01

Lieve Vriendin,

Mijn liefde voor wat ‘nog niet af’ is, vind je zeker terug in de liefde voor schetsen, plannen, ontwerpen, dagboekfragmenten, brieven, you tube, enz.

Zoals deze schets van Stefano della Bella waarover ik je gisteren schreef.
Een voorstudie voor een reeks prenten van een saterfamilie.

De ontwerp tekening is nog maar ten dele in bruin krijt uitgevoerd: de sater-baby, het hoofd van de oudere sater, de geit.
Als je goed kijkt zie je daaronder de potlood-lijnen lopen vooral van de kleine sater die voor de geit staat en zijn armpje over haar hoofd en hoorns legt.

Je hebt hier met allerlei moeilijke verkortingen te maken: de armpjes van de kinderen, de houding van de oudere, naast het vatten van gemoedsstemmingen in enkele lijntjes, zoals de zorg van de oudere voor het kind, de leuke smoel van de geit, het wijfelende van de zittende baby.

Het viertal (2 kinderen, oudere sater en geit) vormt op zichzelf ook een heel mooie dynamische compositie in een bijna klassieke driehoek.

Al staat de geit stil -waarschijnlijk een beetje onwillig- ze zal door de nog onzichtbare putto vooraan worden voortgetrokken terwijl de oudere sater voor evenwicht zorgt.

Een fraai tafereeltje waarvan ik je één van de uitgewerkte prenten niet wil onthouden.

dyn002_original_509_513_jpeg__f6299984f2bc0263120fcdf9b381a2b9

Hier is de taakverdeling duidelijk veranderd: de vrouw beschermt de geitzitter, de man draagt een korf druiven, de schuine boom achteraan vergroot de dynamiek: hij helt met de beweging van de kleine karavaan mee terwijl zijn stam onderaan het midden van de prent aanduidt zodat evenwicht en zwier elkaar wonderlijk aanvullen.

Grappig ook hoe het kind achteraan de geit meekrijgt door ze een blaadje groen te voeren terwijl de boezem van de vrouw kuis door het zittende kindje wordt afgedekt.
De weelderige boom zorgt met zijn kruin voor een natuurlijke overdekking van het geheel, een zekere beslotenheid in de weidsheid van het landschap.
De schaduwaccenten ontstaan ook door het bladerdek.
Waar de compositie anders een zekere bleekheid zou krijgen, vormen nu schaduwvlekjes voor een rijkere intonatie.

dyn007_original_364_518_jpeg_20344_d9820a915c68865540870923632729f4

Kijk naar de kostumetekening voor een dansvoorstelling aan het hof.
De danser kijkt naar de tekenaar.
Zijn open armen verbreden die blik terwijl zijn voeten klaar staan om een pas voorwaarts te dansen.

Het is een werktekening waar je lang naar kunt kijken.
Niet alleen de verfijnde houding, maar de details van het kostuum kunnen zeker een vergelijking doorstaan met hedendaagse modetekeningen .
Kijk naar de doorzichtige stof van de mouwen, de details van hoofddeksel-tulband, de sluitingen van het vestje en de prachtige welvingen van de dubbele jurken.
Toch is het een man, en niet eens een verwijfd type, maar een heuse jongeman in dit exotische plunje.

De cultuurafspraken omtrent jurken en broeken zijn nog niet van tel, de sierlijkheid is natuurlijk Florentijnser dan de Breughelse dansen, maar de lichtheid en de manier waarop tonaliteiten worden aangegeven zal Stefano in de uitwerking naar een ets voor grote problemen hebben gesteld.

Al zie je de kleuren niet, het zou een mooie oefening zijn om vanuit deze tekening stoffen te kiezen, een patroon te tekenen en eventueel enkele versies uit te werken waarin hedendaagse stoffen met de 17de eeuwse zwier samenkomen.

Wat er nog niet is.
De stappen naar de verwezenlijking.
Het is ook een mooi filosofisch begrip in een tijd waarin we een cultus voor het ‘super-affe’ hebben opgebouwd zonder te beseffen wat het wezen der dingen is omdat we de constructie en de productietijd louter economisch zijn gaan benaderen.

Het-er-nog-niet zijn is een mooi thema voor een tentoonstelling waarin verlangen, aan- en afwezigheid, opbouw, mislukking en nog tal van andere begrippen zouden kunnen centraal staan.

Dat is dus ook geloven in een soort verrijzenis: uit het vorige stadium durven opstaan, vaak een sprong in het donker wagen, maar geloven dat er naast buiklandingen ook zwierige dansen mogelijk zijn, dat naast het troosteloze van deze dag ook nog een Arcadië bestaat, al is het in de geest, waarin wij op reis zijn naar harmonie en waarin de reis belangrijker is dan het eindpunt.