Didone600

Wat gebeurt er als je de muziek van een zeventiende eeuwse opera Didone van Francesco Cavalli -het verhaal van Dido en Aneas zoals in de meer bekende opera van Purcell- mengt met dialogen uit een Italiaanse B-film uit 1965 ‘Terrore Nello Spazio’ (in de USA gereleased als ‘Planet of the Vampires’)?

Veel blijkbaar als het gebeurt door de Wooster Group, hier te lande al eens te zien in de Singel denk ik, en deze dagen met ‘Didone’ in Boston, USA.

Twee ruimtetuigen die crashen op de planeet Aura, waarvan de beelden op monitor ontleend zijn uit de eerder geciteerde film, en de partituur van de 17de eeuwe opera met mezzo sopraan Hai-Ting-Chinn in de titelrol met de tenor John Young als Aeneas.

Twee ruimtetuigen in de ware zin van het woord.<br<Eentje uit de 17de eeuw en eentje uit een onbepaalde toekomst.

Het modewoord ‘deconstructie’ duikt al vlug op (de wijze Engelse filosoof Scruton zou zich al dan niet terecht ergeren) waar je net zo goed van een nieuwe ‘constructie’ zou kunnen spreken.

Op de foto’ s merk je dat de zilveren ruimtepakken het cliché van ruimtewezens waarschijnlijk met opzet versterken, net zoals harnassen bij de middeleeuwen moeten horen, en uit de klankvoorbeelden hoorde ik de mooie partituur van Cavalli gemixt worden met de dialogen uit de cultfilm wat op zichzelf een mooi hoorspel en naar alle waarschijnlijkheid ook een fraai schouwspel zal zijn.

Nog boeiender vond ik persoonlijk het leven van de componist zelf.
Als veertienjarige, zoon van organist, werd hij in 1616 door een rijke ‘beschermerheer’, de gouverneur Federico Cavalli, himself, vanuit Crema naar Venetië meegenomen en veranderde hij zijn oorspronkelijke naam Pier Francesco Caletti-Bruni in de naam van die rijkerd, Cavalli dus, een teken van dankbaarheid.

dyn006_original_600_400_jpeg__feaa6e7864a3b8664c6821f4ea49ac9c

Hij had een prachtige knapenstem, en werd zanger en daarna organist eerst in de San Zipolo kerk (anderen beweren in de Bassilica del SS Giovanni e Paulo) in de dogenstad en daarna van de San Marco.
Tenslotte bracht hij het tot kapelmeester en volgde in die functie zijn meester Monteverdi op.

Helemaal spannend wordt het als hij van Lodewijk XIV de opdracht krijgt een opera voor zijn huwelijk te schrijven en die te komen opvoeren in Versailles.
Dat werd Ercole Armante, door God en klein Pierke daarna vergeten en nu weer opgevist en in Nederland uitgevoerd in de maand januari waarin spektakel (Hercules als combinatie van de Hulk en Conan de Barbaar) door David Alden niet werd geschuwd. (de ‘dode zielen’ refereren er duidelijk naar de clip van Michael Jackson’ s thriller.)

De opdracht voor dat ‘koninklijke spektakel’ kwam van kardinaal Mazarin die werk van Cavalli had gezien en gehoord.
Maar de premiere kwam niet op tijd klaar niet in het minst door bemoeienissen van Jean Baptiste Lully, en door het feit dat het nieuwe theater in het Palais des Tuileries niet af was en Mazarin ook nog eens het loodje legde.

Pas twee jaar na ’s konings trouwpartij vond een opvoering plaats in de Salle des Machines, een voorstelling die zo maar eventjes zes uur duurde, onderbroken door talrijke balletten en gedanst door Lully.

Het is die opvoering die in Nederland tot vier uur werd ingekort en aan de vergetelheid werd ontrukt terwijl ander werk zoals Gli Amore d’ Apollo e di Dafne naast Elioggabalo en La Calisto ook hier in de Munt te zien waren.

De componist trouwde met een rijke weduwe, Maria Sozomeno, schreef een 33 opera’ s bijeen vaak voor een klein orkest (strijkers en basso continuo) bij wijze van besparing, en je kunt de partituren van zijn hand nog altijd bewonderen in de Bibliotheca Nazionale Marciana in Venetië.

Hij werd 73, schreef zijn eigen requiem, werd nog zelden uitgevoerd wegens te ouderwets, terwijl de nieuwe generatie stond te trappelen om de opera verder tot volksspektakel uit te werken.

Dat leven van een koorzangertje dat een spektakelmaker met allure werd, zou het libretto voor een opera kunnen zijn.