939_2e2bdd406efe66f78bd7e55066930e43

Het gras groeit langzaam in de woestijn, maar het is sterk.

Het zou een spreuk kunnen zijn, maar het is een waarschijnlijkheid.
In de wetenschap zou je door proefopstellingen dit kunnen onderschrijven of tegenspreken, maar tegelijkertijd ontwikkelen wij in de quantummechanica een stelsel waarin de waarschijnlijkheid het haalt op de materiële feitelijkheid.

In die nieuwe opvatting (-en wat heet nieuw, zou de heer Einstein zeggen-) zijn wijzelf een deel van het experiment, beïnvloeden wij wel degelijk de wereld in plaats van haar als een 18de eeuwse machine te zien die, eens in werking, de werkelijkheid determineert tot steeds zich herhalende fenomenen en/of uitkomsten.

Ik was nog maar een jong mens toen ik in een populair boek over de maakbaarheid, inzonderheid opvoeding, geschreven door dr. Van Praag las dat wij inderdaad de oplossingen voor onze vragen altijd buiten onszelf gaan zoeken.

Hij gaf een mooi Perzisch raadsel op dat ik hier niet letterlijk maar in de vraagstelling toch nauwkeurig herhaal:

Stel , je komt aan een grens.
Daar wordt je gevraagd iets te zeggen.
Spreek je de waarheid dan word je opgehangen.
Lieg je dan word je onthoofd.

Er is inderdaad één antwoord mogelijk om heelhuids weg te komen.

Kijk nu niet dadelijk naar de oplossing, maar je zult merken dat onze westerse geest dadelijk op zoek gaat naar oplossingen die niet in de vraag zelf zitten.

Probeer het maar eens, stel een aantal hypothesen op die beide voorwaarden kunnen doorstaan, goed wetend dat je inderdaad iets MOET zeggen, en dat de taal waarin geen belang heeft, noch dat de oplossing op een slimmigheidje ligt die buiten de vraag kan gezocht worden.

Ik zal je de oplossing morgen geven.
Ik zei gisteren al dat het antwoord in de paradox ligt, en wij zijn in ons denken en onze filosofische inzichten niet gewend met paradoxen te werken, integendeel, wij beschouwen ze eerder als sofismen of hinderlijke mogelijkheden.

Zou je antwoorden dat het gras in de woestijn traag groeit maar sterk is, dan zal je naargelang het bewijs dat daarvoor geldt of onthoofd, of opgehangen worden.
Erger nog: het zou kunnen dat je bepaalde morele waarden verbindt aan een bepaald antwoord omdat het bijvoorbeeld in die of die heilige schriften zou staan of dat die spreuk al eeuwenlang door je voorvaderen in het vaandel werd gevoerd.

Dat is geen verzinsel want toen Newton met zijn bewegingswetten te voorschijn kwam (en tenslotte landden de eerste mensen op de maan dank zij die wetten!) kreeg hij een stevige tegenwind van de scholastiek die enkele eeuwen de dienst en de waarheid uitmaakte.

Wij zullen dus in ons denken en aanvoelen vaak achterop komen, achter de denkers en durvers omdat die inertie ons het meest veilig lijkt en er waarschijnlijk ook voor zorgt dat warhoofden de dienst gaan uitmaken.

Maar waar we het lenige lichaam en de heilige sport aanbidden zorgen we blijkbaar niet voor diezelfde intellectuele en filosofische lenigheid.

Ze vraagt oefening en onderhoud, dat is juist en waarschijnlijk een grote dosis nieuwsgierigheid en relativeringsvermogen.

En het gras groeit langzaam in de woestijn.
Nu maar hopen dat dit trage groeien een waarborg voor enige stevigheid is, of zullen de skeletten van kamelen en woestijnvossen het tegendeel bewijzen?