat wordt.

Nabis wil zowel in het Hebreeuws als in het Arabisch ‘profeet’ zeggen, en naar aanleiding van de natuurlijkheid waarmee Gaugain werkte, wilden de schilders van de Nabis groep de kunstenaar als een profeet zien, hij die de mystieke werkelijkheid aanbrengt.

Ik denk aan Vuillard, Bonnard, en Denis. (waarvan nog maar pas een schitterende overzichtstentoonstelling plaatsvond)
Ik mag ook de Hollandse pater Willibrord Verkade niet vergeten.

Denis schreef het manifest van de groep.(1890)

‘In de schilderkunst gaat het niet om een imitatie van de natuur, maar om het uitdrukken van gevoelens, zei hij. Ook benadrukte hij dat een schilderij, of het nou een paard, een naakt of een anekdotisch onderwerp verbeeldt, in de eerste plaats een plat vlak is, bedekt met kleuren die op een bepaalde manier geordend zijn. Met deze toen nogal radicale zienswijze was hij een wegbereider voor de latere abstracte-kunst.’

Mystieke vaders die aan de wieg van kindje abstract staan, dat is een idee dat je niet vaak zult neergeschreven zien.

Ze waren tevens al voorlopers van de zienswijze van het latere revolutionaire Bauhaus: ze beperkten zich niet tot schilderen, maar graveerden, werkten aan decoratie, binnenhuisinrichting, kortom ze betrokken het leven van alledag in de kunst, niet alleen naar onderwerp maar ook naar allerlei gebruiksvoorwerpen en woninginrichting.

Felix Valloton was er dus thuis, maar waarschijnlijk waren zijn ‘aardse’ onderwerpen zoals deze ‘mensonge’ (leugen) toch niet mystiek genoeg, want het duurde niet lang of hij ging weer zijn eigen weg.

De zuiverheid van kleuren en de vergaande versobering bleven echter aanwezig in zijn werk. Net zoals zijn engagement.

Wordt dus vervolgd.